Tăng huyết áp (huyết áp cao) được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng" vì bệnh thường tiến triển mà không có triệu chứng rõ ràng. Áp suất máu tăng cao liên tục lên thành động mạch sẽ âm thầm tàn phá hệ thống mạch máu, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hại cho tim, não, thận và mắt. Việc hiểu rõ hậu quả và chủ động phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ mạng sống của chính bạn và người thân.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/hau-qua-cua-tang-huyet-ap-va-cach-phong-tranh/
Những hậu quả khôn lường của tăng huyết áp
Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, áp lực máu cao sẽ gây tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan đích:
Đột quỵ và nhồi máu cơ tim: Đây là những biến cố cấp tính nguy hiểm nhất. Tăng huyết áp làm xơ vữa, hẹp hoặc vỡ mạch máu não và mạch vành nuôi tim. Ngoài ra, nó có thể gây phình động mạch; nếu túi phình bị vỡ sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Suy tim và suy thận: Tim phải co bóp mạnh hơn để thắng sức cản trong lòng mạch, lâu dần dẫn đến dày cơ tim và suy tim. Tương tự, các mạch máu ở thận bị hư hại làm giảm khả năng lọc chất thải, dẫn đến suy thận mạn tính.
Mất thị lực: Các mạch máu nhỏ ở võng mạc mắt bị dày, hẹp hoặc rách, gây xuất huyết và làm giảm hoặc mất hoàn toàn thị lực.
Hội chứng chuyển hóa và rối loạn tình dục: Tăng huyết áp thường đi kèm với tăng mỡ máu (triglyceride), giảm cholesterol tốt (HDL), tăng đường huyết và béo bụng, đồng thời làm giảm lưu lượng máu đến các cơ quan sinh dục gây rối loạn chức năng.
Các biện pháp phòng tránh và thay đổi lối sống
Thay đổi lối sống là nền tảng cốt lõi giúp phòng ngừa bệnh và hỗ trợ hạ huyết áp hiệu quả ngay cả khi đang dùng thuốc điều trị:
Chế độ ăn giảm muối và mỡ xấu: Cắt giảm lượng muối natri dưới 2,4g mỗi ngày (hạn chế nêm nếm và tránh thực phẩm chế biến sẵn như đồ đóng hộp). Tăng cường rau xanh, hoa quả tươi và giảm thực phẩm giàu cholesterol.
Tập thể dục đều đặn: Duy trì vận động cường độ vừa phải ít nhất 150 phút/tuần, không nên ngưng tập quá 2 ngày liên tiếp. Người cao tuổi có thể chia nhỏ thành nhiều lần đi bộ, mỗi lần từ 10 - 15 phút.
Từ bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia: Ngưng hút thuốc lá hoàn toàn và chỉ uống bia, rượu ở mức trung bình.
Kiểm soát cân nặng và căng thẳng: Duy trì cân nặng hợp lý, thực hành các bài tập thở sâu, thiền hoặc yoga để giải tỏa lo âu, stress.
Nguyên tắc theo dõi huyết áp tại nhà đúng cách
Tự đo huyết áp tại nhà giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, nhưng cần tuân thủ các lưu ý sau để có kết quả chính xác:
Chuẩn bị trước khi đo: Nằm nghỉ ngơi thư giãn 5 phút. Không uống cà phê trong vòng 1 giờ và không hút thuốc lá 15 phút trước khi đo.
Tư thế đo: Có thể nằm hoặc ngồi thẳng lưng, tay đặt trên bàn sao cho nếp khuỷu tay ngang với mức tim.
Đối tượng đặc biệt: Người trên 65 tuổi, người bệnh đái tháo đường hoặc đang điều trị tăng huyết áp cần đo ở cả hai tư thế nằm và đứng.
Mục tiêu kiểm soát huyết áp cần đạt
Tùy thuộc vào độ tuổi và bệnh lý đi kèm, mục tiêu đưa trị số huyết áp (HATT: Huyết áp tâm thu / HATTr: Huyết áp tâm trương) về mức an toàn như sau:
Người bình thường $\ge$ 60 tuổi: HATT < 150 mmHg, HATTr < 90 mmHg.
Người bình thường < 60 tuổi: HATT < 140 mmHg, HATTr < 90 mmHg.
Người có bệnh đái tháo đường hoặc suy thận: HATT < 130 mmHg, HATTr < 80 mmHg.
Theo dõi huyết áp tại nhà là giải pháp hỗ trợ tuyệt vời nhưng không thể thay thế việc thăm khám định kỳ. Ngay cả khi các chỉ số đã trở về mức bình thường, người bệnh tuyệt đối không được tự ý giảm liều hoặc ngưng thuốc nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
