Nam sinh xin rút khỏi đội tuyển học sinh giỏi trường chuyên, muốn đặt dấu chấm hết

V.H cảm thấy áp lực và chán nản nên đã bất ngờ xin rút khỏi đội tuyển học sinh giỏi trường chuyên, sau đó vài tháng, em nhập viện.

Với một số phụ huynh, con đi học được lên lớp đã là mừng lắm rồi. Nhưng với một số bố mẹ, con phải học giỏi, điểm cao, thi có thành tích thì mới được. Gặp những bậc phụ huynh chuộng thành tích, con cái thật sự rất mệt mỏi. Nhiều câu chuyện không cứu vãn nổi đã xảy ra, cũng chỉ vì bố mẹ mong con xuất sắc hơn người.

Học sinh rút khỏi đội tuyển trường chuyên, muốn kết thúc cuộc đời

Trước đây em từng đọc được một bài đăng trên trang mạng, bác sĩ cảnh báo những học sinh trường chuyên, lớp chọn rất dễ gặp vấn đề tâm lý. Nguyên nhân là các em phải chịu áp lực quá lớn khi học tập. Luôn phải cạnh tranh cùng các bạn quá giỏi, sống vì kỳ vọng của bố mẹ, sợ mất mặt nếu điểm kém.

Trường chuyên, lớp chọn nhìn bên ngoài là môi trường học tập tốt, nơi tạo động lực cho các em cố gắng. Nhưng với những em học sinh khả năng không đủ, sức chịu đựng không cao, trường chuyên lớp chọn chẳng khác nào quả tạ ngàn cân. Càng cố ép, các em càng mệt mỏi, càng kiệt sức cả thể chất lẫn tinh thần.

Ths.BSNT Đỗ Thùy Dung, Phòng Tâm thần trẻ em và vị thành niên chia sẻ thông tin về ca bệnh do bác sĩ điều trị. Ảnh: Vietnamnet

Hậu quả để lại khi cố phải học ở trường chuyên, lớp chuyên cũng không hề nhẹ nhàng. Có em thì ngày càng điểm kém, kết quả phải học thêm, học quên ăn quên ngủ. Có em thì mắc các vấn đề về thần kinh, tâm lý.

Cũng không thể đổ lỗi cho trường chuyên, lớp chuyên hay lớp bồi dưỡng học sinh giỏi. Vì chọn vào đó học hay không là do các em và gia đình. Chính các em và bố mẹ biết khả năng mình đến đâu. Hậu quả để lại cũng không ai muốn. Em chỉ muốn chia sẻ ở đây câu chuyện em V.H., để phụ huynh chú ý mà đồng hành với con nhiều hơn.

Chuyện về nam sinh P.V.H., 18 tuổi, em đọc được trên Vietnamnet. Đây là một trường hợp được đưa đến viện sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai khám hồi tháng 6 vừa rồi. Nam sinh này là người hiền lành, trầm tính, ít nói. Em này là con thứ 2 trong gia đình.

Bố em là người nghiêm khắc, ít nói, kỳ vọng cao vào các con, nóng tính. Ông mong muốn V.H. phải học giỏi, thi điểm cao. Nhưng lại ít chia sẻ với con, nói chuyện với con. Mẹ của em dù dễ chịu hơn bố nhưng ưa thành tích, mong con đạt kết quả cao thi cử.

Anh trai đi làm xa nhà nên tính ra em V.H. cũng ít có người san sẻ đồng trang lứa cùng em. Trên lớp V.H có ít bạn, chỉ lo học, về nhà không đi chơi, không thể dục. Lúc rảnh em cũng chỉ đọc sách, học bài. Suốt những năm cấp 1, cấp 2 em đều là học sinh giỏi.

Đỗ cấp 3 vào trường chuyên của tỉnh, từ lớp 10 em được chọn vào đội tuyển ôn thi học sinh giỏi tiếng Anh. Bố mẹ thấy vậy càng thêm hối thúc việc học tiếng Anh của con và thậm chí chỉ cần con học tiếng Anh. Trước đó từng yêu thích môn tiếng Anh nhưng khi bị ép học, dần dần em thấy áp lực, chán ghét luôn môn này.

Nếu các vị phụ huynh từng ở lớp luyện thi học sinh giỏi hoặc có con học các lớp này sẽ biết, phải học tập trung vào môn thi rất nhiều. Có khi phải chia một nửa hoặc hơn một nửa thời gian học trong ngày cho môn thi học sinh giỏi. Chương trình ôn thi học sinh giỏi không chỉ ở sách giáo khoa mà còn mở rộng ra bao la trời bể.

