Trước đây Minh đã có một gia đình rất hạnh phúc. Bố mẹ đều là bác sĩ trong bệnh viện Tỉnh. Gia đình nề nếp, gia giáo và cũng có của ăn của để. Mẹ có một người em gái ít hơn 2 tuổi. Thương dì không có công việc, mẹ đón lên ở cùng nhà trên thành phố cho đi học trung cấp Y. Ý của mẹ vẫn muốn cho dì được làm trong nghề, để tiện chị em nâng đỡ nhau khi khó khăn.



Dì rất chiều chuộng và thương yêu Minh. Dì thường đưa Minh đi chơi mỗi dịp cuối tuần, mua cho Minh rất nhiều đồ chơi đẹp. Dì cũng kể cho Minh nghe nhiều chuyện trước khi đi ngủ. Những lúc Minh không chịu học bài bị mẹ quở mắng, dì đều là người đứng ra nói đỡ giúp cho Minh. Nhiều lúc Minh thấy mình còn gần gũi với dì hơn cả mẹ.



Dì học xong trung cấp, mẹ lại tất tưởi lo cho dì đi học tiếp cao đẳng. Học hành xong xuôi đâu đấy, bố mẹ xin cho dì vào làm cùng trong bệnh viện. Thời gian thấm thoắt cũng đã 5 năm trôi qua. Những tưởng cuộc sống cứ diễn ra như vậy, nào ngờ…



Mẹ bị bệnh. Lúc đầu cũng chỉ là cảm cúm sơ sài, nhưng không hiểu sao càng ngày càng trở nặng. Mẹ ít nói dần, chỉ ôm Minh bật khóc. Rồi một ngày nọ, mẹ nói yêu Minh rồi mãi mãi từ bỏ thế gian này.



Dì vẫn tiếp tục ở lại cùng hai bố con. Để tang mẹ 3 năm sau, bố tái hợp với dì. Mọi người nói Minh phải kêu dì bằng mẹ. Minh không chịu. Dì chỉ là dì thôi, không ai có thể thay thế mẹ của Minh được. Minh không thể hiểu chuyện gì đã xảy ra. Chỉ biết từ khi mẹ ốm, dì vẫn rất thương Minh, nhưng một tình thương rất khác. Dì không còn nhẫn nại nhiều với Minh, cũng không giành nhiều thời gian đi chơi với Minh nữa.



Bố với dì cưới nhau, ở chung trong phòng riêng của dì trước đây. Còn căn phòng của bố mẹ thì để trống. Lúc mẹ mất, người ta đã thu dọn đồ của mẹ đi hết. Họ lục tung tất cả mọi thứ lên để tìm kiếm đồ riêng của mẹ mang đi. Minh đã rất buồn về sự phũ phàng ấy. Tại sao phải mang đồ của mẹ đi? Trong lúc người ta mải miết tìm, Minh kịp vơ lấy chiếc rương nhỏ cất ảnh của gia đình, vẫn thường được mẹ vô cùng chăm chút. Họ đã cố sức giằng lấy xem bên trong có gì cần đi hủy không nhưng không được. Minh nhất định không đưa, và gào khóc. Đó là thứ duy nhất liên quan tới mẹ được giữ lại.



Đám tang diễn ra sau đó vài ngày, mọi thứ lại trở lại bình thường. Chiếc rương bị lãng quên trong tủ quần áo. Đôi lúc nhớ mẹ bật khóc, Minh lại sang phòng ngủ cùng dì. Kể ra cũng nhiều lúc Minh nghĩ dì là em ruột của mẹ, dì cũng có nét giống mẹ, tại sao lại khó gọi dì là mẹ thế!



Rồi dì có em gái với bố. Mọi sự quan tâm không giành cho Minh nữa. Minh làm gì cũng bị quở trách. Minh bị lãng quên ngày sinh nhật, và mỗi cuối tuần không còn ai thèm đưa đi chơi. Mỗi lúc thèm mẹ cũng không được qua phòng ngủ chung với dì nữa.



- Dì Hường ơi, con nhớ mẹ Hương quá. Hôm nay dì cho con ngủ cùng dì nha!


