Chương 1


Constantin Rubliov đang đứng ở cửa sổ trong căn phòng vẽ của ông, hai tay chắp sau lưng, nhìn đám bụi mịt mờ từ xa đang tiến lại gần. Khung cửa sổ nằm ở mặt trước của căn nhà, nhìn thẳng xuống con đường chạy ngang qua nhà ông và dẫn đến sông Dnieper theo hướng đông. Từ lầu hai của căn nhà, có thể nhìn thấy rõ con sông vào ngày đẹp trời . Điểm lợi của chỗ ông đang đứng là có thể nhìn thấy được rất xa về phía tây của con đường, và đó là nơi mà đám bụi đang tiến đến .


Nếu như ông còn chưa biết là hôm nay có một cuộc đua ngựa, thì cảnh mọi người tụ tập hai bên đường chỉ vừa qua khỏi nhà ông một đoạn, sẽ nói cho ông biết được điều đó . Những người Cossack nhà ông yêu thích việc đua ngựa nhiều như là việc họ thích giao đấu . Họ là những người mạnh mẽ, hoạt bát và rất phóng khoáng, luôn tươi cười, ca hát hay đánh nhau - và rất là trung thành.


Thật ra bọn họ không có họ hàng thân thích gì với ông cả, cho dù ông luôn nghĩ về họ như vậy bởi vì họ đã ở với gia đình ông trong một khoảng thời gian rất lâu . Và bọn họ cũng nghĩ ông cũng giống như là người thân của họ vậy . Cossack có nghĩa là "chiến sĩ tự do,", và những người Cossack này thật sự là như vậy . Từ khi ông tổ của ông cho phép họ định cư trên mảnh đất này, họ đã làm bất cứ công việc gì cần làm cho dòng họ Rubliovs. Họ giúp việc nhà cho Constantin, chăm sóc ngựa cho ông, hộ tống ông và gia đình mỗi khi đi xa .


Mảnh đất mà họ đến lập nghiệp từ nhiều năm trước bây giờ đã là một thành phố giàu có nằm về hướng tây của nhà ông khoảng ít hơn một phần tư dặm. Họ Razins, người cung cấp những con ngựa đầu đàn trong suốt mấy năm qua cho cả thành phố, cũng như chiếm cứ hết ba phần tư diện tích của thành phố là một nhánh của gia đình họ, đã trở nên phát đạt giống như họ Rubliovs.


Với sự giúp đỡ của họ, Constantin bây giờ cung cấp ngựa cho quân đội Nga hoàng, và những con ngựa thuần chủng cho giới quí tộc, những người có thể mua nổi chúng. Những vụ mùa củ cải đường của gia đình ông tràn đầy những khu chợ ở Kiev và những khu dân cứ mới dọc bờ sông Dnieper, còn lúa mì của ông bán được giá khá cao ở dọc bờ biển Hắc Hải . Mỗi năm ông mỗi giàu hơn kể từ khi ông đầu tư vào việc chăn nuôi ngựa và trồng trọt. Kể từ khi vợ ông chết gần mười năm trước, ông đã không còn là một địa chủ không ở thường xuyên tại nơi có ruộng đất của mình, giống như hầu hết những người giàu có ở Nga . Chỉ có người chị của ông là vẫn còn đang sử dụng căn nhà trong thành phố Moscow và điện Rubliov ở St. Petersburg. "Anh sẽ không thích xem cảnh này đâu, anh yêu ."


Constantin không nhìn người phụ nữ vừa nói câu đó . Anna Verovka chỉ đứng cách ông vài feet bên cạnh cửa sổ, cùng nhìn cảnh tượng đang xảy ra trước mặt căn nhà . Anna là một trong những người phụ nữ hiếm có, người không bao giờ bị già . Với mái tóc màu nâu luôn gọn gàng và cặp mắt màu nâu đậm hơn, một khuôn mặt sẽ làm cho bà mãi mãi là một người đàn bà đẹp, không ai có thể đoán được là bà đã ba mươi lăm tuổi đời .


Ngay lúc này giọng nói của bà, thay vì lời nói, làm cho Constantin đặt hai tay lên bệ cửa sổ và chăm chú nhìn những con ngựa đang đến gần.


Tận trong tâm khảm, ông biết ông sẽ nhìn thấy gì . Ông sợ đây sẽ không phải là lần đầu tiên, hay là lần cuối cùng. Nhưng ngay trong giờ phút này tất cả những gì ông có thể thấy là một đám bụi đang tiến gần đến nhà ông, và ở giữa nó là hình dáng lờ mờ của sáu con ngựa thuần chủng đang chen lấn nhau trên con đường chật hẹp. Những chiếc mũ lông, những chiếc áo choàng bay phất phới, và những cặp chân bóng mượt đang sải những bước dài đến điểm đích ở ngôi làng kế bên, và một con chó săn to lớn màu trắng đang chạy dọc theo bên cạnh lề đường, đang sủa, và thúc dục những con vật kia chạy nhanh hơn. Và mỗi khi con chó đó xuất hiện thì ... "Alex sẽ thắng," Anna nói bằng giọng điệu tự mãn .


