Nhiều cặp vợ chồng chỉ bắt đầu "chuẩn bị" sau khi thấy hai vạch. Thật ra 3 tháng trước đó mới là quãng quan trọng. Trứng cần khoảng chừng ấy thời gian để phát triển trước khi rụng, tinh trùng của chồng cũng mất khoảng 2,5–3 tháng để hình thành. Những gì hai vợ chồng ăn, uống, ngủ và khám trong 90 ngày này ảnh hưởng trực tiếp đến "nguyên liệu" của em bé sau này. Mình tổng hợp lại theo từng tháng cho dễ làm, các chị em tham khảo nhé.
Tháng thứ nhất: khám trước, đừng đoán
Việc nên làm đầu tiên là cả hai vợ chồng đi khám tiền thai. Đừng chỉ mình vợ đi khám. Bác sĩ thường cho làm các xét nghiệm cơ bản như công thức máu, nhóm máu, viêm gan B, rubella, tuyến giáp, đường huyết, và tầm soát thalassemia nếu cần. Nếu chưa có miễn dịch rubella hay thủy đậu, chị em nên tiêm sớm, vì sau mũi tiêm cần tránh có thai ít nhất 1 tháng. Đây là lý do không nên để việc khám đến sát ngày định có bầu. Nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính thì nhớ mang theo để bác sĩ xem có cần đổi không. Tiện thì đi khám răng luôn, vì khi mang thai việc chữa răng sẽ hạn chế hơn nhiều.
Tháng thứ hai: sửa thói quen, bắt đầu axit folic
Chị em nên uống axit folic 400 mcg mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai. Đây là khuyến nghị phổ biến để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Liều cụ thể nên hỏi bác sĩ, nhất là khi có tiền sử đặc biệt. Song song là bỏ thuốc lá và rượu bia, cho cả chồng nữa. Cà phê thì giữ ở mức vừa phải. Hạn chế các loại cá lớn nhiều thủy ngân. Nếu cân nặng đang quá gầy hoặc thừa cân, đây là lúc điều chỉnh từ từ, đừng ăn kiêng cấp tốc.
Tháng thứ ba: hiểu cơ thể mình
Hãy theo dõi chu kỳ 2–3 tháng liên tục để biết kinh có đều không và ngày rụng trứng rơi vào khoảng nào. Đây là thông tin rất có ích khi đi khám. Ngủ đủ giấc và giảm áp lực "phải có thai ngay" cũng quan trọng không kém. Căng thẳng kéo dài có thể làm chu kỳ lệch đi.
Khi nào không nên tự chờ thêm?
Đây là phần mình muốn các chị em lưu ý nhất. Thông thường, nếu dưới 35 tuổi và đã cố gắng 12 tháng chưa có tin vui, nên đi khám chuyên khoa. Nếu từ 35 tuổi trở lên thì mốc này rút còn 6 tháng. Nếu kinh nguyệt không đều, từng có bệnh lý phụ khoa, hoặc chồng có vấn đề sức khỏe sinh sản, nên đi khám sớm hơn, không cần chờ đủ mốc.
Lúc tìm hiểu chỗ khám, mình để ý có một số nơi tư vấn theo hướng đánh giá tổng thể cả hai vợ chồng chứ không khám riêng từng người. Ví dụ, Phòng khám TS của TS Group có cách tiếp cận tên là INC. Theo mình tìm hiểu, INC xem xét cùng lúc trứng và chu kỳ rụng trứng, tinh trùng, thời điểm thụ thai và môi trường tử cung, rồi mới đưa ra lộ trình riêng cho từng cặp. INC là hướng tư vấn sức khỏe sinh sản, không phải điều trị vô sinh và không thay thế IUI hay IVF, nên các chị em đừng kỳ vọng nó như một "thần dược". Mình thấy điểm hợp lý là cả chồng cũng được đánh giá, vì nhiều nhà chỉ dồn hết áp lực lên người vợ. Dù chọn khám ở đâu, chị em cũng nên hỏi rõ: chồng có được kiểm tra không, và trường hợp nào bác sĩ sẽ khuyên chuyển hướng điều trị.
Tóm lại
Nếu chỉ làm được 3 việc thì các chị em hãy ưu tiên: khám tiền thai cho cả hai vợ chồng, uống axit folic sớm, và đặt cho mình một mốc thời gian để đi khám nếu chưa có tin vui. Còn lại cứ thong thả, đừng tự tạo áp lực quá.
Nhà nào đang trong giai đoạn chuẩn bị hoặc đã đi khám tiền thai rồi thì chia sẻ thêm kinh nghiệm cho mọi người cùng tham khảo nhé. Chúc cả nhà sớm đón tin vui!
Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn và chẩn đoán của bác sĩ.
