Mỡ máu (lipid máu) đóng vai trò sống còn trong việc hình thành màng tế bào, tổng hợp vitamin D, sản xuất mật và các hormone thiết yếu. Tuy nhiên, khi các thành phần này bị mất cân bằng — hay còn gọi là rối loạn mỡ máu — chúng sẽ trở thành mối đe dọa thầm lặng nhưng trực tiếp đối với hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/roi-loan-mo-mau-anh-huong-nhu-the-nao/
Bản chất của các chỉ số mỡ máu
Để hiểu rõ tác động của rối loạn mỡ máu, cần phân biệt các thành phần cốt lõi sau:
LDL-Cholesterol (LDL-c): Được mệnh danh là cholesterol "xấu". Vai trò của LDL-c là vận chuyển cholesterol từ gan đến các tế bào. Nếu hàm lượng này dư thừa, chúng sẽ đọng lại và bám vào thành mạch.
HDL-Cholesterol (HDL-c): Được coi là cholesterol "tốt". HDL-c làm nhiệm vụ thu gom cholesterol dư thừa từ mạch máu quay trở về gan để đào thải, ngăn chặn sự tích tụ ở các cơ quan khác.
Triglyceride: Chất béo phổ biến nhất trong cơ thể, đóng vai trò cung cấp năng lượng. Hàm lượng chất béo trung tính này tăng cao là yếu tố nguy cơ lớn dẫn đến các bệnh lý tim mạch.
Hệ lụy nguy hiểm của rối loạn mỡ máu lên tim mạch
Rối loạn mỡ máu xảy ra khi cơ thể có nồng độ HDL-c thấp, hoặc nồng độ LDL-c và triglyceride trong máu tăng cao. Khi lượng LDL-c dư thừa vượt quá khả năng dọn dẹp của HDL-c, các hạt mỡ xấu này sẽ ngấm vào thành động mạch, hình thành nên các mảng xơ vữa.
Theo thời gian, các mảng xơ vữa lớn dần làm lòng mạch bị thu hẹp, xơ cứng, cản trở dòng lưu thông bình thường của máu đến nuôi tim và não. Nguy hiểm hơn, nếu các mảng xơ vữa này bị nứt vỡ, chúng sẽ kích hoạt hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu đột ngột. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hai biến cố tim mạch tối cấp: nhồi máu cơ tim và đột quỵ (tai biến mạch máu não).
Các ngưỡng chỉ số cần lưu ý
Nồng độ mỡ máu được đo bằng đơn vị mg/dL hoặc g/l. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, các chỉ số lý tưởng bao gồm:
Cholesterol toàn phần: < 200 mg/dL (ngưỡng cao là > 240 mg/dL).
LDL-c (Xấu): < 100 mg/dL (mức rất cao là > 190 mg/dL).
HDL-c (Tốt): > 40 mg/dL (càng cao càng tốt).
Triglyceride: < 150 mg/dL (mức rất cao là > 500 mg/dL).
Đáng lưu ý, định mức "tối ưu" của mỗi cá nhân sẽ thay đổi dựa trên các yếu tố nguy cơ đi kèm. Người có tuổi cao (nam > 50 tuổi, nữ > 60 tuổi), người hút thuốc lá, béo phì hoặc đang mắc các bệnh nền như cao huyết áp, đái tháo đường sẽ có tiêu chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt hơn (yêu cầu mức LDL-c thấp hơn thông thường).
Chủ động bảo vệ trái tim
Vì rối loạn mỡ máu không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, việc xét nghiệm máu định kỳ là cách duy nhất để kiểm soát. Người trưởng thành khỏe mạnh nên kiểm tra bộ mỡ máu 4–6 năm một lần. Riêng người cao tuổi, người có bệnh nền đái tháo đường, tim mạch hoặc gia đình có tiền sử mỡ máu cao cần làm xét nghiệm thường xuyên hơn theo chỉ định. Hãy chủ động tham vấn bác sĩ để có kế hoạch quản lý các chỉ số mỡ máu phù hợp, bảo vệ toàn diện sức khỏe tim mạch của chính mình.
