Bước vào giai đoạn mãn kinh, sự suy giảm đột ngột của nội tiết tố estrogen khiến phụ nữ đối mặt với nguy cơ loãng xương rất cao. Mất xương tiến triển âm thầm nhưng làm giảm sức bền của xương, khiến xương trở nên giòn và dễ gãy. Việc hiểu rõ nguyên nhân và phương pháp điều trị loãng xương đúng cách sẽ giúp chị em chủ động bảo vệ hệ xương khớp, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Xem thêm tại: https://www.acare.abbott.vn/dieu-tri-loang-xuong-o-phu-nu-man-kinh/
1. Vì sao phụ nữ mãn kinh dễ bị loãng xương?
Estrogen đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ xương thông qua cơ chế giảm tiêu xương, tăng hấp thu canxi ở ruột và hạn chế bài tiết canxi qua thận.
Khi bước vào thời kỳ mãn kinh, nồng độ estrogen sụt giảm mạnh khiến quá trình tiêu xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương. Thống kê cho thấy, phụ nữ có thể mất tới $10\%$ khối lượng xương chỉ trong $5\text{ năm}$ đầu sau mãn kinh. Khoảng $35\%$ phụ nữ trên $50\text{ tuổi}$ mắc chứng loãng xương.
Ngoài ra, các yếu tố như chế độ ăn thiếu canxi, vitamin D, nhẹ cân, thói quen hút thuốc, uống rượu bia hoặc tiền sử gia đình cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
2. Dấu hiệu nhận biết và mức độ loãng xương
Loãng xương thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu nên được coi là "sát thủ âm thầm". Người bệnh chỉ phát hiện ra khi xuất hiện các biến chứng gãy xương ở cổ tay, đốt sống hoặc xương hông.
Dấu hiệu gãy xương đốt sống: Đau lưng dữ dội, giảm chiều cao, cột sống bị biến dạng (gù lưng, khom lưng).
Phân loại:
Loãng xương nguyên phát: Bao gồm loãng xương sau mãn kinh (do thiếu hụt hormone) và loãng xương do lão hóa theo tuổi tác.
Loãng xương thứ phát: Phát sinh do các bệnh lý nền khác hoặc rối loạn làm mất khối lượng xương.
3. Phương pháp điều trị loãng xương ở phụ nữ mãn kinh
Điều trị loãng xương hiệu quả cần có sự phối hợp toàn diện giữa y khoa và thay đổi lối sống:
Sử dụng thuốc kê đơn: Bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc giúp làm chậm tốc độ mất xương hoặc kích thích quá trình tạo xương mới, giúp khôi phục mật độ khoáng và giảm nguy cơ gãy xương.
Liệu pháp hormone: Liệu pháp nội tiết thay thế có thể hỗ trợ duy trì mật độ xương ở phụ nữ sau mãn kinh (Lưu ý: Việc dùng thuốc hoặc hormone bắt buộc phải có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ).
Dinh dưỡng & Lối sống:
Bổ sung đầy đủ Canxi (từ sữa, đậu phụ, ngũ cốc) và Vitamin D (từ cá hồi, lòng đỏ trứng, ánh nắng mặt trời) để tránh suy dinh dưỡng xương.
Tập thể dục ít nhất $30\text{ phút/ngày}$, kết hợp các bài tập tăng cường cơ bắp và giữ tư thế $2 - 3\text{ ngày/tuần}$.
Tuyệt đối không hút thuốc lá và hạn chế bia rượu vì chúng làm tăng tốc độ mất xương và giảm hiệu quả của thuốc điều trị.
Phẫu thuật: Đối với các trường hợp nặng bị gãy xương đốt sống, bác sĩ có thể chỉ định các thủ thuật tạo hình đốt sống, tạo hình gù hoặc ghép đốt sống để phục hồi vận động.
Lời khuyên: Bên cạnh việc điều trị khi đã mắc bệnh, phụ nữ nên chủ động phòng ngừa loãng xương ngay từ khi còn trẻ bằng chế độ ăn giàu dưỡng chất, duy trì cân nặng hợp lý và vận động thể thao đều đặn.
