Chào anh chị!
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng trước khi vào lớp 1, điều quan trọng nhất là trẻ phải biết đọc, biết viết hoặc biết làm toán. Tuy nhiên, đối với trẻ tự kỷ, những kỹ năng học thuật không phải là yếu tố quyết định duy nhất.
Trên thực tế, có những trẻ đã biết đọc chữ khá tốt nhưng vẫn gặp rất nhiều khó khăn khi bước vào môi trường tiểu học. Ngược lại, có những trẻ chưa đọc thông viết thạo nhưng lại thích nghi khá tốt với việc học tập nhờ có những kỹ năng nền tảng phù hợp.
Vậy trẻ tự kỷ cần chuẩn bị những gì trước khi vào lớp 1?
1. Khả năng hiểu và thực hiện yêu cầu
Trong lớp học, giáo viên thường xuyên đưa ra các hướng dẫn như:
- Mở sách trang 10.
- Lấy vở ra viết bài.
- Xếp hàng ra sân.
- Cất đồ dùng vào cặp.
Trẻ cần có khả năng hiểu và thực hiện được các yêu cầu đơn giản phù hợp với độ tuổi. Nếu trẻ gặp khó khăn trong việc tiếp nhận hướng dẫn, việc học tập sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
2. Khả năng chú ý và ngồi học
Lớp 1 đòi hỏi trẻ phải duy trì sự chú ý trong một khoảng thời gian nhất định.
Trẻ không nhất thiết phải ngồi yên tuyệt đối, nhưng cần có khả năng tập trung vào hoạt động học tập, lắng nghe giáo viên và hoàn thành nhiệm vụ được giao.
3. Kỹ năng giao tiếp cơ bản
Trẻ cần có khả năng diễn đạt những nhu cầu đơn giản của mình như:
- Con muốn uống nước.
- Con muốn đi vệ sinh.
- Con chưa hiểu bài.
- Con cần giúp đỡ.
Giao tiếp không nhất thiết phải hoàn hảo, nhưng trẻ cần có cách phù hợp để truyền đạt nhu cầu và hiểu được người khác.
4. Kỹ năng tương tác xã hội
Trong môi trường tiểu học, trẻ sẽ thường xuyên tiếp xúc với giáo viên và bạn bè.
Một số kỹ năng quan trọng bao gồm:
- Chờ đến lượt.
- Hợp tác khi tham gia hoạt động nhóm.
- Biết chia sẻ đồ dùng khi cần thiết.
- Biết tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn.
Những kỹ năng này giúp trẻ hòa nhập và giảm bớt áp lực khi học tập cùng tập thể.
5. Kỹ năng tự phục vụ
Đây là nhóm kỹ năng thường bị nhiều phụ huynh bỏ quên.
Trẻ nên được rèn luyện:
- Tự đi vệ sinh.
- Tự ăn uống.
- Tự mặc và cởi quần áo đơn giản.
- Tự cất giữ đồ dùng học tập.
- Tự chăm sóc những nhu cầu cá nhân cơ bản.
Khi trẻ có khả năng tự phục vụ tốt, việc tham gia học tập ở trường sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.
6. Khả năng thích nghi với sự thay đổi
Tiểu học là một môi trường hoàn toàn khác so với gia đình hoặc lớp mầm non.
Trẻ sẽ phải làm quen với:
- Lớp học mới.
- Giáo viên mới.
- Nội quy mới.
- Lịch sinh hoạt mới.
Vì vậy, khả năng chấp nhận thay đổi và thích nghi với môi trường mới cũng là một kỹ năng rất quan trọng.
Có nhất thiết phải biết đọc, biết viết trước khi vào lớp 1 không?
Câu trả lời là không nhất thiết.
Biết đọc và biết viết là một lợi thế, nhưng nếu trẻ chưa có các kỹ năng nền tảng như chú ý, hiểu yêu cầu, giao tiếp và tự phục vụ thì việc học tập vẫn sẽ gặp nhiều khó khăn.
Ngược lại, một đứa trẻ có nền tảng phát triển tốt hoàn toàn có thể học đọc và học viết sau khi vào lớp 1.
Ts.Lê Thị Hường
Chuyên gia giáo dục