Khi xu hướng toàn cầu hóa diễn ra với mức độ chóng mặt và sự giao lưu văn hóa ngày càng được coi trọng và trở nên dễ dàng hơn nhờ Internet, việc trẻ em phải nói được các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Việt là tất yếu để chuẩn bị cho tương lai.


Theo thống kê trên thế giới, số người nói đa ngôn ngữ nhiều hơn số người nói một ngôn ngữ, đó là một điều bất ngờ cho các bậc cha mẹ tại Việt Nam. Vậy thì trẻ em và người lớn ở các nước khác học ngôn ngữ và ngoại ngữ như thế nào và bắt đầu từ bao giờ? Liệu điều đó có thể thực hiện được ở Việt Nam không? Câu trả lời đáng mừng là có và hoàn toàn có thể làm được kể cả khi bố mẹ không nói ngôn ngữ đó.


Trước tiên cần làm rõ ngôn ngữ mẹ đẻ (một hay nhiều hơn một ngôn ngữ), hay ngôn ngữ thứ nhất, là ngôn ngữ trẻ có được do hấp thụ từ trước khi sinh ra đến 6 tuổi và cảm thấy an toàn nhất khi sử dụng. Trẻ phát âm chuẩn, nói đúng ngữ điệu và ngữ pháp, hiểu rõ ngữ nghĩa, các ẩn ý, ngôn ngữ cơ thể... Ngôn ngữ thứ hai là các ngôn ngữ trẻ học qua việc được dạy, qua tư duy hiểu để nhớ từ 6 tuổi trở đi.


Vậy thì giúp trẻ như thế nào và bắt đầu tù khi nào để hiệu quả và đồng điệu với sự phát triển tự nhiên của trẻ? Trẻ học tiếng mẹ đẻ từ trước khi ra đời nên ngay từ khi mang bầu các mẹ đã có thể cho bé tiếp xúc với các ngôn ngữ khác nhau qua việc nghe nhạc, xem phim, đi chơi với các bạn người nước ngoài, đi du lịch, học nấu các món ăn nước ngoài, tham gia các sự kiện văn hóa nước ngoài... Khi em bé ra đời cả hai bố mẹ cùng phải quyết định sẽ giúp con học những ngôn ngữ gì và với ai. Mỗi ngôn ngữ sẽ được lưu giữ ở các phần khác nhau của não bộ thế nên việc trộn ngôn ngữ làm trẻ không biết xếp nó ở đâu dẫn đến lẫn lộn khi sử dụng.


Cách phổ biến nhất mà các cha mẹ ở các nước khác làm là thuê bảo mẫu từ nước bạn muốn con nói ngôn ngữ đó và yêu cầu bảo mẫu chỉ sử dụng ngôn ngữ đó khi giao tiếp với trẻ. Chỉ cần lên mạng tra aupair hay nanny là các bạn sẽ có rất nhiều lựa chọn. Phần lớn bạn chỉ phải trả tiền vé máy bay, visa và một khoản tiền tiêu vặt hàng tuần cho aupair. Nanny là những người được đào tạo chuyên nghiệp, có chứng chỉ, có kiến thức chăm sóc trẻ sẽ tốn hơn rất nhiều. Học sinh tốt nghiệp cấp ba ở các nước phát triển thường dành một năm đi thực tế cuộc sống ở các nước khác nhau trên thế giới, hoặc là để trải nghiệm các nền văn hóa khác nhau, hoặc vì muốn học ngôn ngữ nên đi làm aupair.


Bạn cũng có thể cho bé tham gia các khóa học ngôn ngữ thiết kế đặc biệt cho trẻ mầm non từ những trung tâm có uy tín và dạy bởi những người được đào tạo bài bản để làm việc với trẻ. Hay lựa chọn một trường song ngữ tốt cho bé đi học và nếu số giờ sử dụng tiếng nước ngoài tương đương tiếng Việt, hai ngôn ngữ của bé sẽ phát triển đều như nhau.


Các bậc cha mẹ thường băn khoăn là học mỗi tiếng Việt thôi còn chưa xong học hai ngôn ngữ thì quá tải mất. Điều đó hoàn toàn không có cơ sở. Từ 0-6 tuổi là giai đoạn trẻ có thể học được bất cứ điều gì nếu được trợ giúp đúng cách. Bé không học mà bé chỉ cảm nhận và biến kiến thức xung quanh thành của mình để thích nghi với môi trường sống. Ngôn ngữ là món quà quý giá chỉ có loài người mới có, hãy tặng nó cho con của bạn để làm tiền đề cho tương lai.