Hôm đưa mẹ chồng đi khám sức khỏe và nội soi dạ dày, mình thấy trong tờ kết quả có ghi dòng chữ “nhiễm vi khuẩn HP”. Cả 2 mẹ con đều nghĩ vi khuẩn này có gì đâu mà nguy hiểm nên không để ý lắm.

Thậm chí mình cũng không nghĩ loại vi khuẩn này thuộc nhóm gây ung thư số 1 cho đến khi hôm vừa rồi đứa em gái sang chơi, cầm tờ kết quả xem xong thì nó bảo vi khuẩn này rất nguy hiểm, thuộc nhóm gây ung thư số 1 nhưng nhiều người không để ý đâu.

Mình nghe xong cũng thấy hoảng, nên liền vào mạng tìm hiểu mới thấy nó nói đúng các mẹ ạ. Không những thế, loại vi khuẩn này còn có khả năng lây lan cho nhau qua những thói quen ăn uống.

Vậy nên hôm đầu tuần vừa rồi, cả nhà kéo nhau vào viện xét nghiệm HP, thì có thêm bố chồng có kết quả dương tính, còn lại may chưa vấn đề gì các mẹ ạ.

hình ảnh

Ảnh minh họa/nguồn: Internet

Trên 70% dân số Việt Nam nhiễm vi khuẩn HP, thuộc nhóm cao nhất thế giới

Đây là kết quả nghiên cứu của các chuyên gia y tế cách đây chưa lâu liên quan đến loại vi khuẩn nguy hiểm như HP.

Cụ thể, theo nghiên cứu này thì Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ nhiễm vi khuẩn HP cao nhất thế giới với trên 70% dân số. Trong khi tỉ lệ này ở những nước phát triển như Mỹ, Australia và châu Âu chỉ ở mức 20-40%.

Hơn nữa, do tỉ lệ nhiễm vi khuẩn HP tăng dần theo tuổi, nên khi bước vào độ tuổi từ 40 - 50 có đến 80% người dân Việt Nam nhiễm loại vi khuẩn này.

Điều đáng nói, Tổ chức y tế Thế giới (WHO) đã xếp vi khuẩn HP là nguyên nhân gây loét dạ dày, tá tràng và từ năm 1994, Tổ chức này đã xếp vi khuẩn HP vào nhóm I các yếu tố gây ung thư dạ dày.

Tại sao vi khuẩn HP lại có thể gây ra ung thư dạ dày?

Theo số liệu của WHO năm 2020, Việt Nam ghi nhận gần 18.000 ca mắc mới và hơn 14.600 người qua đời do ung thư dạ dày, xếp thứ 10 thế giới vì tỉ lệ mắc.

Đề cập đến mối liên hệ giữa căn bệnh ung thư dạ dày và vi khuẩn HP, bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng -Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi cơ thể bị nhiễm HP, chúng sẽ ký sinh trong mô niêm mạc dạ dày và sản sinh ra men urease, từ đó phá hủy thành niêm mạc dạ dày, gây tổn thương và viêm nhiễm mạn tính, lâu dần sẽ tiến triển thành căn bệnh ung thư.

Vi khuẩn HP dễ lây lan cho nhau qua thói quen tai hại khi ăn cơm

Đây là cảnh báo của TS. Vũ Trường Khanh - Giám đốc trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai khi nói về con đường lây lan nhanh của vi khuẩn HP.

Cụ thể, theo TS. Khanh, ngoài niêm mạc dạ dày, vi khuẩn HP còn tồn tại trong nước bọt, mảng bám trên răng và khoang miệng của người bệnh. Do vậy mà chúng hoàn dễ dàng lây truyền từ người này sang người khác qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm: qua đường nội soi, lây truyền qua tay (nếu sau khi đi vệ sinh không rửa tay sạch sẽ), lây truyền qua các con vật trung gian như gián, chuột, ruồi...

Tuy nhiên, theo bác sĩ Khanh thì con đường lây truyền HP phổ biến nhất là qua thói quen ăn uống hàng ngày như sau:

- Chấm chung bát nước mắm: Nếu trong nhà có 1 người nhiễm vi khuẩn HP mà chấm chung nước mắm thì những người khác sẽ dễ dàng lây nhiễm.

- Gắp thức ăn cho nhau: Vi khuẩn HP sẽ đi theo dịch tiêu hóa bám trên đũa và dính vào thức ăn của người đối diện.

- Mớm thức ăn cho trẻ: Khi ăn cơm mớm, trẻ vô tình sẽ bị lây nhiễm một số bệnh từ người nhai (nếu có) qua đường ăn uống, hô hấp như: bệnh lỵ amip, bệnh viêm gan, bệnh màng não cầu, đặc biệt là khuẩn HP. Chính vì vậy mà đây cũng là lý do rất nhiều trẻ nhỏ bị viêm loét dạ dày, thậm chí tại Bệnh viện K từng ghi nhận bé trai mới 12 tuổi mắc ung thư dạ dày rồi qua đời do nhiễm vi khuẩn HP.

- Ăn mặn, ăn đồ lên men: Thói quen ăn nhiều đồ mặn, thực phẩm lên men như dưa muối, thịt hun khói... có thể khiến thực phẩm bị biến chất, sau đó tạo điều kiện vi khuẩn HP phát triển

TS Khanh cũng cho biết, một người bình thường khi có 4 dấu hiệu sau, nếu làm xét nghiệm sẽ có 70% nhiễm vi khuẩn HP: Đầy bụng sau ăn, ăn nhanh no, nóng rát vùng thượng vị, đau vùng thượng vị.

hình ảnh

Ảnh minh họa/nguồn: Internet

Loại bỏ vi khuẩn HP để tránh nguy cơ ung thư dạ dày: Không thể sử dụng phác đồ cũ

Theo TS Khanh ở một số nước có chủ trương cứ phát hiện nhiễm vi khuẩn HP là phải lập tức loại bỏ, song nhiều nước phát triển lại khuyến cáo không nên loại bỏ HP cho tất cả mọi người.

Khuyến cáo chung của thế giới cho thấy, 12 nhóm bệnh nhân cần điều trị HP, bao gồm: Loét dạ dày; loét hành tá tràng, ung thư dạ dày muộn đã phẫu thuật; ung thư dạ dày sớm được cắt hớt; có khối u dạ dày; viêm teo toàn bộ niêm mạc dạ dày; khó tiêu; thiếu máu, thiếu sắt; xuất huyết giảm tiểu cầu không không rõ căn nguyên; người bệnh quá lo lắng khi nhiễm HP, những người có bố, mẹ, anh em ruột bị ung thư dạ dày; người làm ở môi trường có nguy cơ ung thư dạ dày như khai thác than, quặng.

Tại Việt Nam, vi khuẩn HP không dễ dàng loại bỏ, theo kết quả nghiên cứu năm 2005 tại Việt Nam cho thấy, có tới 23,5% bệnh nhân tái xuất hiện HP trong dạ dày sau 11 tháng điều trị. Lý do vì lệ kháng kháng sinh ở Việt Nam lên tới 47%. Trong khi tỉ lệ tái xuất hiện HP tại các nước phát triển trung bình chỉ từ 0,2-2%.

Hội tiêu hóa Việt Nam cũng như thế giới đều khuyến cáo, nếu tỉ lệ kháng kháng sinh tại vùng dân cư trên 20% thì không nên sử dụng phác đồ cũ để điều trị.

Nguồn: Tổng hợp