Một số em chỉ học theo kiểu thuộc lòng, học vẹt chứ không biết tự học, đề khác một số so với đề cô giáo thôi là đã không biết làm.
Đến hiện tại, nhiều nhà đã biết điểm thi lớp 10 của con em mình. Nói về kỳ thi lớp 10 năm nay ở TPHCM, nhiều bài báo có đưa ra quan điểm quanh chủ đề “điểm thấp không thể tin nổi”. Nghe là biết tình hình sao rồi đó mọi người, hàng xóm quanh em cũng có con bị điểm thấp nhiều lắm ạ.
Các thầy cô cũng đã có những phân tích, nhất định về chuyện vì sao năm nay thi điểm thấp như vậy. Có nhiều nguyên nhân được đưa ra như do ảnh hưởng cô vít phải học online. Thầy cô cho học sinh đề thi học kỳ dễ, chấm điểm nới tay để có lỡ xét học bạ như năm trước, các em đỡ thiệt thòi.
Nhưng một lý do đáng ngại chính là học sinh lệ thuộc vào đề ôn tập của giáo viên. Các em thiếu nhất chính là khả năng tự học. Đi thi, đề ra giống như cô dạy trên lớp thì làm được, khác một chút là có em “c.ắn” bút luôn, trong khi cách giải vẫn vậy, chỉ là thay đổi cách hỏi mà thôi.
Học sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại hội đồng thi THPT chuyên Lê Hồng Phong. Ảnh: Mỹ Dung, Tuổi Trẻ online
Học sinh đi học, tập trung nghe giảng, bám sát lời dạy của thầy cô là tốt. Nhưng đồng thời cũng phát sinh vấn đề đó là các em quá lệ thuộc vào giáo viên. Đặc biệt trong các kỳ kiểm tra, thi cử. Xưa còn đi học, em cũng có gặp trường hợp, các bạn làm bài kiểm tra ở lớp điểm rất cao, toàn 9, 10. Nhưng đi thi đại học, bài chỉ làm được 3, 4 điểm.
Nguyên nhân là vì các bạn đi học kèm với cô, trước mỗi đợt kiểm tra, cô giáo đều cho đề ôn tập và hướng dẫn giải bám sát theo đề ra. Thậm chí, môn văn còn có giới hạn tác phẩm và cách ra câu hỏi. Cứ ôn tập theo y chóc những gì cô dạy thì thể nào ít cũng làm được bài, thường cũng phải đạt điểm học kỳ cao.
Nhưng khi đi thi tốt nghiệp và thi đại học thì đề sẽ không ra giống hệt như cô dạy hay cho ôn tập ở lớp. Một số học sinh đã quen với việc được “dọn sẵn cho ăn” nên gặp đề hơi khác chút là lúng túng, không biết tư duy hướng giải, hướng đề cương làm sao. Đó chính là vấn đề sớm muộn cũng gặp khi học vẹt, học thuộc lòng mà không biết tự học.
Quay lại với điểm thi vào lớp 10 công lập TPHCM năm nay thấp không thể tin nổi. Các thầy cô lý giải nguyên nhân có thể do các trường, giáo viên bộ môn chủ động soạn đề cho các em ôn tập, luyện giải bài để làm quen trước khi thi. Một số em thụ động, chỉ biết làm theo các đề ôn luyện được phát tận tay.
Tự các em không tìm tòi, học hỏi thêm, tự giải thêm nhiều dạng đề tham khảo khác. Nên khi đi thi, gặp đề thi thật chỉ khác chút xíu với đề thi được cô giáo ôn cho, các em ngẩn ngơ luôn vì thấy nó “lạ quá”. Trong khi đó đều là những kiến thức cơ bản, chỉ đổi cách đặt câu hỏi cho nó hay hơn thôi.
Ảnh mang tính minh họa: cunman - zh
Câu hỏi làm sao để giúp học sinh có ý thức tự học thật sự khó trả lời. Vì theo các em, chương trình học hiện khá nhiều và khá nặng. Kiến thức bao la, nếu đi thi mà không học “tủ” vài bài thì làm sao học hết cho kịp. Bên cạnh đó, lượng bài nhiều, riêng chuyện học ở lớp đã đủ mệt, làm gì còn thời gian tự học.
Tóm lại là 1808 lý do để các em biện minh cho việc bản thân không thể tự học, dựa dẫm thầy cô giúp các em ôn luyện. Nhưng các em cần hiểu rằng, việc tự học, vận dụng kiến thức là vô cùng cần thiết. Các em đâu phải cái “máy chiếu” của thầy cô, mà dạy làm sao các em viết lại y chang như vậy.
Đi thi, may lắm mới gặp được 1, 2 câu giống với đề ôn tập của thầy cô thôi các em. Còn lại là chẳng giống gì hết, chỉ khi nắm kiến thức căn bản, biết vận dụng thì mới “qua ải” được thôi. Việc tự học thuộc về ý thức của mỗi em, không thể trách thầy cô ôn tủ không trúng cho các em được.
Cho nên rút kinh nghiệm về sau, nhớ rõ câu “tự túc là hạnh phúc”, chỉ có tự học mới giúp các em vượt qua mọi kỳ thi điểm cao. Chứ cứ lệ thuộc vào đề ôn tập của giáo viên thì chỉ có bị lệch tủ. Đến lúc đi học điểm cao, đi thi điểm thấp, hoặc 9 năm học giỏi cái tự nhiên thi bị rớt công lập thì tự hiểu "tại mình hại mình" mất rồi nha.
*Bài viết thể hiện góc nhìn cá nhân
