Rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt (hay còn được gọi là hội chứng PMDD) không phải là vấn đề đơn giản. Theo Tiến sĩ Helen Chan, Trưởng phòng và Chuyên gia tư vấn cấp cao tại Khoa Y học Tâm lý tại Bệnh viện Phụ nữ và Trẻ em KK (KKH), tình trạng bất thường này ảnh hưởng đến khoảng 5% phụ nữ hiện đang mắc chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt.
Nếu bạn cảm nhận thấy tâm trạng thay đổi nghiêm trọng, thờ ơ và thậm chí có ý nghĩ quyên sinh trước khi có kinh, bạn có thể mắc chứng Rối loạn tâm trạng tiền kinh nguyệt (PMDD).
Rối loạn khó chịu tiền kinh nguyệt (PMDD) là gì?
Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) là điều mà nhiều người có thể đùa cợt và khi nó kết thúc, hầu hết phụ nữ có thể nhìn lại và cười ngượng ngùng trước những giai đoạn kịch tính do hormone gây ra của họ.
Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu kỳ kinh bắt đầu khiến bạn cảm thấy vô vọng tột độ? Hoặc khiến bạn hoàn toàn cạn kiệt năng lượng, khiến mức độ lo lắng của bạn tăng cao và thậm chí khiến đầu bạn tràn ngập ý nghĩ không muốn tiếp tục sống nữa?
Rối loạn tâm trạng tiền kinh nguyệt hay PMDD là một dạng hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) rất nghiêm trọng gây ra một loạt các triệu chứng về cảm xúc và thể chất trong giai đoạn hoàng thể của chu kỳ kinh nguyệt của bạn . Nó thường được gọi là “PMS nghiêm trọng”.
PMDD được biết đến là nguyên nhân phá hoại tình bạn, phá hủy các mối quan hệ và hủy hoại cuộc sống của những người mắc phải nó, vậy nó khác biệt như thế nào so với PMS và bạn có thể làm gì để điều trị tình trạng bệnh hiếm gặp này?
Hội chứng tiền kinh nguyệt của tôi đã chuyển thành chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt như thế nào
Tôi đã mất nhiều năm để thụ thai đứa con đầu lòng nên cuối cùng khi em bé chào đời, tôi đã vui vẻ đón nhận thiên chức làm mẹ và tận hưởng từng phút giây vì giấc mơ của tôi đã thành hiện thực.
>> Xem thêm: HỘI CHỨNG TIỀN KINH NGUYỆT - NỖI ÁM ẢNH TRƯỚC MỖI MÙA DÂU
Tuy nhiên, khi kinh nguyệt của tôi quay trở lại sau 1 năm rưỡi kể từ khi sinh con, tôi bắt đầu nhậnthấy một số điều rất kỳ lạ xảy ra với mình, nghiêm trọng hơn những cơn PMS thông thường mà tôi từng trải qua từ thời thiếu niên.
Tôi dễ xúc động hơn bình thường đến mức thậm chí còn sợ hãi, thường xuyên gây gổ với chồng vì những chuyện nhỏ nhặt nhất. Tôi cảm thấy bồn chồn và tim tôi liên tục đập loạn xạ suốt cả ngày, ngẫu nhiên suy sụp và khóc không kiểm soát hàng giờ liền.
Có những lúc tôi chỉ ngồi và nhìn chằm chằm vào khoảng không khi cảm giác vô vọng tràn ngập trong tôi.
Lúc đầu, tôi tự hỏi liệu có phải vì tôi cảm thấy căng thẳng vì phải ở nhà làm mẹ mà không có người giúp đỡ hay không, nhưng tôi thực sự đang tận hưởng khoảng thời gian quý giá dành cho con gái mình và không muốn có nó theo bất kỳ cách nào khác.
Vì vậy, tôi nghi ngờ đó có thể là do trầm cảm sau sinh - nhưng liệu nó có thể đột ngột xuất hiện gần hai năm sau khi sinh khi trước đó tôi hoàn toàn bình thường không?
Tôi thậm chí còn nghĩ có lẽ đã có lúc tôi bị ám ảnh hoặc bị linh hồn ma quỷ ám bởi vì dường như không có lời giải thích hợp lý nào khác cho những cơn bộc phát ngẫu nhiên và những giai đoạn hưng cảm của tôi!
Tôi không hề biết rằng hội chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt chính là nguyên nhân khiến tâm trạng tôi thay đổi thất thường và thỉnh thoảng khóc lóc. Thậm chí, PMDD gần như khiến tôi làm hại con tôi.
