Cho tới giờ thì virus nCov thật sự là một nỗi ám ảnh đến tất cả người dân trên toàn thế giới chứ không riêng gì Việt Nam ta. Có người nhiễm rất lâu sau mới phát bệnh, nhưng có người phát bệnh ngay sau 1, 2 ngày lây nhiễm.
Hoặc những trường hợp ra đi rất nhanh, ngược lại có những người mãi sau khoảng thời gian dài chiến đấu thì lại thoát…Nói chung mỗi người 1 diễn biến bệnh khác nhau, tuy nhiên có 1 điểm chung đó là virus nCov đều tấn công cơ thể chúng ta bằng 4 giai đoạn.
Theo thông tin báo chí đăng tải thì phát hiện này được cô y tá tên Anne Elliott, người Australia phát hiện ra.
Tận mắt chứng kiến nhiều thảm kịch
Năm 2019, cô Anne chuyển đến Anh, cô dự định sẽ trải nghiệm và tận hưởng cuộc sống trước khi trở lại quê hương để ổn định sự nghiệp. Tại Anh cô làm công việc chăm sóc bệnh nhân nặng và nguy kịch tại bệnh viện Chelsea - Westminster ở London.
Sau đó vài tháng thì nCov lan rộng. Khi làn sóng đầu tiên tràn vào nước Anh thì cô Anne thuộc lực lượng tuyến đầu. Cô nói: "Chúng tôi hoàn toàn choáng ngợp trước quy mô của dịch".
Cô Anne nói rằng không đủ giường bệnh cho bệnh nhân vì số lượng nhập viện quá đông, nhân viên y tế thì không có đồ bảo hộ. Tại bệnh viện nơi cô Anne làm việc các bác sĩ phải lựa chọn bệnh nhân nào sẽ được đặt máy thở và được chăm sóc hồi sức tích cực.
Nhiều trường hợp không được chữa trị kịp thời vì tình trạng quá tải này. Cô Anne chia sẻ: "Có hai bệnh nhân bằng tuổi nhưng một người có tiền sử bệnh tật và bạn sẽ phải nghĩ xem ai có cơ hội sống cao hơn?".
Sau 9 tháng làm việc, cô Anne phải tự đặt hơn 50 thi thể người bệnh vào túi đựng thi thể. Cô run rẩy nhớ lại: "Số người không qua khỏi đó chỉ là ở ca trực của một y tá như tôi".
Cô nhớ nhất 1 bệnh nhân là người đàn ông bằng tuổi cô. Người này không có tiền sử bệnh, nhưng mắc nCov nặng và ngừng tim sau thời gian ngắn điều trị. Vì chứng kiến rất nhiều thảm kịch nên cô Anne cũng như những y tá khác mắc chứng rối loạn căng thẳng.
Cô Anne Elliott (trái) và đồng nghiệp khi làm y tá tại Anh. Nguồn: ABC News
Cơ chế gây bệnh và nguyên nhân virus nCov khiến nhiều người ra đi nhanh
Hiện tại cô Anne đã về Australia, cô và bác sĩ Stephen Parnis, một chuyên gia y tế ở Melbourne từng điều trị cho bệnh nhân nCov, cùng mô tả cơ chế gây bệnh của nCoV và giải thích nguyên nhân nCov có khiến bệnh nhân ra đi nhanh chóng.
Cô nói: "Tôi nghĩ điều quan trọng là phải kể câu chuyện của mình bởi vì nó hoàn toàn không thể tưởng tượng được (đối với người dân Australia). nCoV có thể ảnh hưởng đến mọi người theo nhiều cách khác nhau, chúng không phân biệt già hay trẻ, nam hay nữ...".
1. Giai đoạn đầu: Virus phát triển và nhân lên
Khi virus qua đường hô hấp vào cơ thể chúng sẽ dễ dàng xâm nhập vào các tế bào nhờ các thụ thể trong mũi và miệng. Khi đã vào được bên trong chúng sẽ nhân lên với tốc độ rất nhanh.
Trong vài ngày nó bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động của cơ thể, xuất hiện các triệu chứng: Đau họng, đau đầu, mất khứu giác, vị giác. Hệ miễn dịch lúc này sẽ hoạt động mạnh để tiêu diệt các tế bào chứa virus khi chúng lan rộng.
Lúc này người được tiêm phòng nCov phản ứng miễn dịch sẽ bắt đầu sớm, mạnh và hiệu quả hơn. Người chưa tiêm phòng hệ miễn dịch sẽ không nhận diện virus ngay và có thể mất thời gian để học cách chống lại virus nữa.
Bác sĩ Parnis ước tính rằng khoảng 80% bệnh nhân có phản ứng miễn dịch đủ hiệu quả để ngăn chặn và tiêu diệt virus.
Vậy 20% người còn lại thì sao?
2. Giai đoạn hai: Virus xâm nhập vào khí quản và phổi
Khi mà hệ miễn dịch không phản ứng kịp thời, virus sẽ bắt đầu lan xuống khí quản và đến phổi, lây nhiễm ra càng nhiều tế bào. Virus tiếp tục đi qua các nhánh của phổi đến các túi khí, được gọi là phế nang, nằm ở cuối các nhánh. Lúc này, bệnh bắt đầu trở nên nghiêm trọng.
Ở người khỏe mạnh, các phế nang cho phép oxy qua phổi đi vào máu. Từ đó các tế bào hồng cầu trong mao mạch cung cấp oxy qua hệ thống mạch máu trên khắp cơ thể.
Bác sĩ Parnis nói: "Chúng tôi cho rằng virus thường lây lan trong cơ thể qua đường tuần hoàn và cơ chế gây tổn thương chủ yếu là thông qua các mạch máu, gây viêm mạch”.
