Nuôi con bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức luôn đi kèm với vô vàn những băn khoăn lo lắng, đặc biệt là việc làm sao để biết con bú đủ no. Khi trẻ sơ sinh bú no, sẽ có các dấu hiệu dễ nhận biết như tăng cân đều đặn, số lượng tã ướt nhiều hơn và bé sẽ cảm thấy vui vẻ sau mỗi lần được cho bú . Vậy làm sao để xác định được lượng sữa cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là đủ để đảm bảo bé yêu phát triển khỏe mạnh?
Trẻ sơ sinh ngủ nhiều hơn ăn
Trẻ sơ sinh thường bú ít nhưng ngủ rất nhiều trong những tuần đầu đời, khiến nhiều phụ huynh lo bé bị đói hoặc gặp vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Những giấc ngủ dài xen kẽ các cữ bú chính là cách giúp trẻ phát triển nhanh chóng trong giai đoạn đầu đời.
Sau quá trình chào đời, trẻ cũng có thể mệt mỏi giống mẹ nên thường rất buồn ngủ trong 24 giờ đầu. Đây cũng là khoảng thời gian bé dần học cách bú và duy trì sự tỉnh táo khi bú. Vì vậy, cha mẹ không cần quá lo lắng nếu bé chưa thức dậy bú đều mỗi 2 giờ như lịch trình thông thường.
Lượng sữa cho trẻ sơ sinh
Sau sinh 24 giờ đầu
Trong 24 giờ đầu sau sinh, trẻ sơ sinh thường bú từ vài giọt đến khoảng 5ml sữa mỗi cữ .
Ngoài ra, việc cho trẻ bú mẹ ngay trong giờ đầu sau sinh đóng vai trò rất quan trọng. Theo báo cáo, những trẻ được bú sớm có tỷ lệ sống sót cao hơn đáng kể. Chỉ cần chậm cho bú vài giờ sau sinh cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ. Đặc biệt, việc da kề da kết hợp cho bú giúp kích thích mẹ tiết sữa, nhất là sữa non — nguồn dinh dưỡng giàu kháng thể, được xem như “vắc xin đầu đời” của trẻ .
Trẻ sơ sinh dưới 2 tháng tuổi
Khi trẻ lớn dần, dạ dày cũng phát triển hơn nên bé sẽ bú được nhiều sữa hơn trong mỗi cữ, đồng thời khoảng cách giữa các lần bú cũng dài hơn.
Phần lớn trẻ bú mẹ hoàn toàn thường bú cách nhau khoảng 2–4 giờ. Tuy nhiên, một số bé có thể bú liên tục mỗi giờ, còn gọi là bú theo cụm (cluster feeding), trong khi một số khác lại ngủ liền 4–5 giờ mà không bú.
Trong giai đoạn đầu, trẻ cần được bú mỗi 2–4 giờ để đảm bảo đủ dinh dưỡng và phát triển tốt. Vì vậy, nếu bé ngủ quá lâu hoặc chưa chủ động đòi bú, mẹ nên nhẹ nhàng đánh thức bé bằng cách vỗ nhẹ, xoa người, thay tã hoặc cởi bớt quần áo.
Ngoài ra, thời gian và tần suất bú của trẻ có thể thay đổi trong ngày. Có cữ bú dài, có cữ bú ngắn và đây là điều hoàn toàn bình thường. Khi bú đủ, bé thường sẽ cảm thấy thoải mái và dễ buồn ngủ.
>> Bố mẹ có thể tìm hiểu thêm về: Trẻ bị ọc sữa: Nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp
Trẻ trên 2 tháng tuổi
Khi bé lớn hơn và bắt đầu ăn dặm, thời gian cùng số cữ bú mẹ mỗi ngày sẽ dần thay đổi. Mẹ nên quan sát các dấu hiệu bé đói và tiếp tục cho bú theo nhu cầu của bé.
Nếu bé ít hứng thú với việc bú mẹ sau khi ăn dặm, mẹ có thể ưu tiên cho bé bú trước rồi mới ăn thêm thực phẩm khác. Dù đã làm quen với đồ ăn dặm, sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triển của trẻ.
Số lần bú mẹ mỗi ngày ở trẻ mới biết đi có thể rất khác nhau. Một số bé chỉ muốn bú vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ, trong khi một số khác vẫn bú mẹ nhiều lần trong ngày như một phần chính trong bữa ăn. Mẹ hãy chú ý quan sát các dấu hiệu đói của con để biết khi nào bé thực sự muốn bú .
Trẻ bú sữa công thức
Theo khuyến cáo dinh dưỡng, sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Trong trường hợp mẹ không đủ sữa hoặc không thể cho bú, nên lựa chọn sữa công thức uy tín, có chứng cứ lâm sàng hỗ trợ phát triển trí tuệ, thể chất và sức khỏe cho trẻ.
Lượng sữa công thức phù hợp cho trẻ sơ sinh theo từng giai đoạn gồm:
+ Tuần đầu sau sinh: Trẻ thường chỉ bú khoảng 30–60 ml mỗi cữ.
