Táo bón là tình trạng cực kỳ phổ biến ở người cao tuổi, với nguy cơ mắc cao gấp 5 lần so với người trẻ. Tỷ lệ này tăng dần theo độ tuổi, đạt mức 34% ở nữ giới và 26% ở nam giới từ 84 tuổi trở lên. Dù thường bị coi là triệu chứng nhẹ, táo bón kéo dài ở người già lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/nguoi-gia-bi-tao-bon-khong-nen-chu-quan-va-coi-thuong/
1. Nguyên nhân khiến người già dễ mắc và tái phát táo bón
Táo bón chức năng: Do sự suy giảm tự nhiên về chức năng co bóp và di chuyển của hệ tiêu hóa theo tuổi tác.
Bệnh lý nền: Các bệnh mạn tính như đái tháo đường (típ 1 và 2), Parkinson, đa xơ cứng, chấn thương tủy sống hay bệnh thần kinh tự chủ ảnh hưởng lớn đến nhu động ruột.
Tác dụng phụ của thuốc: Thuốc điều trị huyết áp, lợi tiểu, trầm cảm, giảm đau, dị ứng, thuốc điều trị Parkinson hoặc thuốc gây mê sau phẫu thuật.
Thói quen sinh hoạt & Cấu trúc bất thường: Uống ít nước, thiếu chất xơ, nhịn đi tiêu làm mất phản xạ tự nhiên, lười vận động hoặc do trĩ, nứt hậu môn, khối u gây cản trở ống tiêu hóa.
2. Biến chứng nguy hiểm của táo bón ở người cao tuổi
Nếu không được can thiệp kịp thời, táo bón mãn tính sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề:
Bệnh trĩ & Nứt hậu môn: Việc rặn mạnh liên tục làm sưng tĩnh mạch trực tràng tạo thành búi trĩ, đồng thời gây rách niêm mạc hậu môn, gây đau rát và chảy máu khi đi tiêu.
Sa trực tràng: Áp lực vùng chậu kéo dài khiến một phần trực tràng lệch khỏi vị trí, dẫn đến rò rỉ phân, dịch nhầy và cảm giác đi tiêu không hết.
Tăng rủi ro biến cố tim mạch và tử vong: Động tác rặn mạnh làm tăng huyết áp đột ngột, dễ kích hoạt các biến cố nguy hiểm như suy tim cấp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành hoặc đột quỵ.
3. Giải pháp phòng ngừa và chế độ dinh dưỡng phù hợp
Để cải thiện và phòng ngừa hiệu quả, người cao tuổi nên duy trì các thói quen lành mạnh:
Bổ sung đủ chất xơ: Nạp 25 - 30 g chất xơ/ngà từ rau củ, trái cây (khoai lang, cà rốt, kiwi, táo, lê) hoặc ngũ cốc nguyên hạt.
Uống đủ nước: Kết hợp nước lọc, nước ép trái cây tươi và các món canh, súp để chất xơ phát huy tối đa tác dụng làm mềm phân.
Nếp sinh hoạt khoa học: Duy trì vận động thể chất nhẹ nhàng hằng ngày, hạn chế rượu bia, trà, cà phê và tập thói quen đi vệ sinh vào thời điểm cố định sau bữa ăn.
Lời khuyên: Chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt là chìa khóa giúp người cao tuổi phòng ngừa biến chứng, bảo vệ hệ tiêu hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống.
