Táo bón là tình trạng đi tiêu ít hơn bình thường, phân khô cứng khiến người bệnh phải rặn nhiều hoặc có cảm giác đi không hết phân. Tình trạng này vô cùng phổ biến, gây ra sự khó chịu và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hằng ngày. Trong điều trị táo bón, làm mềm phân là bước cơ bản nhất để giúp phân di chuyển dễ dàng và được đào thải một cách nhẹ nhàng. Việc sử dụng các loại thuốc nhuận tràng thẩm thấu hoạt động theo cơ chế hút và giữ nước đang là giải pháp được đánh giá cao nhờ tính hiệu quả và độ an toàn.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/thuoc-tri-tao-bon-lam-mem-phan-hieu-qua-nho-co-che-hut-giu-nuoc/
Cơ chế hoạt động của thuốc nhuận tràng thẩm thấu
Nguyên tắc hoạt động của nhóm thuốc này rất đơn giản: khi đi vào đường tiêu hóa, thuốc không hấp thu vào máu mà ở lại trong lòng ruột. Tại đây, chúng thực hiện nhiệm vụ hút và giữ nước, làm tăng đáng kể hàm lượng nước bên trong phân, giúp phân từ khô cứng trở nên mềm ẩm hơn.
Sự gia tăng thể tích khối phân này sẽ kích thích các đại tràng co bóp một cách tự nhiên để đẩy phân ra ngoài. Vì chỉ tác động tại chỗ trong lòng ruột và hầu như không đi vào hệ tuần hoàn, nhóm thuốc này có độ an toàn cao và ít gây ra các tác dụng phụ toàn thân nếu sử dụng đúng theo chỉ dẫn y khoa.
Các loại thuốc điển hình giúp làm mềm phân hiệu quả
Tùy vào thể trạng và đối tượng, bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ chỉ định một trong các loại thuốc nhuận tràng thẩm thấu phổ biến sau:
Lactulose: Đây là một loại đường tổng hợp không hấp thu, đồng thời đóng vai trò như một chất tiền vi sinh (prebiotic). Khi đến ruột già, lactulose được các vi khuẩn có lợi phân giải thành các axit béo chuỗi ngắn, vừa tăng cường khả năng hút nước làm mềm phân, vừa thúc đẩy lợi khuẩn phát triển để cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Thuốc có độ an toàn cao, dùng được cho cả phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Tác dụng phụ thường gặp là đầy hơi, chướng bụng nhẹ và sẽ giảm dần khi tiếp tục dùng.
Sorbitol: Loại đường đơn này cũng không hấp thu vào cơ thể và hoạt động theo cơ chế kéo nước tương tự lactulose. Thuốc thường phát huy tác dụng rõ rệt sau từ 1 đến 3 ngày sử dụng.
Polyethylene Glycol (PEG): PEG không bị hấp thu và cũng không bị vi khuẩn đường ruột phân hủy. Thuốc giữ nước tối ưu giúp phân mềm và dễ tống xuất. PEG rất an toàn cho cả trẻ em lẫn thai phụ. Một số tác dụng phụ thoáng qua có thể gặp là đầy hơi, buồn nôn hoặc co thắt bụng nhẹ.
Muối nhuận tràng (Magie hydroxid, Magie citrat, Magie sulfat): Nhóm này hoạt động bằng cách kéo mạnh nước và điện giải vào ruột, kích thích nhu động rất nhanh chỉ sau 1–6 giờ. Do có tác dụng nhanh, chúng thường dùng để làm sạch ruột trước khi làm thủ thuật chẩn đoán. Tuy nhiên, muối nhuận tràng có thể gây tiêu chảy, mất nước và cần tránh hoặc dùng hết sức thận trọng ở người suy thận, bệnh tim, rối loạn điện giải.
Mặc dù các thuốc nhuận tràng cơ chế hút giữ nước tương đối an toàn, người bệnh không nên tự ý lạm dụng dài ngày. Nếu tình trạng táo bón kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, bạn cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám và tìm chính xác nguyên nhân gây bệnh.
