Đối với nhiều trẻ tự kỷ, việc chấp nhận một món ăn mới không bắt đầu từ ăn mà bắt đầu từ quá trình làm quen với thức ăn. Vì vậy, cha mẹ có thể sử dụng các hoạt động vui chơi và trải nghiệm cảm giác để giúp trẻ từng bước tiếp xúc với những mùi vị và kết cấu khác nhau.
Một số hoạt động cha mẹ có thể thực hiện tại nhà gồm:
Cho trẻ tham gia chuẩn bị thức ăn
Trẻ có thể cùng cha mẹ rửa rau, bóc vỏ trứng, trộn bột, cắt chuối bằng dao nhựa hoặc xếp trái cây lên đĩa. Việc được nhìn, chạm và tương tác với thực phẩm giúp trẻ giảm bớt sự lo lắng khi tiếp xúc với món ăn mới.
Tổ chức trò chơi khám phá bằng tay
Cho trẻ sờ vào các loại thực phẩm có kết cấu khác nhau như cơm, mì, đậu, chuối, khoai luộc hoặc thạch rau câu. Ban đầu trẻ chỉ cần chạm tay, chưa cần ăn.
Trò chơi đoán mùi
Cho trẻ ngửi các loại thực phẩm quen thuộc như cam, chanh, bánh mì, xoài hoặc sữa chua rồi đoán xem đó là mùi gì. Hoạt động này giúp trẻ dần chấp nhận các mùi thức ăn khác nhau.
Khuyến khích trẻ "thử một chút"
Không yêu cầu trẻ ăn cả phần ăn. Mục tiêu ban đầu có thể chỉ là chạm môi, liếm nhẹ hoặc cắn một miếng rất nhỏ. Điều này giúp trẻ cảm thấy việc thử món mới không quá áp lực.
So sánh các kết cấu thức ăn
Cha mẹ có thể cho trẻ trải nghiệm sự khác nhau giữa bánh quy giòn, bánh mì mềm, chuối chín, khoai luộc hoặc thạch. Qua đó trẻ học cách thích nghi dần với nhiều cảm giác trong miệng.
Tạo bảng khám phá món ăn
Mỗi khi trẻ nhìn, chạm, ngửi hoặc nếm được một món mới, cha mẹ có thể đánh dấu vào bảng theo dõi hoặc thưởng một nhãn dán nhỏ. Điều này giúp tăng hứng thú và động lực cho trẻ.
Điều quan trọng là cha mẹ không nên đặt mục tiêu trẻ phải ăn ngay. Với nhiều trẻ tự kỷ, việc dám nhìn, chạm hoặc ngửi một món ăn mới đã là một bước tiến đáng ghi nhận. Khi được tiếp xúc lặp lại trong môi trường vui vẻ và không áp lực, trẻ thường sẽ dần mở rộng khả năng chấp nhận các loại thực phẩm khác nhau.
TS. Lê Thị Hương