+ Trong tháng đầu tiên: Lượng sữa tăng dần, đến khoảng 1 tháng tuổi trẻ có thể bú 90–120 ml/lần, tổng khoảng 900 ml/ngày. Trẻ bú sữa công thức thường bú cách nhau 3–4 giờ/lần. Nếu bé ngủ quá lâu và bỏ bú trong những tuần đầu, bố mẹ nên đánh thức bé dậy bú.
+ Sau 1 tháng tuổi: Mỗi cữ bú thường đạt khoảng 120 ml, duy trì đều đặn mỗi 3–4 giờ.
+ Từ 6 tháng tuổi: Trẻ có thể bú khoảng 180–240 ml/lần, với khoảng 4–5 cữ mỗi ngày.
>> Tìm hiểu thêm:
+ Sữa công thức hâm 40 độ để được bao lâu?
Dấu hiệu lượng ăn của trẻ sơ sinh phù hợp
Theo thông tin từ CDC, khi trẻ được cung cấp đủ sữa, bé thường có những dấu hiệu sau:
+ Bú mẹ đều đặn khoảng 8–12 lần trong 24 giờ.
+ Mẹ có thể nghe hoặc quan sát thấy bé nuốt sữa khi bú.
+ Sau khi bú, bé thường thoải mái, thư giãn hoặc tự ngủ.
+ Cân nặng tăng ổn định. Trong tuần đầu sau sinh, bé có thể sụt cân nhẹ nhưng thường sẽ trở lại cân nặng lúc sinh trong khoảng 10–14 ngày.
+ Bé đi tiểu và đi tiêu đều đặn mỗi ngày.
>> Tham khảo thêm:
+ Có nên pha chung sữa mẹ với sữa công thức hay không?
+ Nên cho trẻ uống sữa công thức đến mấy tuổi và có những lưu ý gì?
Dấu hiệu lượng ăn của trẻ sơ sinh không đủ
Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy trẻ sơ sinh có thể chưa bú đủ sữa mà bố mẹ cần lưu ý:
+ Bé bú ít hơn 8 cữ mỗi ngày trong hầu hết các ngày.
+ Mẹ không nghe hoặc quan sát rõ tiếng nuốt khi bé bú.
+ Bé vẫn quấy khóc, khó chịu sau khi bú.
+ Sau ngày thứ 5 sau sinh, cân nặng của bé tiếp tục giảm thay vì tăng trở lại.
+ Trẻ dưới 5 ngày tuổi đi ngoài dưới 3 lần/ngày và có ít hơn 6 tã ướt mỗi ngày. Nước tiểu có thể vàng đậm hoặc có mùi nặng.
+ Da bé xuất hiện dấu hiệu vàng da nhẹ.
>> Đọc thêm:
+ Cách nhận biết trẻ hợp sữa công thức và các lưu ý khi pha sữa
+ Dấu hiệu trẻ không hợp sữa công thức có thể nhận biết ngay
+ Cách xử lý khi trẻ sơ sinh quấy khóc đêm hiệu quả
Lưu ý quan trọng mẹ cần biết khi cho con ăn sữa
Các mẹ nên lưu ý một số điều sau để đảm bảo dinh dưỡng tốt cho bé:
+ Tận dụng nguồn sữa non giàu kháng thể giúp tăng cường miễn dịch cho trẻ.
+ Cho bé bú càng sớm sau sinh càng tốt để hỗ trợ tiết sữa và giúp bé làm quen với việc bú.
+ Điều chỉnh lượng sữa theo nhu cầu tăng trưởng của bé, đặc biệt trong các giai đoạn bú nhiều hơn bình thường.
+ Tránh cho bé bú quá no để hạn chế tình trạng nôn trớ, trào ngược.
+ Không quá lo lắng nếu bé sụt cân nhẹ trong vài ngày đầu sau sinh, vì đây là hiện tượng thường gặp.
>> Tham khảo:
+ Trẻ 2 tuổi hay bị nôn trớ ba mẹ phải xử lý như thế nào?
+ Trẻ quấy khóc không rõ nguyên nhân thì nên làm gì?
+ Khi nào là thời điểm tối ưu để bổ sung DHA cho bé?
+ Cách đổi sữa cho bé đúng cách, nhanh thích nghi
Kết luận:
Bố mẹ nên theo dõi lượng sữa của trẻ dựa trên nhu cầu bú, số cân tăng và tình trạng sức khỏe tổng thể của bé. Một em bé tăng cân đều, khỏe mạnh và vui vẻ thường là dấu hiệu cho thấy bé đã được cung cấp đủ dinh dưỡng.
Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất cho trẻ sơ sinh. Nếu mẹ không đủ sữa hoặc không thể cho bú, nên ưu tiên các dòng sữa công thức uy tín, có chứa những dưỡng chất hỗ trợ miễn dịch và hệ tiêu hóa như HMO, Nucleotide hay lợi khuẩn BB-12.
Ngoài ra, bố mẹ cần vệ sinh dụng cụ pha sữa sạch sẽ, pha đúng hướng dẫn và hạn chế cho trẻ dùng bình sữa hoặc ăn dặm quá sớm để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé.