Táo bón là vấn đề phổ biến trong hành trình phát triển của trẻ nhỏ khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng. Nhận biết đúng dấu hiệu, tìm ra nguyên nhân và kiên nhẫn điều trị thông qua việc thay đổi thói quen sinh hoạt chính là chìa khóa giúp trẻ nhanh chóng lấy lại hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/nhan-biet-tao-bon-o-tre-em/
1. Dấu hiệu nhận biết và thời điểm dễ mắc táo bón
Trẻ chỉ bị coi là táo bón khi đi tiêu ít hơn 3 lần mỗi tuần, kèm theo các biểu hiện như phân cứng, rặn đau, ngồi lâu, căng thẳng khi đi tiêu, thậm chí chảy máu hậu môn hay chướng bụng, biếng ăn. Nếu trẻ vài ngày mới đi tiêu nhưng phân vẫn mềm thì đây hoàn toàn là hiện tượng sinh lý bình thường.
Táo bón thường dễ xuất hiện nhất vào 3 mốc thời điểm:
Khi trẻ chuyển sang giai đoạn ăn dặm.
Khi trẻ bắt đầu tập ngồi bô tự lập.
Khi trẻ bắt đầu đi học mẫu giáo hoặc tiểu học.
2. Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ nhỏ
Khoảng $95\%$ các trường hợp là táo bón chức năng (không có tổn thương thực thể). Yếu tố hàng đầu gây ra tình trạng này là "hành vi nín nhịn". Trẻ có thể do ngại nhà vệ sinh ở trường hoặc sợ đau từ lần đi tiêu trước, dẫn đến việc cố nín giữ phân. Phân tích tụ càng lâu trong trực tràng sẽ càng to và khô cứng, khiến lần đi tiêu sau càng đau đớn hơn, tạo thành một "vòng lẩn quẩn" kéo dài.
Chỉ có $5\%$ là táo bón thực thể do các bệnh lý bẩm sinh (phình đại tràng, suy giáp, dị dạng hậu môn...) và nhóm này bắt buộc phải điều trị bệnh gốc.
3. Giải pháp cải thiện táo bón bằng chế độ sinh hoạt
Để giúp trẻ vượt qua táo bón chức năng, cha mẹ cần kết hợp linh hoạt các biện pháp sinh hoạt lành mạnh sau:
Tập thói quen đi tiêu hằng ngày: Rèn cho trẻ ngồi bô/bồn cầu vào một khung giờ cố định trong ngày. Nếu sau 15 phút trẻ không đi được thì dừng lại. Hãy động viên, khen ngợi hoặc thưởng nhỏ để tạo tâm lý thoải mái cho trẻ.
Massage bụng (dành cho trẻ $< 6$ tháng): Thực hiện khi trẻ đói (sau khi tắm), xoa nhẹ nhàng quanh rốn theo chiều kim đồng hồ để kích thích nhu động ruột.
Tăng cường chất xơ và nước: Bổ sung trái cây, rau tươi, ngũ cốc nguyên cám vào thực đơn. Cho trẻ uống đủ nước lọc hoặc nước ép hoa quả mỗi ngày.
Khuyến khích vận động: Hướng dẫn trẻ tập luyện thể thao, vui chơi ngoài trời thay vì ngồi yên một chỗ để giúp ruột co bóp tốt hơn.
Chăm sóc trẻ bị táo bón đòi hỏi sự kiên trì lớn từ cha mẹ. Đồng hành cùng con bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu sẽ giúp trẻ dễ dàng vượt qua tâm lý sợ hãi đi tiêu.