- Không được. Dì phải ngủ với em Mèo chứ. Minh ngủ một mình đi, con lớn rồi phải tự lập.


- Ứ ừ….


- Có nghe lời không thì bảo? Đừng để dì mách bố rồi bị ăn đòn nha!



Minh cảm thấy sự hiện diện của mình trong căn nhà này thật vô nghĩa. Bố và dì suốt ngày chỉ em Mèo, chẳng ai quan tâm tới cảm xúc của Minh. Từ ngày có em Mèo, dì và bố cũng thường hay cáu gắt Minh hơn. Bố còn hay đánh đòn mỗi lần Minh làm gì mà dì cho là không phải. Buồn như vậy nên càng nhớ mẹ tột cùng.



Minh trở về phòng khóc một mình. Chợt nhớ tới chiếc rương cũ có hình của mẹ, Minh lôi ra. Nhưng không có chìa khóa mở. Phải mất hàng giờ, Minh mới phá được cái khóa nhỏ để mở ra. Thì ra mẹ đã không chỉ để ảnh gia đình trong đó như Minh thấy. Có rất nhiều thứ khác: Chiếc khăn đang đan giở vẫn còn nguyên hai que móc và cuộn len, hai cái bím tóc đã cũ và một cuốn sổ tay nhỏ. Minh ngắm nghía tất cả mọi thứ thật lâu. Kỷ niệm về mẹ ùa về khiến anh thực sự đau xót và cô đơn. Lật từng trang trong cuốn sổ nhỏ, anh bàng hoàng nhận ra một sự thật mà hơn 4 năm qua không hề hay biết. Ra là một cuốn nhật ký.



Mẹ không để ngày tháng năm. Những dòng tâm sự được viết tiếp theo nhau. Mực nhòe nhạt. Có lẽ mẹ đã khóc thật nhiều khi viết nó.


“Em chờ anh đi công tác bao lâu để về hỏi thăm em ốm đau thế nào… Thế mà tiếng anh nói chuyện ngoài phòng khách đã gần 1 tiếng đồng hồ vẫn chưa vào với em!”



“Minh hôm nay đi picnic với các bạn cả ngày. Không còn ai để chia sớt nỗi đau khổ trong trái tim mình lúc này… Em gái mình lớn tiếng đòi được làm vợ chồng mình ư? Tại sao vậy, tại sao ông trời lại phũ phàng với tôi đến như vậy???”



“Minh ơi hãy tha thứ cho mẹ. mẹ yêu con. Rất rất yêu con. Nếu có một ngày con hiểu, hãy tha thứ vì mẹ đã quá yếu đuối trước tình yêu của chính mình. Mẹ không thể cứ tiếp tục chứng kiến cảnh tượng này diễn ra. Bố không còn yêu mẹ nữa. Bố đã cần người khác. Họ bỏ mặc mẹ mỏi mệt, đói khát trong phòng để hân hoan với nhau phía bên kia vách tường… Minh ơi mẹ có lỗi với con…”



Thì ra mẹ đã cần Minh rất nhiều. Thế mà những lúc Minh ở đó, mẹ chỉ khóc và nói sẽ khỏe lại để thương yêu Minh. “Tại sao mẹ không nói ra sự thật để con được bảo vệ mẹ chứ? Tại sao mẹ ơi?” Minh nấc lên.



Minh uất nghẹn cầm cuốn sổ đi về phía phòng của bố. Lắng nghe tiếng hai người họ tình tứ yêu đương lại càng cảm thấy ghê rợn, nhớp nhúa. Minh giận dữ đập cửa thét lên:



- Hai người mau ra đây!


- Có chuyện gì thế Minh? Để ngày mai đi con, nhẹ tiếng kẻo em Mèo thức giấc. Dì Hường nhỏ nhẹ.


- Ra ngay đi! Minh quát lên.


- Có chuyện gì thế con, sao nửa đêm lại… Ông Điền cau có bước ra, thoáng bất ngờ khi thấy Minh đứng trân người nhìn mình.