Với V.H. nếu để em tự học theo ý thích, năng lực thì có thể em sẽ có hứng thú theo đến cùng. Đằng này dưới áp lực gia đình, em sinh ra chán nản, cuối cùng bất ngờ xin rút khỏi đội tuyển. Đáng nói, gia đình không tìm hiểu xem con bị làm sao mà xin rút.

Trái lại, bố mẹ buồn và hay mắng con, thường mang chuyện con bỏ thi học sinh giỏi ra nhắc đi nhắc lại. Dù nghỉ ở đội tuyển nhưng em vẫn nỗ lực hết sức trong việc học chính khóa. Nhưng nghĩ mà xem, bố mẹ cứ mang chuyện thi học sinh giỏi ra la mắng, làm sao em chịu nổi.

Kết quả, em dần trở nên bi quan, mất định hướng tương lai và chán học. Theo lời kể của bác sĩ điều trị cho em, 2 tháng trước khi nhập viện, em chán với mọi thứ. Em không muốn học, lên lớp thì ngủ gục, không đi chơi, không tham gia với lớp. Về nhà, em ở lỳ trong phòng, trở nên cáu kỉnh, khó chịu với mọi người.

Ảnh mang tính minh họa. Nguồn: fhm

Em thức khuya hơn, có khi chơi điện tử đến 2, 3 giờ sáng, không học bài. Bố mẹ nhắc nhở thì em phản kháng, cáu gắt, vùng vằng, không nghe lời. Kèm theo là ăn uống kém, gầy sút cân.

Đáng ngại nhất, với em cuộc sống không còn thú vị, bố mẹ không hiểu em, gây áp lực cho em. Em vốn chỉ có niềm yêu thích tiếng Anh, giờ cũng không còn. Kỳ thi tốt nghiệp đến gần em cũng mặc kệ. Em chỉ muốn kết thúc cuộc đời mình, không còn định hướng tương lai, không biết mình cần gì, thích gì. Không biết phải chọn ngành nào, trường nào.

Khi khám ở Bạch Mai, V.H. được chẩn đoán trầm cảm nặng, có ý định kết thúc cuộc sống, phải nhập viện để điều trị. Nhưng gia đình không có người chăm sóc, xin được kê đơn trị ngoại trú, ở nhà tự theo dõi. Uống hết liều kê nhưng tình trạng không cải thiện, em vẫn không nói chuyện, không chịu học, chỉ chơi điện thoại.

V.H. vẫn ở lỳ trong phòng và vẫn có ý định nghĩ quẩn. Lúc này em phải quay lại bệnh viện điều trị. Sau 2 tuần nhập viện, em đã tỉnh táo, vui vẻ, chịu nói chuyện với mọi người, tập thể dục, không còn nghĩ quẩn. Đến 11/7 thì về nhà, có sự cải thiện mối quan hệ với bố mẹ, định hướng tương lai.

Tin vui là đã kịp thời điều trị, V.H. sau đó đã được tuyển thẳng và đại học Ngoại Thương. Suýt chút nữa thì một em học sinh giỏi dang dở tương lai chỉ vì áp lực học tập, áp lực gia đình.

Đọc xong chuyện của em V.H., em tự hỏi chẳng lẽ khi con rút khỏi đội tuyển ôn thi học sinh giỏi là tội lỗi lớn lắm sao mọi người. Không đi thi học sinh giỏi là chấm dứt tất cả mọi thứ sao. Em vẫn chăm chỉ học ở lớp, vẫn còn kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học ngay trước mắt.

Rõ ràng từ lúc xin rút khỏi, em đã buồn chán, áp lực, nhưng bố mẹ lại chẳng sớm nhận ra. Trái lại còn tiếp tục tạo thêm áp lực bằng la mắng. Phụ huynh hay vậy lắm, thấy con học kém, con bỗng dưng chán học, sa sút điểm số thì nghĩ là con đổ đốn, con tập tành yêu đương sinh hư hỏng.

Đủ thứ thói xấu để bố mẹ diễn giải, đổ lỗi cho sự thất vọng về con. Nhưng quên mất xem xem con có đang ổn không, tâm lý con có vấn đề không, con đang gặp khó khăn gì.

