Chảy mũi là sẽ viêm phổi?

"Lo hết cả toáng"

Chiều ngày 12/3/2016, chúng tôi có tiếp đón 1 bệnh nhân còn khá nhỏ. Cháu mới hơn 1 tuổi. Cháu là con gái lớn của gia đình anh chị Đào Văn Đ., 33 tuổi (Hà Đông, Hà Nội). Bệnh tình của cháu nhỏ thực sự chưa có gì đáng ngại lắm. Cháu mới có biểu hiện sổ mũi được 2 ngày nay. Nước mũi trong, có vài tiếng ho nhẹ. Hiện tại, cháu không sốt, không có đờm, không có khó thở và không có dấu hiệu bỏ bú.

Nhưng bố cháu là người hay bất an. Lần cháu ốm bệnh gần đây nhất cách đây được chừng gần 1 tháng. Lần đấy cháu sốt cao, rất cao. Bố mẹ cháu có cho cháu lên bệnh viện nhi trung ương khám. Các bác sỹ đo nhiệt độ thấy được 38,8 độ. Bác sỹ cho chỉ định chụp Xquang phổi. Sau đó kết luận cháu bị viêm phổi. Bố cháu phát hoảng lên vì thực tình cháu cũng ho không nhiều. Cháu cũng chảy mũi y hệt như lần này. Nhưng bác sỹ bệnh viện nhi trung ương chẩn đoán ngay cháu bị viêm phổi. Cháu có chỉ định tiêm kháng sinh 4 ngày đầu tiên. Bố cháu thực sự lo lắng.

Vì thế, đến lần này, cháu lại chảy mũi trong như lần trước, lại có ho như lần trước, duy chỉ có khác là không sốt nhưng bố cháu lại phát hoảng và lại lo sợ cháu bị viêm phổi. Việc duy nhất bố cháu có thể làm sáng suốt được lúc này đó là tìm mọi cách thuyết phục mẹ cháu đưa tới bệnh viện nhi trung ương hoặc bất cứ bệnh viện nào gần đấy để khám và tìm cho ra được viêm phổi hoặc có viêm phế quản hay không?

Vậy viêm mũi có thể bị viêm phổi hay không?

Câu hỏi trên rất khó có một câu trả lời chính xác. Mũi là một cơ quan của hệ hô hấp trẻ em. Mũi thuộc đường hô hấp trên. Phổi, phế quản thuộc đường hô hấp dưới. Mũi viêm (ở trên viêm) hoàn toàn có thể lây lan cho bộ phận thuộc cùng hệ thống của nó là phổi và phế quản (ở dưới bị). Vì vậy, rất có thể một viêm mũi có thể biến thành một viêm phổi và phế quản.

Nó có thể lây bằng nhiều cách. Vi khuẩn gây viêm ở mũi có thể đồng thời nhiễm luôn vào phổi và phế quản. Và mũi chỉ là nơi thể hiện triệu chứng đầu tiên, sau đó là phổi và phế quản. Cũng có khi mũi viêm quá, mầm bệnh gây viêm lan tràn ra xung quanh, xuống dưới biến thành viêm họng, viêm thanh quản rồi viêm phế quản phổi. Có thể có một cách khác, viêm mũi xuất hiện dịch viêm. Dịch này chảy xuống phía dưới, em bé chẳng may hít dịch này vào đường hô hấp thì dịch đó làm lan mầm bệnh và gây viêm đường hô hấp dưới nó là phổi và phế quản. Tóm lại, viêm mũi có thể biến thành viêm phổi và phế quản.

Tuy nhiên, sự lây lan là không dễ dàng và không phải bất cứ một viêm mũi nào cũng biến thành một viêm phổi và phế quản. Khi em bé bị viêm mũi, nhưng chưa có ho vào các ngày tiếp theo, chưa xuất hiện sốt và chưa xuất hiện khó thở thì phổi và phế quản chưa bị viêm. Nếu bạn khống chế dịch mũi chảy ra từ những ngày đầu, ngăn ngừa không cho nó nặng lên và làm khô mũi dần thì viêm mũi sẽ được ổn định và sự lây lan sẽ không xuất hiện.

Khống chế bằng cách nào?

Khống chế viêm mũi cho hết viêm thì phổi và phế quản sẽ không có cơ hội bị lây. Không chế bằng cách nào? Có nhiều cách.

Bạn cần cho bé đi khám sớm xem chỗ nào của mũi bị viêm. Cần thiết lập điều trị sớm ngay từ đầu.

Nếu dịch mũi trong và nhiều, bạn cần sử dụng thuốc làm khô dịch mũi như otrivin, xylobalan, naphazolin. Thuốc này không dùng quá 7 ngày.

Nếu dịch mũi đặc sệt, vàng, bạn cần thực hiện hút rửa mũi sạch sẽ, sau đó tiến hành nhỏ thuốc mũi có kháng sinh tác dụng tại chỗ.

Việc kết hợp thuốc là cần thiết. Các thuốc kết hợp là thuốc gì và liều lượng ra sao, bác sỹ sẽ hướng dẫn bạn chi tiết.

Ba dấu hiệu cần thiết bạn theo dõi trong quá trình điều trị: sốt cao, ho, đau tai. Khi có một trong 3 dấu hiệu trên xuất hiện, bạn cần thông báo cho bác sỹ điều trị hoặc cho bé tới bệnh viện tái khám ngay.

Bạn có thể rửa mũi cho bé bằng nước muối sinh lý hoặc xịt nước muối biển sâu 2-3 lần/ngày để ngăn không cho viêm mũi nặng lên hoặc dự phòng viêm mũi xảy ra. Chú ý sử dụng loại dành riêng cho trẻ em để giảm áp lực dòng hơi nước phụt ra.

Nhất thiết phải giữ ấm cổ, mũi (bằng cách quàng khăn, đeo khẩu trang) cho bé khi di chuyển ra khỏi nhà.

Phòng ngủ của bé phải đủ ấm và đủ không khí thì mũi bé sẽ hạn chế viêm.

BS. Yên Lâm Phúc

Những phương pháp giúp bé 2 - 3 tuổi phát triển ngôn ngữ cực tốt

Nhiều trẻ bỗng nhiên... không còn răng

Bắt trẻ xì mũi mạnh, con chảy máu khắp mặt