Lắng nghe và trao đổi với con về “chuyện ấy”


PN - Một nghiên cứu phỏng vấn trực tiếp với hơn 2.000 cha mẹ trẻ vị thành niên (VTN) lứa tuổi 13 - 19 cho thấy, khi cha mẹ ít trao đổi chủ đề tình yêu với con, đặc biệt là về tình dục, giới tính thì tỷ lệ nguy cơ quan hệ tình dục trước hôn nhân (QHTDTHN) không an toàn cao hơn nhiều lần so với nhóm cha mẹ có trao đổi, nói chuyện với con cái về chủ đề này.


Trong nghiên cứu trên, sự trao đổi của cha mẹ với trẻ VTN được thể hiện ở ba khía cạnh: lắng nghe và hiểu nhau khi trao đổi; sự cởi mở về nội dung khi trao đổi; sự bình đẳng khi trao đổi. Có thể thấy, cha mẹ và trẻ VTN đã có sự lắng nghe, trao đổi. Nhưng với những chủ đề liên quan đến tình yêu, tình dục hay sức khỏe sinh sản thì tỷ lệ cha mẹ trao đổi với trẻ VTN còn rất thấp. ThS Bùi Tú Quyên, ĐH Y tế Công cộng, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu này cho rằng, có lẽ cha mẹ cảm thấy khó nói với con những chủ đề về sự thay đổi từ một đứa trẻ lên lứa tuổi mới lớn - “người lớn”.


Ảnh: Internet


Kết quả nghiên cứu cho thấy, hầu hết cha mẹ khẳng định họ và con thường xuyên lắng nghe và hiểu nhau khi trao đổi. Tỷ lệ cha mẹ hiểu những suy nghĩ của con lên tới gần 100%, có tới 94% cha mẹ thấy hài lòng với cách trẻ VTN nói chuyện với mình. Nhưng cũng có những bậc phụ huynh chẳng bao giờ nói chuyện với trẻ VTN khi thấy con buồn bã, thất vọng trong cuộc sống. Nhiều cha mẹ còn không bao giờ cho phép con nói khi cha mẹ không đồng ý, không khuyến khích trẻ VTN thảo luận vấn đề đang gặp phải, hiếm khi hoặc không bao giờ có thể nói chuyện bình đẳng với nhau.


Trong khi tỷ lệ cha mẹ trao đổi với trẻ VTN về cách ứng xử, ăn uống, liên quan đến rượu, thuốc lá, ma túy được cởi mở thì vấn đề giới tính lại chỉ có 45% cha mẹ trả lời là có trao đổi với trẻ VTN. Các chủ đề liên quan khác như tình yêu, tình dục, bệnh lây truyền qua đường tình dục chiếm tỷ lệ thấp hơn. Chủ đề được cha mẹ đề cập ít nhất là các biện pháp tránh thai (chỉ chiếm 10%).


Cũng tại nghiên cứu này, 1.788 trẻ VTN là con của nhóm cha mẹ trên khi trả lời câu hỏi về QHTDTHN, có tới 4,6% trả lời là có QHTDTHN. Những trẻ VTN có QHTD thường không có sự lắng nghe và hiểu nhau khi trao đổi với cha mẹ (cao gấp 4,5 lần so với nhóm có trao đổi). Sự trao đổi cởi mở cũng liên quan đến QHTD. Nhóm trẻ VTN không có sự trao đổi cởi mở, nguy cơ QHTDTHN cao gấp 1,9 lần so với nhóm có trao đổi với cha mẹ. Tương tự, nếu trẻ VTN có sự bình đẳng khi trao đổi về vấn đề tình dục sẽ có ít nguy cơ hơn những trẻ VTN không có sự bình đẳng khi trao đổi với cha mẹ.


Qua phỏng vấn, việc cha mẹ không trao đổi những vấn đề về dậy thì, giới tính với trẻ VTN thì nguy cơ QHTDTHN cao gấp 1,7 lần. Sự lắng nghe và bình đẳng trong trao đổi giữa cha mẹ và trẻ VTN cũng liên quan đến QHTDTHN. Điều nguy hại ở chỗ, nhiều cha mẹ nghĩ rằng trao đổi như vậy là đủ, nhưng thực tế cho thấy cha mẹ và trẻ VTN khi trao đổi mà không có sự lắng nghe thì trẻ VTN có nguy cơ QHTDTHN cao gấp 3,3 lần trẻ VTN khác.


Nhóm nghiên cứu này cũng khuyến nghị, nhằm giảm thiểu khả năng QHTDTHN của trẻ, khi trao đổi với trẻ, cha mẹ cần lưu ý tăng cường sự lắng nghe để hiểu trẻ. Cần có sự bình đẳng trong trao đổi, tránh cách nói áp đặt một chiều. Sự trao đổi của cha mẹ và con cái đóng vai trò quan trọng trong việc trì hoãn QHTDTHN của trẻ VTN, đặc biệt là ở trẻ VTN nữ.


Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng, có khoảng 1/2 trẻ VTN đã từng trao đổi với cha mẹ về tình dục và các biện pháp tránh thai, nhưng thông tin mà trẻ VTN nhận được chưa thực sự hài lòng. Rất nhiều trẻ VTN cho rằng, họ đã không nhận được nhiều thông tin, hướng dẫn về tình dục từ cha mẹ như họ mong muốn.


Trúc Khuê


Nguồn : http://www.phunuonline.com.vn/honnhan-giadinh/2011/Pages/lang-nghe-va-trao-doi-voi-con-ve-chuyen-ay.aspx