Em đang rất đắn đo khi ngồi gõ những dòng này để kể các mẹ nghe chuyện của mình. Em là một bà mẹ trẻ, ít kinh nghiệm nuôi dạy con nên trước tình huống này đúng là đang hạn hán lời đây!



Mấy hôm trước, em gởi con về quê nội chơi. Tháng này con phải vào nhập học, mà em bận quá nên đành nhờ nội đưa con vào. Con gái em nay được 4 tuổi.



Hôm về, con bé gặp lại ông bà ngoại, mừng lắm! (Em đang ở nhà ngoại trong này để đi làm cho tiện). Nó không chịu về phòng mà ở riết bên phòng ông bà ngoại. Đến tối, giờ ăn cơm, bà ngoại thuật lại hành trình con bé kể từ Quảng Ngãi vào Sài Gòn cho nghe.



Chuyện nguyên bản từ con em thế này:



“Bà nội con âm mưu với cô Ba, nói là sẽ bỏ con trên đường đi về. Lúc xe ghé vào đi …ái, đúng là bà nội sang xe khác luôn, bỏ con lại một mình ở đó. Con sợ quá, gọi điện bắt chiếc xe taxi màu hồng. Nhưng mà con thấy chiếc xe màu hồng xấu quắc, chật chội quá nên con bắt lại chiếc xe taxi màu tím. Thế là ông tài xế chở con về nhà ông bà ngoại gặp mẹ luôn. Lúc đó, trong người con còn có 10 ngàn hà. Con đưa cho ông đó, may mà ông đó cũng lấy luôn. Vậy là con được về nhà! Hahaha….”



Tất nhiên, sau khi nghe xong câu chuyện, cả nhà ngồi cười chảy nước mắt vì không ai có thể ngờ một đứa bé 4 tuổi lại có thể kể hành trình chuyến đi của mình một cách có đầu, có đuôi đến thế. Nhưng sau đó, má em khựng lại nói: “Cười thì cười thật nhưng coi đó mà dạy con chứ để nó tiếp tục bịa chuyện thì sau thành thói nói láo”.



Bản thân em thì không nghĩ như vậy nhưng không muốn đôi co nhiều với má vì mỗi thế hệ có một cách dạy con riêng. Bản thân em không nghĩ con nít bịa chuyện là hoàn toàn xấu vì ở tuổi mẫu giáo, các bé có trí tưởng tượng rất phong phú. Song, cũng không khỏi lo lắng, ưu tư vì sự thật bé nhà em hay bịa ra những câu chuyện y như thật.



Trong một lần tình cờ tìm hiểu vấn đề này trên mạng thì em cũng tìm thấy một câu chuyện tương tự của một mẹ khác và đọc thấy những dòng chia sẻ của tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Hồng, giảng viên khoa Tâm lý trường Đại Học Sư Phạm TPHCM như thế này: “Ở lưá tuổi Mẫu Giáo, cái gọi là biạ chuyện thì có thể có một số lý do và một số hình thức khác nhau. Thường, ở độ tuổi này, trí tưởng tượng cuả các cháu rất phong phú. Đôi khi, đứa trẻ nói theo trí tưởng tượng của nó chứ không hẳn là cháu biạ chuyện…Thí dụ, xem hình đám cưới của bố mẹ, thì bé lại nói là hồi đó đám cưới của bố mẹ mình được cho rất nhiều bong bóng, hay lên sân khấu hát, nhảy muá… Hoặc giả, khi bé đang chơi, tưởng tượng nhân vật này nhân vật khác, và làm đổ một cái gì đó thì lại tưởng tượng rằng đó là do một con mèo làm cho bé sợ, làm hỏng, chứ bé không hề làm bể đồ vật đó. Nhưng cha mẹ thì không hình dung, không cảm nhận, mà chỉ thấy là nó nói chuyện gì không xảy ra. Từ đó, người lớn nói trẻ bịa chuyện”. Tuy nhiên, tiến sĩ Bích Hồng cũng cho biết, có một số trường hợp trẻ bịa chuyện, nói dối một cách có ý thức. Chẳng hạn như: “Đó là trẻ sợ. Ví dụ nó đã có một kinh nghiệm trước đó rồi, bé làm hư hỏng như vậy thì bố mẹ có một thái độ rất nghiêm khắc, thậm chí la mắng trẻ một cách thậm tệ. Và để thoát khỏi tình trạng tệ hại như vậy thì trẻ phải nghĩ ra một cách gì đó khác hơn để mà tránh tội cho mình. Cho nên, người lớn phải phân biệt lúc nào là biạ chuyện thật sự, lúc nào là không ý thức”.


