Viêm da cơ địa, còn được biết đến dưới tên Atopic Dermatitis (viết tắt là AD), là một loại viêm nhiễm của da (viêm da), có ảnh hưởng đến khoảng 20% dân số toàn thế giới. Viêm da cơ địa đôi khi cũng được gọi là eczema – một thuật ngữ để chỉ một nhóm lớn các bệnh về da. Bệnh gây nên sự ngứa ngáy, xuất hiện những nốt đỏ, sưng tấy và khiến da bị nứt nẻ. Dần dần, những vùng da bị tổn thương sẽ trở lên dày hơn so với những vùng da còn lại.
Viêm da cơ địa có thể xuất hiện ở cả nam, nữ và tại những thời điểm khác nhau trong cuộc đời một con người. Bệnh thường khởi phát từ ngay khi chúng ta còn bé và mức độ nặng nhẹ sẽ thay đổi qua từng năm. Ở trẻ dưới 1 năm tuổi, toàn bộ cơ thể đều có thể bị ảnh hưởng. Khi lớn hơn, phần đầu gối hoặc khửu tay là những nơi thường xuất hiện những triệu chứng của viêm da cơ địa. Ở tuổi trưởng thành, vị trí xuất hiện các biểu hiện viêm da cơ địa là tay và chân.
Việc gãi ngứa khi bị viêm da cơ địa sẽ càng làm xấu đi tình trạng bệnh và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Kèm theo đó, những người bị viêm da cơ địa cũng có nguy cơ mắc các bệnh khác như sốt hoặc hen xuyễn.
Nguyên nhân của bệnh viêm da cơ địa hiện nay vẫn chưa được xác định một cách chính xác nhưng được tin rằng có liên quan đến di truyền, rối loạn chức năng hệ thống miễn dịch, sự tác động của môi trường và khả năng thẩm thấu của da.
Ví dụ như: Trong một cặp song sinh, nếu 1 người bị viêm da cơ địa mắc thì người còn lại có nguy cơ mắc lên đến 85%. Những người sống ở thành phố và những vùng có khí hậu khô cũng có nguy cơ mắc cao hơn. Nếu phải tiếp xúc với hóa chất nhiều cũng khiến cho tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Có một yếu tố nữa cũng có thể tác động đến những biểu hiện của viêm da cơ địa nhưng không được coi là nguyên nhân gây bệnh đó là tình trạng tâm lý.
Để có thể chuẩn đoán được bệnh, các y bác sỹ cần dựa vào các biểu hiện, triệu chứng của viêm da cơ địa. Khi xét nghiệm, cần loại trừ các bệnh viêm da tiếp xúc, bệnh vẩy nến và viêm da tiết bã để có thể đưa ra kết luận chính rằng có phải bệnh viêm da cơ địa hay không.
Việc điều trị cần kết hợp chặt chẽ giữa chế độ sinh hoạt và sử dụng thuốc: nên sử dụng kem dưỡng ẩm sau khi tắm. Nếu các vùng viêm da cơ địa bùng phát, bạn nên sử dụng các loại kem, thuốc có chứa chất kháng histamin và các loại thuốc chống viêm khác để kiểm soát tình trạng bệnh.
Những thuốc chống viêm GC hay các loại kem bôi có chứa các chất ức chế miễn dịch cũng được sử dụng trong trường hợp các phương pháp chữa viêm da cơ địa khác không đem lạ hiệu quả mong muốn.
Các loại thuốc kháng sinh (uống hoặc bôi) thường được sử dụng trong những trường hợp viêm da cơ địa gây nhiễm trùng hoặc có dấu hiệu của vi khuẩn phát triển.
Liệu pháp điều trị bằng tia cực tím (UVB phototherapy) cũng được sử dụng để điều trị bệnh viêm da cơ địa. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phổ biến ở nước ngoài.
Ngoài ra, nên tránh những yếu tố gây ảnh hưởng xấu tới bệnh tình của bạn, đó là: quần áo len, xà phòng, nước hoa, clo, bụi và khói thuốc lá. Bệnh nhân cũng nên thay đổi chế độ ăn uống nếu có dấu hiệu dị ứng thực phẩm.
Các dấu hiệu - triệu chứng viêm da cơ địaNhững dấu hiệu dễ nhận biết của bệnh nhân viêm da cơ địa đó là làn da khô và có vảy trên khắp cơ thể, cùng với đó là sự ngứa ngày khó chịu, xuất hiện các nốt đỏ sau đó phát triển thành các tổn thương lớn ở tay, chân, mặt và cổ.
