Viêm mũi xoang là tình trạng niêm mạc mũi và các xoang cạnh mũi bị sưng viêm, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Theo PGS.TS.BS Cao Minh Thành (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), việc nhận biết sớm triệu chứng, điều trị đúng cách và chủ động phòng ngừa sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, tránh các biến chứng nguy hiểm.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/viem-mui-xoang-o-nguoi-lon-trieu-chung-cach-dieu-tri/
1. Phân loại và nguyên nhân gây bệnh
Viêm mũi xoang được chia làm 2 dạng chính dựa trên thời gian kéo dài triệu chứng:
Viêm mũi xoang cấp tính: Thời gian diễn tiến $\le 12$ tuần.
Viêm mũi xoang mạn tính: Triệu chứng kéo dài $> 12$ tuần.
Nguyên nhân: Bệnh do nhiều tác nhân khởi phát bao gồm virus (cúm, SARS-CoV-2), vi khuẩn (phế cầu, tụ cầu), nấm, dị ứng (bụi, phấn hoa, hóa chất), trào ngược dạ dày hoặc môi trường ô nhiễm, thời tiết quá lạnh/ẩm.
2. Triệu chứng và phương pháp chẩn đoán
Bệnh nhân được chẩn đoán xác định khi có ít nhất 2 triệu chứng, trong đó bắt buộc phải có ngạt/tắc mũi hoặc chảy dịch mũi, kèm theo các dấu hiệu:
Triệu chứng chính khác: Giảm/mất khứu giác, đau căng tức vùng mặt tương ứng với vị trí xoang.
Triệu chứng phụ: Ho, đau đầu, sốt, đau tai, đau cung răng hàm trên, chảy dịch xuống họng.
Để chẩn đoán chính xác nguyên nhân, bác sĩ sẽ thực hiện khám lâm sàng, nội soi mũi xoang (tìm dịch mủ, polyp), chụp cắt lớp vi tính (CT scan) hoặc làm xét nghiệm tìm dị nguyên/vi khuẩn.
3. Biến chứng nguy hiểm
Nếu không điều trị kịp thời, viêm xoang có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng:
Về mắt: Viêm nhiễm, áp-xe ổ mắt, viêm tắc ống lệ, giảm hoặc mất thị lực vĩnh viễn.
Nội sọ: Viêm màng não, áp-xe não, viêm tắc tĩnh mạch xoang hang.
4. Điều trị và chăm sóc tại nhà
Phác đồ điều trị viêm mũi xoang phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng:
Dùng thuốc theo chỉ định:
Thuốc giảm đau, hạ sốt: Giúp làm dịu cơn đau đầu, căng tức mặt.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Làm sạch dịch nhầy hằng ngày.
Thuốc co mạch/kháng viêm dạng xịt: Dùng ngắn ngày để giảm phù nề, ngạt mũi.
Thuốc kháng sinh: Chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ đối với trường hợp nhiễm khuẩn.
Chăm sóc hỗ trợ: Uống nhiều nước, chườm ấm lên mặt, hít hơi nước ấm, dùng máy tạo độ ẩm và nghỉ ngơi hợp lý. Hạn chế rượu bia và thuốc lá vì chúng làm tăng phù nề niêm mạc.
5. Biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Để bảo vệ hệ hô hấp và ngăn ngừa viêm xoang tái phát, người lớn cần chủ động thực hiện:
Tiêm vắc-xin cúm hằng năm và hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp.
Tránh xa khói thuốc lá, ô nhiễm môi trường và các dị nguyên gây dị ứng.
Rửa tay thường xuyên, giữ vệ sinh nhà ở thoáng mát và duy trì thói quen súc họng, rửa mũi đúng cách.