Sau khi đọc những dòng này, em cũng bớt lo lắng phần nào và có thể tìm ra cho mình cách giáo dục con sau này.



Khi trẻ bịa chuyện không gây ảnh hưởng to lớn đến người khác, bố mẹ hãy bình tĩnh: Nhiều bố mẹ và người lớn nghe con bịa chuyện, lập tức nổi giận, trách mắng hoặc thậm chí xử phạt và đe dọa vì hành vi đó. Nhưng thực chất, ở tuổi mẫu giáo, trẻ chưa chủ động trong ý thức. Tính tình của trẻ sẽ hình thành theo thời gian và sẽ tiếp tục có những biến chuyển để tạo thành nhân cách chứ không phải từ một vài hiện tượng, vài câu nói. Do đó, bố mẹ hãy khoan vội quy kết con tội nói dối và trách mắng mà phải giải thích điều vô lý cho con hiểu. Hay như tiến sĩ Bích Hồng, “không nên đánh đập, mà chúng ta chỉ nên nhẹ nhàng để giúp cho trẻ, nói như thế nào cho trẻ thấy có lý mà thôi. Chúng ta phải bình thường khi nghe những điều không đúng, không có trong thực tế. Sau đó, một thời gian thì chúng ta hỏi lại chuyện đó như thế nào…”. Lúc đó, “trẻ nói lại và nói khác đi, chúng ta sẽ biết trẻ nói thật hay nói dối trong một trường hợp cụ thể”. Hơn nữa, trẻ đang trong giai đoạn phát triển trí não, trí tưởng tượng cũng vô cùng phong phú nên việc nghĩ ra câu chuyện này, câu chuyện kia cũng không phải là điều gì xấu xa. Thậm chí điều đó còn rất có lợi cho nhận thức và sự phát triển trí não của trẻ nếu bố mẹ biết nương theo đó mà dạy dỗ". Ngoài việc tránh đánh giá hành vi đạo đức của trẻ, cha mẹ cũng không nên để trẻ kể huyên thuyên mà không có phản ứng gì. Vì thế, cần phải có một thái độ tích cực và giúp trẻ phân biệt giữa thực tế và tưởng tượng. Đồng thời, không nên ngăn cấm trẻ tưởng tượng.


Khi trẻ bịa chuyện làm tổn hại đến người khác: Theo tiến sĩ Hồng, “lúc bấy giờ, chúng ta phải tìm cách xem xét như thế nào… Nếu trẻ chỉ nói bâng quơ, thì ta nên để sống theo trí tưởng tượng của mình và khi trẻ lớn hơn một chút, thì trẻ sẽ phân biệt được cái nào là thực, cái nào là ảo”. Nếu nó thực sự đã làm tổn thương ai đó, hãy giải thích để trẻ nhận ra và thậm chí cần phải xin lỗi người đã làm tổn thương.


Chung quy lại, nhiều khi trẻ bịa chuyện chưa hẳn vì muốn lừa dối bố mẹ hay tạo nên một tật xấu. Vì vậy, cha mẹ cần phải đối thoại với trẻ để tìm hiểu xem các em muốn gì khi kể câu chuyện bịa ấy.



webtretho


Hình ảnh chỉ mang tính minh họa