Một triệu chứng viêm da cơ địa khác có thể kể đến đó là: Khi bị viêm da cơ địa, bạn cũng có thể bị những vết lằn trong da phía dưới mí mắt, nám quanh mắt. Những sắc tố tạm thời sau khi bị tổn thương ở cổ gây ra tình trạng da cổ thâm đen (dirty neck). Kèm theo đó là những vết sần sùi giống như vỏ cây ở cổ tay, khớp ngón tay, cổ chân, bàn chân.
- Nguyên nhân viêm da cơ địaNhư đã nói, nguyên nhân viêm da cơ địa hiện nay vẫn chưa được xác định rõ, mặc dù có một số bằng chứng cho thấy các yếu tố di truyền, hay môi trường ô nhiễm khiến cho bệnh dễ phát triển và bùng phát.
Di truyền, gen
Nếu bạn có người thân bị dị ứng (loại phản ứng quá mẫn loại 1) như hen xuyễn, dị ứng thực phẩm, dị ứng phấn hoa,... hoặc đã bị viêm da cơ địa thì khả năng bạn cũng bị mắc những căn bệnh này cao hơn những người bình thường khác.
Ngoài ra, vào năm 2006, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng những đột biến ở gen khiến lượng filaggrin tăng nhanh. Điều này làm cho nguy cơ mắc viêm da cơ địa cao hơn.
Cụ thể hơn, Filaggrin là một protein đóng vai trò quan trọng trong việc lưu trữ nước trong lớp sừng. Những người có đột biến này thường có làn da khô. Filaggrin còn có tác dụng chống nhiễm khuẩn cho da. Ngoài ra, Filaggrin cũng có thể phân tách thành acid-trans, giúp điều chỉnh lượng pH.
Môi trường
Theo giả thuyết Vệ Sinh, hệ thống miễn dịch của những đứa trẻ sống trong môi trường thiếu vệ sinh, nhiều chất gây dị ứng sẽ mạnh hơn của những đứa trẻ ở môi trường hiện đại, vệ sinh. Bởi vậy, những đứa trẻ ở thành phố có nguy cơ mắc bệnh viêm da cơ địa lớn hơn những đứa trẻ vùng ngoại ô, nông thôn.
Môi trường nhiều khói bụi, ô nhiễm ở những thành phố hiện đại hiện nay cũng góp phần khiến cho viêm da cơ địa có cơ hội phát triển.
Một số nguyên nhân bệnh viêm da cơ địa khác
Da bị kích ứng bởi các vật dụng như: áo len, hoá chất tẩy rửa, khói bụi hay thuốc lá.
Uống ít nước: Theo nghiên cứu, một người cần uống ít nhất 2lit nước để đảm bảo cho các hoạt động trao đổi chất cũng như bài tiết của cơ thể. Bởi vậy, nếu bạn uống không đủ, các độc tố trong cơ thể không được thải, tích tụ lâu ngày trong cơ thể. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh của bạn, trong đó có bệnh viêm da cơ địa.
Chế độ ăn thiếu khoa học: ăn uống quá nhiều những thực phẩm gây nóng trong, các chất kích thích làm cho hệ thống bài tiết qua da bị rối loạn, làm tăng nguy cơ mắc viêm da cơ địa.
Chuẩn đoán viêm da cơ địaĐể chuẩn đoán chính xác được bệnh viêm da cơ địa, bạn cần đến những phòng khám hoặc trung tâm y tế về da để được kiểm tra.
Ở đây, bác sỹ sẽ tiến hành các bài kiểm tra dị ứng để xác định nguyên nhân gây ra các triệu chứng. Bên cạnh đó là các thử nghiệm liên quan đến các chất gây kích ứng da, việc này cần 1 - 3 ngày để có thể đưa ra kết quả chính xác nhất.
- Phương pháp điều trị viêm da cơ địa
Hiện nay, do chưa xác định được rõ nguyên nhân nên phương pháp điều trị khỏi viêm da cơ địa vẫn chưa được đưa ra. Dù vậy, vẫn có những phương pháp giúp giảm nhẹ các triệu chứng bệnh viêm da cơ địa. Đó là:
Lối sống
Dưỡng ẩm da thường xuyên sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng khô rát da và giảm việc phải sử dụng thuốc. Nhiều bệnh nhân viêm da cơ địa cũng đã khẳng định việc dưỡng ẩm giúp tăng cường hấp thụ nước, từ đó làm nhẹ đi các triệu chứng bệnh.