- Chuyện gì đã xảy ra xin giải thích cho tôi! Làm ơn đi! Mặt Minh đỏ bừng, nước mắt giàn dụa. Đoạn anh cầm cuốn sổ giơ ra.



Ông Điền bối rối với lấy cuốn sổ, mở ra đọc. Dì Hường thấy lớn tiếng cũng vội chạy ra. Cả hai người họ đều sửng sốt, bất ngờ trước những dấu bút của mẹ.



- Minh à, con hiểu sai rồi... con hãy bình tĩnh đi. Dì Hường ấp úng.


- Sai à, sai sao? Thế thứ người cầm trên tay nó cũng biết nói dối như các người sao?


- Con không được phép hỗn với mẹ! Ông Điền gằn giọng.


- Ô, mẹ ư? Mẹ tôi đã mất cách đây gần 5 năm trời rồi ông quên sao? Người đàn bà kia không xứng đáng làm mẹ tôi!



Quá giận dữ, ông Điền chạy tới tát một cái thật mạnh vào mặt Minh. Dì Hường vội vã chạy đi cầm bật lửa, châm đốt cuốn sổ. Minh la lên:


- Dì không được phép làm thế! Dì, chính dì đã cướp mẹ tôi. Dì thật độc ác!



Minh vừa khóc, vừa huơ tay cứu cuốn sổ khỏi ngọn lửa. Nhưng chẳng thể nào. Đám tro cứ theo nhau tung lên, khói mịt mù. Nghe tiếng em Mèo khóc, hai người họ đưa nhau về phòng, dỗ giành hạnh phúc của họ. Chỉ còn Minh ở lại. Họ lại một lần nữa tiêu tan những thứ mang tên mẹ, đốt bỏ sự thật, chối gạt lỗi lầm của chính mình. Lòng Minh quặn thắt.



Kể từ đó, Minh sống trầm lặng hơn. Cậu tự nhủ cố gắng học tập thật tốt để không phải chịu sự lệ thuộc vào bố và dì. Minh đỗ đại học Kinh tế quốc dân ngành quản trị kinh doanh. Với sức học của mình, cậu dễ dàng xin việc vào một công ty xuất khẩu lớn. Minh quyết định dọn ra ngoài thuê nhà ở. Nhưng mỗi độ cuối tuần vẫn ghé lại nhà cũ, để đón Mèo đi chơi. Minh hận bố, hận dì, nhưng đặc biệt lại thương em Mèo. Con bé chẳng có tội tình gì, lại rất dễ thương. Sau lần dì Hường mổ khối u, dì không còn khả năng sinh con nữa. Như vậy thì Mèo chỉ còn duy nhất Minh là người anh em. Minh không muốn nó nhận ra sự thật nghiệt ngã nên luôn cố tỏ ra không có vấn đề gì khi có Mèo ở bên. Thực sự thì Minh thương Mèo hơn là oán giận nó.



Kể từ sau đêm Minh mang cuốn sổ sang vạch tội bố và dì, họ quyết định dời bàn thờ mẹ về quê ngoại. Có lẽ họ ngại ngần trước việc để mẹ chứng kiến mỗi ngày cái cảnh tượng yêu đương hạnh phúc của họ. Trước đây Minh không hề để ý đến chuyện giỗ chạp cần phải như thế nào. Chỉ thấy dì mua quả thắp hương, khấn bái và một mâm cơm nho nhỏ thế là hết giỗ.



Sắp tới giỗ mẹ, Minh về nhà nhiều. Rồi một tối, sau bữa cơm liên hoan Minh sắp đi công tác dài ngày, vì mải chỉ bài tập cho Mèo, phòng trọ đóng cửa không về được, cậu đành ngủ lại. Căn phòng cũ dì vẫn thường xuyên lau chùi nên không có quá nhiều bụi bặm. Minh miên man nghĩ về nhiều thứ, rồi chợt thiếp đi. Trong cơn mơ, Minh thấy bóng dáng mẹ hiện về. Mẹ chạy tới ôm Minh và chỉ khóc. Mẹ ăn mặc rách rưới, đầu tóc rối bù. Mẹ không nói gì, chỉ kéo Minh đi, đứng trước căn nhà lụp xụp giột nát, mẹ quay sang bảo Minh: “Nhà của mẹ đây Minh, mẹ đói rét lắm con ơn…”