Một ngày nọ, khi tôi đang đi bộ về nhà với đứa con mới biết đi của mình, một giọng nói trong đầu tôi thôi thúc tôi bế con lên, ôm con vào lòng và trèo qua lan can để nhảy xuống từ tầng 16. Tôi bị sốc và sợ hãi khi một ý nghĩ khủng khiếp như vậy có thể xuất hiện trong đầu tôi và tôi ôm chặt con gái mình khi chạy về nhà.
Những giọng nói đáng sợ này cũng bảo tôi phải bước tới trước một chiếc xe buýt đang lao tới khi tôi đứng cùng con gái ở trạm xe buýt hoặc nhảy lên đường ray tàu điện ngầm trong khi con bé đang ngủ ngon lành trong xe đẩy.
Tôi đang đấu tranh một cách tuyệt vọng để kiểm soát những suy nghĩ xáo trộn đang bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của mình trong khi tôi lo sợ cho sự an toàn của con gái mình và cũng bắt đầu đặt câu hỏi về sự tỉnh táo của chính mình.
Ngay cả chồng tôi cũng nhận thấy rằng ngay khi tôi có kinh mỗi tháng, tâm trạng của tôi sẽ cải thiện đáng kể và tôi lại vui vẻ trở lại. Anh ấy nói cứ như thể tôi là một người hoàn toàn khác.
>> Xem thêm: Triệu Chứng Tiền Mãn Kinh
Sau khi tìm hiểu rất nhiều và nói chuyện với một số phụ nữ khác cũng có triệu chứng tương tự như tôi, tôi đã đến gặp bác sĩ chuyên khoa tại KKH và được chẩn đoán chính thức là mắc chứng Rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt (PMDD) phát triển sau khi tôi sinh con.
Triệu chứng của hiện tượng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt
Có nhiều triệu chứng của PMDD có thể gây suy nhược cho những người mắc phải chứng bệnh này hai tuần trước khi có kinh. Chúng có thể bao gồm:
- Tâm lý cáu gắt
- Luôn dễ dàng tức giận
- Các vấn đề về giấc ngủ (chẳng hạn như mất ngủ hoặc mất ngủ)
- Tăng sự lo lắng
- Khó tập trung hoặc duy trì sự tập trung
- Nỗi buồn hoặc trầm cảm quá mức
- Mệt mỏi nghiêm trọng hoặc thờ ơ
- Lo lắng và hoảng loạn
- Lú lẫn hay quên
- Bản thân tiêu cực
- Hoang tưởng
- Nhạy cảm về mặt cảm xúc
- Dễ khóc
Hội chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt PMDD cũng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như sau:
- Sưng tay và chân
- Tăng cân
- Vú căng tức, đau nhức
- Đầy bụng
- Táo bón
- Buồn nôn Nôn mửa
- Đau lưng
- Kích ứng và tình trạng da (mụn trứng cá, chàm, v.v.)
- Đau đầu
- Chóng mặt hoặc choáng váng
- Ngất xỉu
- Cảm giác tê hoặc ngứa ran ở tứ chi
- Dễ bầm tím
- Tim đập nhanh
- Co thắt cơ bắp
- Ăn quá nhiều hoặc thèm ăn
Sự giảm nhẹ thường xuất hiện khi kinh nguyệt bắt đầu và hầu hết phụ nữ nhận thấy rằng họ đã trở lại trạng thái bình thường và hầu như không có tất cả các triệu chứng trong khoảng hai tuần.
Ý nghĩ về việc kết thúc cuộc sống
Theo Trường Y Harvard, khoảng 15% người mắc hội chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt thậm chí có thể cố gắng tự tử .
Cái chết của nữ diễn viên kiêm người mẫu Mỹ, Gia Allemand, cũng được cho là có liên quan đến PMDD mà cô đã được chẩn đoán mắc bệnh.
Người ta cũng tin rằng nhà thơ và nhà văn nổi tiếng Sylvia Plath cũng có thể đã mắc phải một dạng PMS nghiêm trọng, điều này cuối cùng có thể khiến cô ấy tự kết liễu đời mình.
Trong một mục nhật ký của mình từ năm 1950, bà đã viết: Nếu không có cơ quan sinh dục, tôi sẽ không dao động đến mức lo lắng và rơi nước mắt liên tục.”
Vì vậy, PMDD không chỉ đi kèm với một danh sách dài các triệu chứng mà nó có thể làm gián đoạn các hoạt động hàng ngày của bạn, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập hoặc làm việc của bạn, gây tổn hại đến mối quan hệ của bạn với người khác và còn có khả năng khiến cuộc sống của bạn gặp nguy hiểm.
Chú ý: Nếu bạn bị PMDD thì có khả năng con gái bạn cũng có thể mắc bệnh này
Nguyên nhân gây ra hiện tượng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt
Vẫn chưa rõ nguyên nhân chính xác của PMDD là gì, nhưng Trường Y Harvard cho biết: “Các vùng não điều chỉnh cảm xúc và hành vi được chứa đầy các thụ thể estrogen, progesterone và các hormone giới tính khác. Những hormone này ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng đến tâm trạng và suy nghĩ - và theo cách này có thể gây ra PMDD.”
