An cư lạc nghiệp vốn là mơ ước của bao người lao động nhập cư vào trung tâm thành phố này, nhưng mà có mấy ai làm được đâu.
Hôm rồi em mới nghe được bài chia sẻ của một chuyên gia tài chính trên trang VNE rằng ngày trước, dù bản thân là dân ngân hàng nhưng anh cũng từng vấp phải những sai lầm khi mua nhà, nên chưa đầy 1 năm sau anh đã không thể gánh nổi khoản nợ và buộc phải bán nhà.
Mua nhà ai chẳng ham, nhưng nếu bà con đã quyết định thì phải tính toán kỹ, bởi không khéo vỡ nợ có khi trả không hết, còn thâm vốn. Em biết nhiều bà con thường rơi vào tình trạng mua nhà ngay lúc mọi thứ đều thuận lợi nên không tính đến chuyện mình sẽ gặp rủi ro bất trắc trong cuộc sống dẫn đến mất khả năng trả nợ.
Biết là phải vấp những sai lầm này thì mình mới đứng lên vững vàng được, nhưng cuộc đời chúng ta ngắn ngủi lắm, nếu như cái gì cũng mắc sai lầm rồi rút kinh nghiệm thì không đủ thời gian đâu bà con ạ, chi bằng ta học kinh nghiệm từ sai lầm của người khác.
Quay trở lại với câu chuyện của một chuyên gia tài chính kể lại, thời điểm cách đây hơn 10 năm, khi đó anh đã lập gia đình và chuẩn bị đón đứa con đầu lòng, thế nên anh quyết định mua căn nhà riêng cho mình.
Vì là Trưởng phòng của một ngân hàng lớn nên anh được ưu đãi lãi suất mua nhà nhiều hơn so với những người khác. Anh vừa xem xét đến lãi suất, vừa xem chiết khấu khi mua nhà và quyết định mua.
Trước khi mua nhà, anh chưa chuẩn bị gì nhiều, chỉ dựa trên lợi thế sẵn có ở thời điểm hiện tại và khả năng trả nợ hằng tháng để quyết định. Anh tính toán với lãi suất như thế, mỗi tháng thu nhập của vợ chồng anh nhận về trừ bao nhiêu chi phí, còn lại bao nhiêu là đủ trả nợ ngân hàng. Khoản nợ mà anh trả mỗi tháng chiếm khoảng 70% thu nhập của 2 vợ chồng, đối với anh lúc đó chỉ cần trích 30% thu nhập ra là tiêu xài thả ga rồi bởi bản thân anh chẳng mua sắm gì nhiều.
Về khía cạnh đi vay ngân hàng, khác với mọi người, anh vừa được vay với lãi suất ưu đãi, lại được cho vay hơn 70% giá trị căn nhà, phần còn lại anh cũng chẳng có đủ, chủ yếu vay mượn thêm từ người thân trong gia đình. Mọi khoản nợ anh chi trả là đều dựa vào đồng lương của 2 vợ chồng từ công việc cố định. Anh kể lúc đó bản thân mình còn có suy nghĩ tích cực, tự tin rằng lương mình kiểu gì chả được tăng nữa.
Nhưng đời đúng không như là mơ, anh đặt cọc mua nhà xong chưa được bao lâu, tình hình kinh tế trong nước bắt đầu gặp khủng hoảng, lạm phát tăng buộc ngân hàng phải tăng lãi suất. Mới đầu anh vẫn chẳng lấy làm lo lắng vì thu nhập của anh khi đó khá tốt và anh cũng chưa nghĩ đến chuyện sẽ nghỉ việc hay nhảy việc sang chỗ khác.
Đến khi khó khăn cùng lúc ập đến, anh mới nhận ra mình đã mắc phải 3 sai lầm khi mua nhà để chỉ trong thời gian ngắn, anh đã không thể gánh nổi khoản nợ, buộc phải bán nhà:
1. Không lường trước rủi ro lãi vay tăng cao.
Thời điểm anh bắt đầu vay, lãi suất khá ổn nhưng chỉ trong thời gian ngắn sau đó do tác động của tình hình kinh tế, khiến lãi vay tăng cao. Đây là điều anh không lường trước được và vì điều này mà khoản nợ anh phải trả nhiều hơn dự tính ban đầu.
2. Không tính đến rủi ro thu nhập bị giảm
Cuộc sống đâu thể lường trước được điều gì, hôm nay tốt nhưng ngày mai thì chưa chắc. Anh dù chưa rơi vào tình huống bi đát là mất việc nhưng khủng hoảng tài chính ít nhiều khiến công việc của anh bị ảnh hưởng, đặc biệt là lương và thu nhập anh nhận được. Ngày trước anh còn tự tin mình sẽ được tăng lương nhưng khi sự cố xảy ra, thu nhập của anh có khi lại giảm.
Chi phí tăng cao, trong khi thu nhập bị giảm vô tình gây áp lực lớn về tâm lý trả nợ. Do không thể chịu nổi, anh đành bán căn nhà đó để trả nợ ngân hàng. Nhưng thật không may là khi bán căn nhà này, anh lại gặp sai lầm thứ ba.
3. Không tính đến rủi ro giá nhà đi xuống.
Khi cần bán nhà để trả nợ cũng là lúc giá nhà đi xuống so với thực tế. Trong khi trước đó anh cứ nghĩ giá nhà chỉ có đi lên chứ không giảm. Dù vậy anh vẫn quyết định bán để trả bớt nợ.
Mãi sau này, khi trả hết nợ từ sai lầm ngày ấy, ổn định tài chính anh mới tính toán kỹ và mua căn nhà nhỏ hơn để cho thuê.
Rút kinh nghiệm từ những sai lầm của mình, anh cho biết bà con khi đã quyết định mua nhà cần phải xác định mục tiêu cụ thể rồi lên kế hoạch và có công cụ tính toán, thực hiện. Ngoài ra, anh cho rằng quan trọng nhất là bà con nên xác định mình sẽ vay bao nhiêu và hằng tháng phải trả nợ bao nhiêu.
Ví dụ nếu thu nhập mỗi tháng là 10 triệu đồng, nhưng bà con đã phải dành ra 7 triệu mỗi tháng để trả nợ ngân hàng mua nhà thì rất cao và vô tình tự gây áp lực cho mình. Hơn nữa đó còn chưa tính đến những rủi ro mất việc hay thu nhập giảm, chẳng hạn như trong đợt dịch vừa qua, đã có rất nhiều người buộc phải bán nhà vì không thể gồng nổi khoản nợ.
30% thu nhập dành để trả nợ vay ngân hàng là điều lý tưởng nhất, vừa đảm bảo cuộc sống không bị xáo trộn nếu có bất trắc xảy đến, vừa dự trù được việc tăng lãi suất hay thu nhập giảm vẫn đảm bảo khả năng trả nợ. Áp dụng cách tính này, chị em sẽ bớt áp lực lo lắng trả nợ đấy ạ.
