Táo bón là vấn đề tiêu hóa phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng một phần ba dân số ở mọi lứa tuổi. Dù không quá nguy hiểm, tình trạng này gây nhiều phiền ngoái và bất tiện trong sinh hoạt. Thấu hiểu nguyên nhân và đối tượng nguy cơ sẽ giúp bạn phòng ngừa cũng như xử trí hiệu quả.


Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/hieu-va-kiem-soat-tao-bon/


1. Táo bón là gì và nguyên nhân do đâu?


Táo bón thường được định nghĩa là tình trạng đi tiêu dưới 3 lần/tuần, phân khô, cứng, vón cục hoặc to bất thường, gây đau rát, đầy hơi và cảm giác không tống xuất hết phân. Bác sĩ thường sử dụng thang điểm Bristol Stool Scale để đánh giá độ cứng của phân và chức năng đại tràng.


Nguyên nhân cốt lõi xảy ra khi phân nằm lâu trong đại tràng khiến nước bị tái hấp thu liên tục. Các yếu tố khởi phát hàng ngày gồm:


 

  • Chế độ ăn thiếu chất xơ (ít rau củ, quả, ngũ cốc) và uống không đủ nước.


     
  • Lối sống ít vận động hoặc thói quen "nín đại tiện".


     
  • Tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc do căng thẳng, lo âu (thông qua tương tác trục não – ruột).

2. Những nhóm đối tượng dễ bị táo bón


Táo bón có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng đặc biệt phổ biến ở các nhóm sau:


 

  • Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Có tới 40% trẻ gặp tình trạng này, thường liên quan đến việc chuyển sang uống sữa công thức/sữa bò, bắt đầu ăn dặm, mất nước do sốt/tiêu chảy, hoặc tâm lý căng thẳng khi đi học, nhịn đi tiêu.


     
  • Phụ nữ mang thai và sau sinh: Khoảng 40% thai phụ và 25% bà mẹ trong 3 tháng đầu sau sinh bị táo bón. Nguyên nhân do sự thay đổi nội tiết tố làm giảm nhu động ruột, thai nhi chèn ép vùng bụng, ít vận động hoặc do bổ sung viên uống sắt.


     
  • Người lớn và người cao tuổi: Tuổi tác càng cao và phụ nữ có tỷ lệ mắc cao hơn. Khác với người trẻ có thể cải thiện bằng thay đổi lối sống, người cao tuổi thường cần đến sự can thiệp y khoa và thuốc điều trị.

3. Giải pháp kiểm soát và phòng ngừa hiệu quả


Để cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm bớt căng thẳng do táo bón gây ra, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:


 

  • Uống đủ nước: Tăng cường uống nước lọc, hạn chế thức uống chứa cồn hoặc caffein vì chúng làm cơ thể mất nước.


     
  • Tăng cường chất xơ: Bổ sung rau xanh, trái cây tươi hoặc các món ăn nhẹ tiện lợi như hạt khô, ngũ cốc (đặc biệt hữu ích khi đi du lịch).


     
  • Duy trì vận động: Đi bộ, chạy bộ hoặc tập luyện vừa sức hằng ngày giúp kích thích nhu động ruột hoạt động tốt hơn.


     
  • Lắng nghe cơ thể: Đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu (thời điểm thích hợp nhất là khoảng 30 phút sau bữa ăn), tuyệt đối không phớt lờ tín hiệu của cơ thể.


     
  • Giải tỏa căng thẳng: Luyện tập thư giãn, ngủ đủ giấc, duy trì sở thích cá nhân để làm dịu kết nối trục não – ruột.

Nếu việc thay đổi thói quen sinh hoạt không đem lại cải thiện hoặc táo bón kéo dài, bạn nên tư vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn sử dụng các sản phẩm hỗ trợ an toàn, phù hợp.

hình ảnh