Bác sĩ Chen cũng đồng ý rằng sự rối loạn trong con đường tiết serotonin của não có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh lý hiếm gặp này.
PMDD có thể là do di truyền và có các yếu tố nguy cơ khác có thể khiến bạn phát triển bệnh này, chẳng hạn như mức độ căng thẳng cao, béo phì và tiền sử chấn thương tâm lý (ví dụ: lạm dụng tình dục).
Rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt bắt đầu ở độ tuổi nào?
(PMDD) có thể bắt đầu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, thường xuất hiện trong giai đoạn hoàng thể muộn của chu kỳ kinh nguyệt. Đây là dạng Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) nghiêm trọng nhất, ảnh hưởng đến khoảng 5% đến 8% phụ nữ trong độ tuổi này.
>> Tìm hiểu thêm: Dấu hiệu đã mang thai dù chưa trể kinh, 100% bé đã về với mẹ
Cách xác nhận nếu bạn bị hội chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt
Để theo dõi các triệu chứng của bạn mỗi tháng và thời điểm chúng xảy ra chính xác, hãy viết chúng vào nhật ký của bạn hoặc tải xuống ứng dụng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt để bạn có thể ghi chú chính xác tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng bạn gặp phải.
Bạn cũng có thể làm một bài kiểm tra tự đánh giá trực tuyến để xác định xem các triệu chứng tiền kinh nguyệt mà bạn biểu hiện là PMS hay có thể là PMDD.
Nếu kết quả chỉ ra rằng bạn có thể bị PMDD và ứng dụng theo dõi kinh nguyệt của bạn hiển thị kiểu triệu chứng của bạn trong ít nhất hai đến ba tháng, điều quan trọng là bạn phải gặp chuyên gia chăm sóc sức khỏe chuyên về sức khỏe phụ nữ để có thể chẩn đoán chính xác tình trạng của bạn.
Xét nghiệm progesterone cũng có thể được thực hiện để kiểm tra xem mức độ này có thấp hay không và liệu bạn có bị thiếu hụt progesterone hay không, đây có thể là nguyên nhân gây ra PMS và PMDD.
11 cách điều trị chứng rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt
Mặc dù hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi bệnh PMDĐ, nhưng có một số lựa chọn điều trị có sẵn để giúp giảm bớt các triệu chứng và giảm bớt hầu hết các vấn đề tiền kinh nguyệt, chẳng hạn như:
1. Sử dụng thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc ổn định tâm trạng theo quy định
Sống chung với rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt
Sau khi tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa và uống một ly cocktail bổ sung tự nhiên hàng ngày, PMDĐ của tôi giờ đã bớt nghiêm trọng hơn và tôi không còn bị quấy rầy bởi những suy nghĩ lo lắng nữa.
Tuy nhiên, mỗi tháng vẫn là một cuộc chiến không ngừng vì có nhiều yếu tố có thể gây ra và ảnh hưởng đến các triệu chứng của tôi nên tôi phải nỗ lực hơn nữa để hòa hợp với cơ thể và nhận thức rõ hơn về tâm trạng của mình mỗi tháng.
Nếu bạn cho rằng mình mắc PMDD hoặc hiện đang mắc phải chứng bệnh này, bạn có thể tâm sự với người mà bạn tin tưởng như bạn đời, mẹ hoặc bạn thân của mình để họ có thể hiểu tình trạng của bạn cũng như hỗ trợ và hiểu những gì bạn cần.
Hãy nhớ rằng bạn không đơn độc
Bạn có thể kết nối với những phụ nữ khác bị PMDD bằng cách tham gia các nhóm hỗ trợ trực tuyến hoặc trong cộng đồng của mình để tìm hiểu thêm về tình trạng này và không cảm thấy mình hoàn toàn cô đơn.
Chúng tôi cũng khuyên bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp từ chuyên gia chăm sóc sức khỏe để có thể được chẩn đoán chính xác, bắt đầu một quá trình điều trị và hy vọng không còn phải chịu đựng hàng tháng nữa.
PMDD có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn vì có một số triệu chứng đáng báo động đi kèm với chứng rối loạn hiếm gặp này. Nhưng bạn không nên cảm thấy xấu hổ khi mắc phải căn bệnh này và cũng không nên để nó xác định bạn là ai.
Điều quan trọng là bạn phải tìm hiểu thêm về PMDD và nhận được sự trợ giúp cần thiết để cuối cùng bạn có thể lấy lại cuộc sống của mình!
Có thể bạn quan tâm:
