Táo bón là vấn đề sức khỏe rất phổ biến ở người lớn tuổi. Do nghĩ đây chỉ là hiện tượng lão hóa tự nhiên hoặc do tâm lý e ngại, nhiều người già thường âm thầm chịu đựng hoặc tự ý dùng các loại thuốc xông thụt tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng khó đi ngoài kéo dài ở người cao tuổi không chỉ ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nguy hiểm.
👉 Xem ngay: https://www.acare.abbott.vn/nguoi-gia-bi-tao-bon-khong-nen-chu-quan-va-coi-thuong/
1. Vì sao người cao tuổi dễ rơi vào tình trạng táo bón?
Táo bón ở người già thường là hậu quả của nhiều yếu tố sinh lý và thói quen sinh hoạt kết hợp lại:
Chức năng đường ruột suy giảm: Khi tuổi tác tăng cao, cơ tầng sinh tràng yếu đi và nhu động ruột co bóp chậm lại. Điều này khiến phân lưu lại trong ruột lâu hơn và bị hút kiệt nước, trở nên khô cứng.
Chế độ ăn thiếu xơ, ít nước: Người cao tuổi hay gặp vấn đề về răng miệng nên ngại ăn thực phẩm giàu xơ như rau củ, ngũ cốc. Bên cạnh đó, cảm giác khát bị giảm sút khiến họ uống không đủ nước mỗi ngày.
Hạn chế vận động: Các bệnh lý xương khớp, đau lưng hay giảm thể lực làm hạn chế các hoạt động thể chất hằng ngày.
Tác dụng phụ của thuốc: Việc điều trị đồng thời nhiều bệnh mạn tính (như huyết áp, tim mạch, trầm cảm) hoặc bổ sung thêm canxi, sắt là nguyên nhân rất thường gặp gây ra táo bón.
2. Những hệ lụy nguy hiểm nếu coi thường bệnh
Không dừng lại ở sự bất tiện, táo bón kéo dài ở người lớn tuổi có thể dẫn đến các biến chứng phức tạp:
Bệnh lý hậu môn - trực tràng: Động tác rặn mạnh liên tục làm tăng áp lực tĩnh mạch, gây ra bệnh trĩ, nứt kẽ hậu môn gây đau đớn và chảy máu dai dẳng.
Tắc nghẽn ruột do khối phân: Khối phân khô cứng tích tụ lâu ngày trong trực tràng có thể gây tắc ruột, viêm nhiễm, thậm chí thủng ruột nguy hiểm đến tính mạng.
Nguy cơ biến cố tim mạch: Việc dùng sức rặn khi đi ngoài khiến huyết áp và áp lực lồng ngực tăng vọt đột ngột, dễ kích hoạt các đợt đau tim (nhồi máu cơ tim) hoặc đột quỵ.
3. Giải pháp khắc phục an toàn và hiệu quả
Để cải thiện tình trạng này, gia đình nên đồng hành cùng người cao tuổi thực hiện các giải pháp sau:
Cải thiện chế độ dinh dưỡng:
Tăng cường rau xanh chế biến mềm, trái cây chín (chuối, đu đủ, táo) và ngũ cốc nguyên hạt.
Uống đủ từ $1.5 - 2\text{ lít}$ nước mỗi ngày (bao gồm nước lọc, nước canh, nước hoa quả).
Khuyến khích vận động: Duy trì thói quen đi bộ nhẹ nhàng, tập dưỡng sinh hoặc massage xoa bụng nhẹ nhàng quanh rốn theo chiều kim đồng hồ $10 - 15\text{ phút}$ mỗi ngày.
Tạo thói quen đi tiêu khoa học: Luyện thói quen đi ngoài vào một khung giờ cố định trong ngày, tốt nhất là sau bữa ăn sáng.
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Khi cần sử dụng thuốc nhuận trường, nên ưu tiên các loại thuốc an toàn (như nhuận trường thẩm thấu) theo tư vấn chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý lạm dụng thuốc tháo thụt.
Lời khuyên: Đừng coi táo bón ở người cao tuổi là chuyện nhỏ! Khi nhận thấy triệu chứng kéo dài hoặc có các dấu hiệu bất thường như đi ngoài ra máu, sốt, đau bụng dữ dội, hãy đưa người thân đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.