"Dĩ nhiên là Alex sẽ thắng," Constantin càu nhàu, nhìn người cưỡi ngựa dẫn đầu đang gò người trên yên ngựa, ngồi xổm ở đó, rồi từ từ đứng lên, liệng chiếc mũ lông và cười toe toét với những người cưỡi ngựa khác đang tiến tới sau .


Mắt ông nhắm chặt khi ông nói thêm, "Con bé luôn thắng - và anh ước gì anh có thể nói ra . Nó chỉ khuyến khích con bé hành động như một cô gái nghịch ngợm thôi ."


Cô tình nhân lâu dài của ông chỉ tặc lưỡi, nhưng chỉ sau một lát ông cảm giác được bộ ngực của bà ép chặt vào lưng ông và cánh tay bà ôm choàng lấy eo ông ."Bây giờ anh có thể nhìn rồi đấy, anh yêu . Con bé đã không bị té gãy cổ ."


"Tạ ơn Chúa," ông nói thì thầm, và rồi cơn giận bùng lên, vì sự sợ hãi mà ông vừa có không ít hơn những lần khác mà ông luôn có ."Lần này, anh sẽ đánh nó, anh thề là anh sẽ làm đấy ."


Anna tặc lưỡi ."Anh luôn nói như vậy, nhưng anh chưa bao giờ làm. Bên cạnh đó, những thằng con trai nhà Razin sẽ không để cho anh làm vậy đâu ."


"Vậy thì anh sẽ bảo cha chúng làm. Ermak sẽ làm bất cứ chuyện gì anh yêu cầu ở ông ta ."


"Ngoại trừ chuyện chạm vào một sợi tóc trên đầu con bé xinh xắn đó . Ông ta yêu quí con bé giống như anh vậy ."


Constantin thở dài khi ông xoay người lại ôm bà ."Anna, em yêu của anh, "con bé xinh xắn" mà em gọi đó đã hai mươi lăm tuổi rồi, quá lớn để làm những chuyện điên rồ mà chúng ta vừa chứng kiến . Em biết rõ cũng như anh. Nó phải nên kết hôn và nuôi dạy con cái. Hai người chị của nó đã không gặp khó khăn gì trong vấn đề này . Lydia thì đã sanh cho anh năm đứa cháu gái . Elizaveta đã sanh ba đứa trước khi nó trở thành góa phụ . Tại sao lại không thể làm gì để đứa con nhỏ nhất của anh được kết hôn chứ ?"


Anna nghĩ tốt nhất là không nên nhắc đến tánh tình quá thẳng thắng của Alexandra đã gây ra phiền phức và đã làm cho Nga hoàng Nicholas tẩy chay con bé một cách không chính thức ở St. Petersburg. Nếu như Anna nhắc Constantin chuyện này, bà sợ là bà sẽ bật cười, điều mà bà làm mỗi khi bà nhớ lại bữa ăn tối tại Romanovsky, khi Công Chúa Olga than khóc với khoảng hai mươi vị khách đang ngồi chung quanh cô ta rằng cho dù là cô ta đã rất cố gắng, cô ta cũng không thể giữ cho mình đừng lên cân vào mùa đó .


Alexandra, sau khi nghe cô ta nói, đã muốn giúp đỡ nên đã thật tình đề nghị, "Tại sao vậy, thưa Nương Nương, nếu cô chỉ cần dừng lại việc nhồi nhét vào mồm cô những cái bánh kếp và kem chua thì cô có thể sẽ giảm bớt được một hay hai Pao đấy ."


Vì ngay lúc ấy công chúa đang nhét vào miệng mình những thứ này, không có gì ngạc nhiên cả khi rất nhiều quan khách đột nhiên bắt đầu ho húng hắng vào khăn lau miệng của họ hay là nhìn xuống gầm bàn như muốn tìm kiếm vật gì mà họ đã đánh rơi, chỉ để che dấu tiếng cười khúc khích của họ . Anna, có mặt ở đó với tư cách người đi kèm của Alexandra, cũng đã nghĩ rất tức cười, nhưng Olga Romanosky thì không nghĩ vậy, cô ta đến gặp thẳng hoàng thượng vào ngày hôm sau với lời than van của cô ta, muốn đem con bé ra xử tử ngay . Anna đã nghĩ thật là may mắn cho Alexandra vì Nga hoàng chỉ đề nghị Constantin mang con gái của ông trở về ngoại ô, nơi mà cách nói chuyện của con bé sẽ không làm mất lòng những người dân thường.