Các chuyên gia sức khoẻ cũng khuyên những bệnh nhân viêm da cơ địa nên tắm trong phòng ấm, đặc biệt là với nước muối để giữ ẩm cho da.
Tránh sử dụng áo len, thay vào đó, bạn nên sử dụng những trang phục làm từ lụa.
Hạn chế tiếp xúc hoá chất tẩy rửa, xà phòng cũng giúp bạn kiểm soát được tình trạng bệnh viêm da cơ địa.
Chế độ ăn uống
Vitamin D là giải pháp tuyệt vời cho bệnh viêm da cơ địa
Cũng có một số nghiên cứu về vài trò của việc bổ sung axit béo không bão hoà đa trong quá trình điều trị viêm da cơ địa. Kết quả đưa ra là khá trái ngược. Trong khi các axit béo omega -3 (có nhiều trong dầu gan cá, mỡ cá)có tác dụng rõ rết trong việc phòng ngừa và điều trị viêm da cơ địa thì các axit béo omega -6 (có nhiều trong dầu quả cơ, dầu cam,...) lại làm tăng các triệu chứng của bệnh.
Các chế phẩm sinh học như probiotics có trong sữa chua cũng đem lại những tác động tích cực cho tình trạng bệnh. Cụ thể, những chất này làm giảm khoảng 20% tỉ lệ mắc viêm da cơ địa.
Một chế độ ăn có chứa gluten (hỗn hợp của 2 loại protein có trong ngũ cốc, đặc biệt là lúa mỳ) sẽ giúp cải thiện triệu chứng viêm da cơ địa và ngăn ngừa xuất hiện các vùng viêm da mới.
Điều trị viêm da cơ địa với thuốc
Các loại thuốc bôi có chứa chất kháng viêm có tác dụng kiểm soát mức độ viêm da cơ địa của bạn. Bởi vậy, đây là một trong những loại thuốc phổ biến được sử dụng hiện nay.
Nếu bệnh của bạn nặng hơn, dưỡng ẩm hay sử dụng thuốc bôi không còn hiệu quả, một pháp đồ điều trị viêm da cơ địa với các chất ức chế miễn dịchsẽ được y bác sỹ chỉ định sử dụng. Tuy nhiên, nên cẩn trọng bởi phương pháp này có thể gây ung thư da hoặc ung thư hạch.
Ngoài ra, bác sỹ cũng có thể kê đơn cho bạn một số loại thuốc ức chế hệ thống miễn dịch để giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Các loại thuốc chống trầm cảm cũng được sử dụng để giảm thiểu sự ngứa ngáy khó chịu ở những vùng da bị viêm.
Điều trị viêm da cơ địa bằng tia cực tím
Đây là phương pháp mới nhất và hiện đại nhất hiện nay. Tiếp xúc với bức xạ tia cực tím (UV-ultraviolet) có tác dụng điều hoà miễn dịch cục bộ trên các mô bị ảnh hưởng. Với cường độ chính xác, điều trị với tia cực tím sẽ giúp giảm nhanh các triệu chứng viêm da cơ địa.
Cụ thể hơn, tia UVA1 hiệu quả trong việc điều trị nhanh chóng những vùng da bị viêm, trong khi tia UVB lại đem lại hiệu quả lâu dài.
Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nguy cơ gây ung thư da. Bởi vậy, nếu bạn muốn lựa chọn điều trị viêm da cơ địa với tia cực tím cần cân nhắc kỹ lưỡng cũng như tìm đến một phòng khám uy tín với đầy đủ trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sỹ giàu kinh nghiệm. Thêm vào đó, chi phí của phương pháp này cũng là điều cần quan tâm.
Điều trị viêm da cơ địa bằng thuốc đông y
Từ xưa đến nay, việc điều trị bằng đông y vốn được biết đến với sự hiệu quả và đặc biệt an toàn với người bệnh. Hơn nữa, những bài thuốc đông y hoàn toàn phù hợp với cơ địa của người Việt Nam ta. Hiện nay, những sản phẩm đông y đã được điều chế kết hợp với khoa học hiện đại, vừa giữ được chất lượng vừa đem lại sự tiện lợi cho bệnh nhân.
Tìm tới
Trang bình luận
/ 1
Con tôi bị từ lúc 3 tháng tuổi kéo dài hơn 2...