Ảnh mang tính minh họa. Nguồn: tw

Có nên cố ép con vào đội tuyển học sinh giỏi

Con vào đội tuyển học sinh giỏi, bố mẹ nào chẳng mong, còn thấy tự hào là đằng khác. Nhưng mong muốn của con, cảm xúc của con cần phải đặt lên hàng đầu. Đừng vì thấy con có điểm số ở môn học nào đó cao chót vót mà áp đặt con, ép con vào lớp chuyên, lớp bồi dưỡng thi học sinh giỏi.

Các mẹ có thể tưởng tượng được cảnh một đứa trẻ một ngày học từ sáng sớm đến nửa đêm. Chạy lớp như chạy show, không kịp ăn, không kịp nghỉ ngơi là thế nào không?

Vì ngoài lịch học chính khóa ở lớp, con còn phải gánh gồng thêm lịch học bồi dưỡng học sinh giỏi dày đặc. Có khi sáng học 4, 5 tiết ở lớp với đủ mọi môn như văn, toán, lý, hóa, sử, địa, tiếng Anh. Đến chiều lại chuyển sang lớp bồi dưỡng, học tiếp môn nâng cao để luyện thi học sinh giỏi.

Người lớn đi làm 1 ngày 8 tiếng than mệt phờ râu, còn những đứa trẻ đi học lớp bồi dưỡng có khi học đến 12 tiếng một ngày. Mệt mỏi khủng khiếp đến mức nào các mẹ có biết không? Học xong ở lớp, về nhà vẫn phải tiếp tục làm bài tập, giải đề thi. Bài tập các môn chính khóa là một phần, bài tập của lớp học sinh giỏi mới thật sự là nhiều.

Một khi bước chân vào lớp bồi dưỡng học sinh giỏi đồng nghĩa với việc con luôn phải cố gắng hôm nay gấp đôi hôm qua. Liên tục giải đề thi không ngừng nghỉ, học những kiến thức mới vượt xa sách giáo khoa. Các bạn học một, có khi con đã phải học tới ba, bốn thì mới mong trụ vững trong đội tuyển và thi có giải.

Vào đội tuyển bồi dưỡng, đi thi học sinh giỏi là một sân chơi dành cho những em có năng khiếu và giỏi thật sự. Và nó cũng là sân chơi cho những em học trong tâm thế thoải mái và có đam mê.

Còn nếu cố ép học, cố gồng lên cho kịp với các bạn giỏi vượt trội thì sẽ rất mệt mỏi, áp lực. Có thể các em ở lớp học toán 9,5, văn 9 phẩy đi, đúng là giỏi trong lớp, nhưng chưa chắc các em đủ năng lực để đi thi học sinh giỏi. Học ở lớp, chương trình chung nó vẫn khác với vốn kiến thức bao la của thi học sinh giỏi nhiều lắm.

Ảnh mang tính minh họa. Nguồn: tw

Vào đội tuyển tức là chấp nhận thời gian học tăng lên, thời gian nghỉ ngơi ít đi. Nếu các con không biết cách sắp xếp thời gian, có cách học khoa học, hoặc không theo kịp tiến độ nước rút mỗi lần sắp có kỳ thi. Các con sẽ rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán nản, bất lực.

Chương trình học bồi dưỡng học sinh giỏi thật sự nặng, đòi hỏi việc tự học, cố gắng rất cao và tất nhiên có cả áp lực tinh thần. Nhưng không phải bố mẹ nào cũng kịp thời phát hiện ra để giúp đỡ con, điều chỉnh tâm lý cho con. Thậm chí có một số bố mẹ, con quá mệt mỏi, cảm thấy học không nổi, xin bố mẹ cho con rút khỏi đội tuyển, bố mẹ còn giận còn tạo áp lực ngược lại cho con.

Họ không lường trước những hậu quả to lớn có thể xảy ra khi bắt con học quá nhiều, học quá sức, quá khả năng của con. Câu chuyện của nam sinh ở trên và còn nhiều sự việc đau lòng khác mà các báo đã đăng, hy vọng là hồi chuông cảnh tỉnh bố mẹ.

Trừ khi con tự nguyện, con thích và con muốn thì mẹ hãy bồi dưỡng con, đôn đốc con, còn nếu con không thích xin đừng ép. Đừng nghĩ rằng con mình học giỏi như vậy mà không đi thi giải này giải nọ là phí. Hãy nghĩ rằng con mình vẫn là một đứa trẻ, cần có thời gian và không gian để thở, để nghỉ ngơi, để vui chơi. Đừng để áp lực về thành tích, danh vọng đè nặng lên lưng các con quá sớm.