Minh giật mình tỉnh giấc. Thì ra chỉ là mơ. Nhưng hai cánh tay Minh vẫn còn gợn hơi lạnh, như thể mẹ mới vừa ôm Minh ngay đó. Minh chợt khóc, càng nghĩ lại càng thương mẹ nhiều hơn. Cậu định bụng đi ra ngoài uống cốc nước cho thật tỉnh táo, thì thấy bóng bố và dì vẫn chưa ngủ, đang ngồi ngoài phòng khách. Minh đứng lùi lại phía sau cầu thang xem hai người họ nói chuyện gì.



- Thì cứ làm như mọi lần thôi. Người chết đi rồi, chết là hết cần gì phải cầu kì tốn kém. Cứ làm mâm cơm, với ít hoa quả. Thắp hương xong con cháu được thụ lộc, không phải sắm sanh gì thêm nữa. Việc này anh cứ để em lo, không phải nghĩ ngợi gì cả.



- Không phải anh mê tín, nhưng lần nào tới dịp gần dỗ mẹ thằng Minh, Hương lại báo mộng kêu đói khát rét mướt là thế nào. Mình cũng không đành lòng. Em cứ mua sắm thêm chút vàng mã đốt cho Hương. Cũng chẳng tốn kém là bao.



- Vớ vẩn. Dỗ chạp con cháu nhớ ngày đến với nhau mới là cái lý. Còn đốt vàng mã toàn là phù phiếm không. Xưa nay em có đốt tí vàng mã nào, cũng cứ thấy yên thế thôi. Tại anh cứ nghĩ nhiều quá đấy. Có em rồi, anh vẫn nhớ chị Hương à?



- Ơ… em nói sao thế… Nếu không vì em, anh có lấy em không? Anh chỉ góp ý thế thôi. Tùy em liệu. Dù sao Hương cũng từng là vợ anh.



- Em mặc kệ. Mà anh cũng lo dần đi. Thằng Minh nó lớn rồi, nhưng con Mèo rồi cũng sẽ lớn. Căn nhà này không thể hai anh em trai gái ở chung. Minh nó ra ngoài ở rồi nhưng rồi cũng có lúc nó về nhà. Rồi khi nó lấy vợ nữa. Anh làm sao thì làm, Mèo là con gái nhưng cũng đừng để nó thiệt. Nó cũng là con anh đấy!



Thì ra mẹ không chỉ báo mộng cho riêng anh, mà còn cho cả bố nữa. Nhưng mẹ vẫn thế, luôn không muốn con trai bận tâm, luôn muốn được bố ân cần, nên chỉ báo mộng về cho bố thôi. Tiếc là mẹ đã tin nhầm người. Bố chưa từng quyết định chuyện gì của mẹ. Lần này, mẹ mới chịu cầu cứu đến đứa con trai của mình. “Con chưa đủ trưởng thành để mẹ tin tưởng hay sao?”, Minh chỉ chực bật khóc.



Minh mạnh dạn bước ra trước mặt bố và dì. Như năm nào cậu thực sự thấy mình mạnh mẽ lên tiếng bảo vệ mẹ.


- Con không cần ngôi nhà này. Dì hãy cứ an tâm điều đó. Chuyện giỗ chạp của mẹ con từ nay dì cứ để con lo.



Dì Hường không nói gì, bỏ về phòng. Chỉ còn hai bố con ở lại. Ông Điền không giận giữ, kéo Minh ngồi xuống ghế. Họ ngồi đối diện và nhìn nhau thật lâu. Minh không thể cảm thấy được điều gì. Cảm xúc trong cậu trống rỗng, nhẹ tênh. Tưởng như tất cả những gì đã diễn ra như một giấc chiêm bao. Minh chỉ ước được tỉnh lại thật mau, và đập tan ác mộng này. Chỉ cần có thế thôi…