Ở độ tuổi 14 đến 17, đặc biệt thời điểm thi chuyển cấp, học sinh giỏi, trường chuyên, lớp chọn dễ bị trầm cảm hơn các em khác.
Đang lướt xem tin tức tự nhiên thấy trên Vietnamnet, bác sĩ tâm lý cảnh báo trẻ ngoan hiền học giỏi dễ bị trầm cảm. Vấn đề này rất đáng quan tâm nên em phải lên đây chia sẻ cho phụ huynh liền. Nhà nào có con đang vào giai đoạn 14 đến 17 tuổi, lại sắp thi chuyển cấp các kiểu thì cần chú ý hơn ạ.
Mấy hôm nay khắp nơi xôn xao chuyện điểm thi vào lớp 10, rồi cho con đi thi lớp 6 trường chuyên các kiểu. Phụ huynh lo lắng mất ăn mất ngủ đã đành, còn phải lo thêm chuyện ổn định tâm lý cho con. Em đọc các bình luận của mấy em điểm thấp mà thương lắm.
Nhiều em còn nghĩ đến chuyện ra gầm cầu, đi bụi nữa. Không biết các em nói đùa hay thật, nhưng thật sự cũng đáng quan tâm lắm ạ. Không phải tự nhiên các con mong manh, dễ vỡ vậy đâu ạ, tất cả đều có lý do. TS. Dương Minh Tâm Trưởng phòng rối loạn stress, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai có chia sẻ trên Vietnamnet về học sinh trầm cảm.
Ảnh mang tính minh họa: sohu
Kết quả nghiên cứu của bệnh viện Nhi trung ương đối với học sinh từ 10 – 19 tuổi, 55,6% bị sang chấn tâm lý do các em bị ảnh hưởng từ áp lực học tập, áp lực gia đình và quan hệ bạn bè trong trường. Cụ thể lứa tuổi từ 14 đến 17 tuổi dễ bị trầm cảm nhiều nhất.
Theo bác sĩ Tâm, đây là thời điểm các em học sinh thi vào lớp 10 và tốt nghiệp lớp 12. Đáng chú ý là những em càng ngoan và học khá thì càng dễ bị sang chấn tâm lý. Bác sĩ cho biết, phần lớn trẻ đến chỗ bác điều trị stress, trầm cảm là từ các trường chuyên, lớp chọn.
Vốn ở vị trí cao, thành tích tốt, kỳ vọng từ gia đình, thầy cô dành cho các em sẽ nhiều hơn. Bản thân các em cũng thường yêu cầu cao với chính mình hơn. Cho nên, các em dễ thấy áp lực, sợ sai sót hơn. Chỉ cần làm bài có chỗ không vừa ý, thành tích bị giảm nhẹ thôi là các em đã nghĩ theo hướng nghiêm trọng.
Ảnh mang tính minh họa: ltnnews
Theo cách nghĩ của riêng em thì có thể đây chính là áp lực thành tích. Trên vai các em không chỉ gánh vác tương lai của chính mình, còn là bộ mặt gia đình, kỳ vọng cha mẹ. Chính các em cũng rất chú ý đến mặt mũi. Đã quá quen với những lời khen ngợi, giờ lỡ thi không được, làm sao các em đối diện nổi những lời chê bai.
Mác học sinh trường chuyên, lớp chọn quá nặng nề với những em 14, 17 tuổi, tâm lý chưa vững vàng. Ở lớp học hàng ngày, các em ganh đua với nhau từng 0,25 điểm. Cho nên nhiều em học giỏi, chưa kịp thi đã đổ bệnh, mất ăn mất ngủ, tự ám ảnh vì lo mình thi không được, điểm thấp, trượt trường chuyên.
Trong khi những em sức học bình thường, biết rõ khả năng mình đến đâu, không đặt mục tiêu quá cao nên sẽ đỡ lo lắng hơn. Bảo sao các phụ huynh từng trải hay khuyên đừng cố ép con học quá nhiều, bắt con thi trường chuyên, lớp chọn nếu con thật sự hứng thú và có năng lực, sức bền trong cuộc đua thành tích.
Em thấy rất đúng luôn đó mọi người, dồn dập quá con chịu không nổi, tâm lý có vấn đề thì khổ lắm ạ. Đáng lưu ý là quá trình tâm lý bất ổn đã xảy ra từ 3, 5 năm trước. Áp lực thi cử được ví như “giọt nước tràn ly” mà thôi.
Ảnh mang tính minh họa: cunman
Bác sĩ Tâm chia sẻ thêm rằng, có nhiều dấu hiệu để cha mẹ nhận ra con đang có vấn đề dẫn đến trầm cảm: Một là con hay tự làm đau bản thân; Hai là thay đổi khác lạ, trái ngược với tính cách trước đó. Con trở nên hung hăng, chống đối. Ăn uống một cách lạ lùng, ăn quá nhiều hoặc quá ít. Giấc ngủ bị rối loạn, buồn chán, khép mình.
Một số bé còn hay có kiểu đau bụng, đau đầu, đau dạ dày mà tìm không ra nguyên nhân. Một số bé, cứ tới phòng thi là đau bụng, tới kỳ thi là đau ruột, có thể là do phản ứng quá mạnh với áp lực thành tích, điểm số.
Khi thấy con có biểu hiện bất thường, phụ huynh cần đưa đi khám càng sớm càng tốt. Nhưng tốt nhất vẫn là phòng bệnh hơn chữa bệnh. Cha mẹ nên để con được học theo đúng khả năng, lứa tuổi của mình. Bớt đặt kỳ vọng lên con, giữ không khí thoải mái trong gia đình.
Như em là chắc nói không với việc ép con thi trường chuyên, lớp chọn gì đó rồi ạ. Em biết khả năng con em đến đâu, với lại em hay lo xa, nên em sẽ tránh trước cho con mấy chướng ngại tâm lý kiểu này. Con thích học đâu cứ học ở đó, miễn con sống tốt, lớn lên thành người đàng hoàng là được. Biết đâu với tâm lý thoải mái con lại bộc lộ năng khiếu và sở thích đặc biệt. Khi ấy định hướng đúng đắn theo điều con ham thích sẽ là lối đi bớt đau đáu hơn cho chính cha mẹ khi mang trách nhiệm phải giáo dục con trở thành nhân tố xuất sắc trong một xã hội mà nhà nhà đều vắt sức đưa con trở thành công dân toàn cầu.
*Bài viết thể hiện góc nhìn cá nhân, thông tin tham khảo Vietnamnet