Thật không may là Alexandra còn chưa học được bài học từ sau lỗi lầm đó . Tính bộc trực của cô đã không được kềm chế vào Mùa Lễ Hội tiếp theo ở Moscow, hay là sau đó ở Kharlov, và chắc chắn là không ở gần nhà, ở Kiev. Cô tự biến mình thành một người hạ đẳng trong xã hội . Và Anna nghi ngờ, hơn một lần, là con bé làm tất cả những chuyện đó là do không biết hoặc là do vô ý . Suy cho cùng, Alexandra là một đứa con gái thông minh, và cô đã thú nhận sau mùa lễ hội tai hại ở St. Petersburg là cô đã yêu Ngài Christopher Leighton, người mà cô gặp ở đó, và cô không có ý định kết hôn với một ai khác ngoài anh ta. Dĩ nhiên là việc chờ đợi tên người Anh chậm chạp này thì còn tốt hơn nhiều so với việc chắc chắn là không có một chàng trai trẻ nào khác muốn kết hôn với cô trong lúc này . Và chuyện đó thật đã xảy ra, không kể đến chuyện Alexandra thật ra đã có ý định đó hay không .


Để trả lời câu hỏi của Constantin, Anna quyết định nhắc nhở ông về gã đàn ông đã cướp đi trái tim của con gái ông trong suốt nhiều năm qua ."Anh không nghĩ con bé vẫn còn đang chờ gã ngoại giao người Anh đấy chứ ?"


Constantin khịt mũi ."Sau bảy năm dài à? Đừng nói nhảm ."


"Nhưng anh ta chỉ rời khỏi nước Nga chỉ ba năm trước thôi," bà chỉ ra .


"Và Alexandra đã không nhắc đến tên hắn ta nữa, từ khi anh phản đối không cho nó theo hắn đến Anh quốc lần đó," ông trả lời .


"Không phải lúc đó nó nói với anh là nó sẽ không bao giờ kết hôn với bất cứ ai khác sao ?"


Constantin đỏ mặt, nhớ lại cuộc cãi cọ giữa ông và đứa con gái yêu quí của ông, đó là một cuộc cãi cọ gay gắt nhất giữa bọn họ ."Nó đã không có ý đó . Nó chỉ là đã quá giận nên nói vậy thôi ."


Anna nhướng một bên chân mày ."Anh đang thuyết phục em, hay bản thân anh vậy ? Hay có lẽ là anh không nhìn thấy là Alex đã lờ những chàng trai trẻ tuổi mà anh mang về để gặp con bé, rằng nó đã không rời khỏi Kiev trong ba năm qua, và nó chỉ đi ra ngoài để mua sắm thôi . Cho dù là vậy, nó cũng đã tìm hết lý do này đến lý do khác để nằm lỳ trong khách sạn."


Anna đã nói lên điều mà chính bản thân ông cũng từng nghi ngờ, nhưng khi nghe được từ miệng của Anna thì nó thật sự làm cho Constantin cảm thấy nhẹ nhõm hơn, cảm giác thật dễ chịu vì nó xóa đi sự hối hận đã dày vò ông trong suốt cả tuần nay . Đúng, những lý do mà Alexandra đưa ra luôn có lý và rất thành thật, nhưng chúng cũng vẫn là những lý do . Và tuần rồi khi cô kiếm được một trong những lý do để phản đối không đi chung với ông đến Vasilkv để thăm chị của cô và các cháu, ông đã có cùng một kết luận với những gì Anna vừa nói, và ông rất buồn, nghĩ là đứa con gái nhỏ nhất của ông đang phung phí tuổi xuân trên mình cái gã ngoại quốc chết tiệt đó . Thật không may là ông cũng đã quá say và đã làm một chuyện mà ông sẽ không bao giờ làm khi ông tỉnh táo .


Anna cảm thấy sự thay đổi trong cơ thể to lớn của ông, nó không còn thoải mái với bà nữa, khi bà nhìn thấy hai má ông lại đỏ bừng lên, và thấy đôi mắt màu xanh xẫm của ông tránh né không nhìn thẳng vào mắt bà . Anna biết rất rõ về ông. Vợ của ông và chồng của bà đã chết cách nhau khoảng một năm. Trước đó, bốn người họ rất thân với nhau, họ càng thân với nhau hơn sau sự kiện đó . Bà yêu ông tha thiết, cho dù là bà phản đối từ bỏ quyền tự do của một góa phụ để kết hôn với ông. Bà không cần thiết phải kết hôn với ông khi mà bà đang sống ở trong nhà ông như là một người quản gia và chủ nhà, và là một người đi kèm theo đứa con gái nhỏ nhất của ông mỗi khi cần đến, điều mà ít xảy ra gần đây .


Ngay lúc này sự xấu hổ dâng đầy trong lòng ông, và bà yêu cầu một cách thẳng thắng giống như Alexandra sẽ làm ,"Constantin Rubliov, anh đã làm chuyện gì hả ?"


Ông bước ra khỏi vòng tay của bà mà không trả lời, đi thẳng đến tủ rượu nơi chứa đầy những bình rượu cổ thon bằng thủy tinh luôn được chứa đầy những loại rượu khoái khẩu của ông. Anna đến sau lưng ông trong khi ông rót đầy một trong những chiếc ly lớn đến tận miệng ly bằng rượu vodka. Ông đưa nó lên miệng ngay lập tức.


"Tệ lắm hả ?" bà dịu dàng hỏi . Thấy ông chỉ gật đầu, bà nói, "Có lẽ anh nên rót cho em một ly giống như vậy ."