Khi con tròn 1 tuổi, những cái vẫy tay "bai bai" vụng về hay cái gật đầu "ạ" ngoan ngoãn không chỉ làm tan chảy trái tim người lớn mà còn là cột mốc phát triển kỹ năng xã hội vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, việc dạy con chào hỏi không thể dùng sự ép buộc. Mẹ cần những "vũ khí" tâm lý ngọt ngào để con tự nguyện mở lòng.
1. Hơn cả một thói quen: Vẫy tay là một ngôn ngữ
Khoảng 10-12 tháng tuổi, trẻ bắt đầu nhận thức sâu sắc về sự kết nối giữa hành động và ý nghĩa xã hội. Hành động vẫy tay "bai bai" chứng tỏ não bộ của trẻ đã đạt được hai bước tiến lớn:
Thứ nhất, trẻ hiểu được khái niệm chia xa (sự vật rời đi). Thứ hai, trẻ bắt đầu biết sử dụng cử chỉ phi ngôn ngữ để giao tiếp thay cho tiếng khóc hoặc lời nói chưa hoàn thiện. Khi một đứa trẻ 1 tuổi biết vẫy tay chào người khác, đó là dấu hiệu cho thấy trí tuệ cảm xúc (EQ) và kỹ năng giao tiếp của trẻ đang phát triển rất tốt.
Vẫy tay là một trong những tín hiệu giao tiếp có chủ đích đầu tiên của trẻ sơ sinh với thế giới bên ngoài.
2. Tuyệt chiêu làm gương phóng đại
Trẻ em là những "chiếc máy photocopy" tài ba nhất. Bạn không thể dạy con vẫy tay nếu bản thân bạn chỉ nói "Bye bye" một cách khô khan.
Hãy kết hợp lời nói và hành động một cách thật cường điệu. Mỗi khi có người thân rời đi (ví dụ bố đi làm), mẹ hãy bế bé lên, hướng ánh nhìn của bé về phía bố. Sau đó, mẹ giơ cao tay của mình lên, vẫy thật nhiệt tình, cười thật tươi và nói to: "bai bai bố! Bố đi làm nhé!".
Sự cường điệu về âm thanh và chuyển động sẽ ngay lập tức thu hút sự chú ý của bé. Khi bé thấy hành động này mang lại niềm vui cho cả mẹ và bố, bé sẽ có động lực để bắt chước làm theo.
3. Gắn hành động vào ngữ cảnh thực tế
Đừng chỉ vẫy tay với con người. Mẹ có thể biến "bai bai" thành một trò chơi sinh hoạt hàng ngày để trẻ thực hành nhiều lần:
Giờ dọn đồ chơi: Khi cất đồ chơi vào giỏ, mẹ hãy hướng dẫn con: "Đến giờ đi ngủ rồi, mình vẫy tay bai bai bạn Gấu bông nhé!".
Khi rời khỏi công viên: "Trời tối rồi, mình bai bai cây cầu trượt để đi về nhà ăn cơm nào!".
Trò chơi "Ú òa": Biến tấu trò chơi giấu mặt. Khi mẹ mở mặt ra thì nói "Xin chào!", khi mẹ lấy tay che mặt lại thì vẫy tay "Bai bai!". Trò chơi này kết nối niềm vui với ngôn ngữ cơ thể cực kỳ hiệu quả.
Áp dụng kỹ thuật cầm tay chỉ việc trong những ngày đầu sẽ giúp não bộ trẻ hình thành trí nhớ cơ bắp nhanh hơn.
4. Không thể bỏ qua kỹ thuật cầm tay chỉ việc
Nếu mẹ đã làm mẫu nhiều lần mà con vẫn chỉ nhìn ngơ ngác, đó là lúc mẹ cần can thiệp vật lý.
Khi đến tình huống cần chào hỏi, mẹ hãy nói: "Mình vẫy tay chào bà nhé!", đồng thời nhẹ nhàng cầm lấy cẳng tay hoặc bàn tay của bé, đưa lên cao và lắc nhẹ mô phỏng động tác vẫy. Ngay khi làm xong, mẹ (và bà) hãy vỗ tay khen ngợi bé thật nồng nhiệt. Lặp lại hành động này mỗi ngày, não bộ bé sẽ tạo ra liên kết giữa mệnh lệnh "bai bai" và chuyển động vẫy tay.
"Sự lễ phép của một đứa trẻ không sinh ra từ sự sợ hãi đòn roi, mà sinh ra từ việc chúng quan sát thấy cha mẹ đối xử tử tế và vui vẻ với những người xung quanh."
5. Những nguyên nhân ảnh hưởng tới sự tự tin của con
Kỹ năng xã hội cần được nuôi dưỡng trong môi trường thoải mái. Cha mẹ tuyệt đối tránh những hành động gây áp lực sau:
Ép con chào người lạ: Trẻ 1 tuổi bắt đầu có tâm lý sợ người lạ. Nếu có khách đến nhà và bé bấu chặt lấy mẹ, đừng ép con: "Ra vẫy tay chào bác đi, sao nhát thế!". Việc này khiến trẻ cảm thấy không an toàn. Hãy để mẹ là người chào trước, khi bé quen dần bé sẽ tự thả lỏng.
Chê bai con trước mặt người khác: "Cháu nó lầm lì lắm, chẳng biết chào ai bao giờ". Câu nói này như một sự "dán nhãn", khiến trẻ nghĩ rằng mình thực sự là một đứa trẻ không biết giao tiếp, từ đó càng khép mình hơn.
Bỏ cuộc quá sớm: Dạy kỹ năng cho trẻ 1 tuổi cần sự kiên nhẫn lặp đi lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần. Đừng mới dạy 3 ngày không thấy con làm theo đã vội kết luận "con mình chậm".