Khi nhiễm nCov, hệ miễn dịch sẽ gửi các tế bào bạch cầu để tấn công virus. Chúng giải phóng các phân tử gây viêm có thể tiêu diệt virus. Việc này để lại chất lỏng và mủ làm tắc nghẽn phổi, làm gián đoạn quá trình vận chuyển oxy.
Theo Bác sĩ Parnis: "Nếu bạn bị viêm phổi hoặc viêm mạch máu lan rộng, những mạch máu này sẽ làm tắc nghẽn các túi khí và đường thở. Chúng bị tắc do chất nhầy như một phần của quá trình viêm, có thể gây ra đông máu".
Bác sĩ Parnis nhận thấy bệnh nhân đến khoa cấp cứu có triệu chứng khó thở và thở nhanh khi cơ thể cố gắng cung cấp thêm oxy. Giai đoạn bệnh này bệnh nhân nCov có thể phản ứng theo một trong hai cách:
- Một số người tiếp tục chiến đấu với virus. Theo đó, hệ miễn dịch được kích hoạt và bệnh nhân có thể được hỗ trợ thở khí dung hoặc dùng thuốc steroid như dexamethasone giúp giảm tình trạng viêm.
- Một số người không được may như vậy. Lúc này nhiễm trùng có thể dẫn đến hội chứng suy hô hấp cấp tính, làm giảm nồng độ oxy máu. Oxy trong máu giảm khiến người bệnh khó thở, tinh thần lú lẫn, mê sảng.
Độ bão hòa oxy của người khỏe mạnh ở khoảng trên 95%, còn ở bệnh nhân nCov có thể chỉ 60%.
Bác sĩ Parnis nhận định: "Tim của người bệnh có thể sẽ đập nhanh. Ở mức oxy đó, họ đối mặt với rắc rối lớn, có thể bị ngừng tim nếu không thể tăng nồng độ oxy".
Cô Anne nhớ lại: "Tôi từng chứng kiến những người đến phòng ICU trong tình trạng thiếu oxy. Họ khá kích động, cố gắng xé toạc mọi thứ, thở gấp nhưng vẫn không thể nhận đủ không khí".
Nếu chụp X-quang phổi của bệnh nhân nCov vào giai đoạn này, bạn sẽ thấy: Những mảng màu trắng đặc ở nơi không khí vốn thường được hiển thị bằng màu đen trên phim.
Thời điểm này, bệnh nhân sẽ thở máy hoặc đặt nội khí quản. Và tương lai của người bệnh trở nên khó đoán.
Cô Anne chia sẻ lúc này họ sẽ gọi cho người nhà để nói chuyện với bệnh nhân, trước khi họ được đặt nội khí quản. Vì đó có thể là lần cuối cùng họ được trò chuyện như vậy, tùy thuộc vào tình trạng bệnh.
Bệnh nhân đặt nội khí quản sẽ nằm sấp để cải thiện lưu thông không khí. Họ còn được dùng thuốc an thần nặng và hôn mê để ngăn phản xạ tự nhiên của cơ thể: "Việc điều trị quá khó chịu. Nếu không dùng thuốc, bệnh nhân sẽ không chịu được".
Khoa chăm sóc đặc biệt tại Trung tâm Y tế St. Luke's Boise ở Boise, bang Idaho. Nguồn: AP
Giai đoạn ba: Virus khiến các cơ quan quan trọng bị ảnh hưởng
Lúc này các phần còn lại của cơ thể bị thiếu oxy, cũng bắt đầu xấu đi: Gan, tim, thận và ruột đặc biệt dễ tổn thương.
Nhiều người bị tiêu chảy từng cơn do virus xâm nhập vào các tế bào đường ruột gây viêm. Niêm mạc ruột bị tổn thương sẽ tạo điều kiện cho các bệnh đường ruột thoát vào khoang bụng và sinh sôi. Cơ thể đang tự đầu độc chính mình.
4. Giai đoạn bốn: Cơ quan bắt đầu suy nhược nghiêm trọng
Trong giai đoạn này, bệnh nhân thường được chẩn đoán mắc chứng viêm não gây nhầm lẫn, co giật và đột quỵ. Tình trạng viêm tương tự cũng xảy ra ở tim, làm tăng tỷ lệ hình thành máu đông và đau tim.
Cũng ở giai đoạn này, các cơ quan bắt đầu suy nhược nghiêm trọng, có thể khiến bệnh nhân không qua khỏi (có thể xảy ra chỉ sau 1 đêm).
Cô Anne nói: "Họ trông có vẻ vẫn ổn nhưng ngay hôm sau có thể bị ngừng tim, hoặc suy thận nghiêm trọng. Phổi của họ có thể không thu nạp được oxy và không có cách nào để cơ thể sửa chữa những gì đang xảy ra".
Theo bác sĩ Parnis, bệnh nhân nCov điều trị tại ICU ở Australia có tỷ lệ sống sót tương đối tốt, khoảng 80% (so với 50% ở các nước khác). Tuy nhiên, ông cảnh báo: "Càng có nhiều áp lực lên hệ thống y tế, càng nhiều khả năng những con số này sẽ giảm đi".
Những thông tin trên mình tham khảo được trên báo. Mong rằng tất cả các bệnh nhân nCov sẽ không phải trải qua hết 4 giai đoạn của bệnh. Mọi người cố gắng giữ gìn sức khỏe, bảo vệ cơ thể, thực hiện tốt 5k và tiêm phòng đầy đủ để nCov sớm được đẩy lùi.
Nguồn tổng hợp
