Cậu bé 3 tuổi ăn trộm sữa chua và bị bà ngoại tống vào đồn cảnh sát: Vấn đề mấu chốt là không thể sử dụng
Nhỏ lấy quả trứng, lớn trộm cả con bò. Câu nói này nhắc nhở các bậc cha mẹ phải uốn nắn ngay từ khi con còn bé, nếu không thì sau này lớn lên sẽ phải hối hận.
Mới đây, một đoạn clip đã gây ra nhiều tranh cãi trên mạng xã hội. Vào ngày 17/10, tại thành phố Lệ Giang, Hồ Nam, một cậu bé 3 tuổi đã "trộm" một chai sữa chua của nhà hàng xóm.
Sau khi bị phát hiện, bà nội của bé đã ngay lập tức trả lại hộp sữa chua cho hàng xóm. Bé 3 tuổi sau đó vẫn quấy khóc, thế là bà khăng khăng đòi đưa cháu đến đồn cảnh sát.
Ảnh QQ
Qua đoạn clip của người hàng xóm, có thể thấy cả ông nội lẫn bà nội đều rất kiên quyết. Trong khi cháu bé vùng vẫy khóc lóc. Người hàng xóm chứng kiến cảnh này đã quay video và tung lên mạng, không ngờ đoạn video này lại gây xôn xao bàn tán trên mạng. Hầu hết cư dân mạng đều ủng hộ cách làm của bà, cho rằng bà đã thiết lập những giá trị đúng đắn cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ. Trong khi một số ít cư dân mạng cho rằng cách làm của bà quá thô lỗ, có thể ảnh hưởng xấu đến tâm lý của đứa trẻ.
Có thể thấy trong đoạn sau của video, đứa trẻ khóc không ngừng, người bà cố gắng đặt đứa trẻ vào ghế phụ của một chiếc ô tô nhỏ, nói rằng đứa trẻ sẽ được gửi đến đồn cảnh sát. Ông nội bên cạnh cố gắng can thiệp, nhưng bà ngăn lại và kiên quyết đưa cháu vào ghế phụ.
Bà nội liên tục hỏi “Mày có lấy hay không? Vẫn chối hả? Tao phải đưa mày lên đồn thôi”
Ảnh QQ
Hóa ra, em bé khoảng 3 tuổi dễ thương này ban đầu chơi ở nhà bạn mình, sau đó khi trở về nhà, bà nội thấy một cục cứng thò ra từ túi quần liền hỏi đó là con gì.
Sau khi đứa trẻ lấy ra thì phát hiện đó là một lọ sữa chua, bà nội biết ở nhà không có sữa chua này, hỏi han mới biết đứa trẻ lấy trộm sữa chua để trên bàn hàng xóm nên vội vàng đem trả lại, nhưng đứa trẻ bắt đầu khóc.
Thấy vậy, người hàng xóm nhanh chóng lấy sữa chua lại đưa cho cháu bé nhưng bà nội của cháu bé nhất quyết không chịu. Thấy cháu bé vẫn quấy khóc, bà nội bế cháu bé lên nói sẽ đem lên đồn giao cho chú công an.
Đứa nhỏ giãy dụa muốn thoát ra ngoài, ngã quỵ cả người, muốn nằm trên mặt đất. Bà nội kéo cháu thật mạnh, không hề có ý định bỏ cuộc.
Người hàng xóm cho biết thực chất bà nội chỉ đang làm dọa cho cháu chừa tật. Sau 2 phút, bé 3 tuổi bình tĩnh lại, bà nói rằng cháu muốn uống sữa chua thì bà có thể dẫn cháu đi mua, nhưng cháu không được lấy bất cứ thứ gì không thuộc về anh ta. Sau đó, người bà đưa cháu bé về nhà.
Đoạn video đã làm dấy lên cuộc tranh luận giữa các cư dân mạng, với một số cụ bà ủng hộ và những người khác phản đối. Vốn dĩ video đã đủ nghẹt thở, nhưng không ngờ khu vực bình luận còn khó hiểu hơn.
Nhiều cư dân mạng hết lời khen ngợi, tin rằng bà nội đã thiết lập những giá trị đúng đắn cho cháu mình. Một số thở dài:
“Điều đáng kinh ngạc nhất trên thế giới này là chúng không cần phải thi để trở thành cha mẹ hay ông bà”
Ảnh QQ
Những phương pháp giáo dục mà nhiều bậc cha mẹ tự hào này có thể thỏa mãn sự phù phiếm của người lớn là “dạy con ngoan”, nhưng họ đã không coi trọng tình cảm của con cái. Về lâu dài sẽ gây ra những tổn thương không thể xóa nhòa cho tâm lý của trẻ.
Loại hành vi này là hoàn toàn không thể chấp nhận được .
Trước hết, dưới góc độ quy luật khách quan của sự phát triển tâm lý . Trẻ em khoảng 2-5 tuổi, có tư duy đang ở giai đoạn tiền đạo đức, có thể không nhận ra rằng hành vi này là "ăn cắp". Nhà tâm lý học trẻ em Piaget cho biết, đặc điểm lớn nhất của trẻ em trong giai đoạn tiền đạo đức là tính tự cho mình là trung tâm, tính chiếm hữu mạnh, không có nhận thức cơ bản về quyền sở hữu và thiếu ý thức nghiêm trọng về ranh giới giữa "bạn, tôi và những người khác".
Ví dụ, khi trẻ nhìn thấy một món đồ chơi mà nó thích, nó có thể trực tiếp cầm lấy nó, ngay cả khi nó đang ở trong tay người khác. Khi nó nhìn thấy một món mà nó muốn ăn trong siêu thị, trẻ bỏ nó vào túi của mình, bất kể cha mẹ trả tiền cho món ăn đó hay không.
"Chỉ cần ta thích, là của ta."
Trẻ không nghĩ đến hậu quả có thể xảy ra do hành động của mình và khó tính đến cảm xúc của người khác. Hơn nữa, ở giai đoạn này, sự tự khẳng định nổi lên. Chúng bắt đầu muốn tạm thoát ra khỏi tầm mắt của người lớn và một mình tiếp xúc với thế giới bên ngoài, việc “ăn trộm” có thể chỉ là hành vi khám phá của trẻ nhỏ.
Ảnh QQ
Tất nhiên, đây không phải là lý do bao biện mà chỉ cho rằng việc trẻ cư xử như vậy là bình thường. Cha mẹ vì quá lo lắng, hay xấu hổ mà gán ghép trực tiếp cho con cái mình là “kẻ trộm cắp”, nhưng dễ làm tổn thương lòng tự trọng của trẻ.
Thứ hai, hãy nói về sự việc, dưới góc độ trách nhiệm giáo dục trẻ em.
Cái gọi là 3 tuổi chưa lớn, 7 tuổi đã già không phải là điều mà nhiều người hiểu. Ý nghĩa muốn nói rằng trẻ em có từng giai đoạn phát triển khác nhau, và cha mẹ đưa ra hướng dẫn hợp lý vào đúng thời điểm sẽ mang lại lợi ích cho trẻ trong suốt cuộc đời.
Tại sao nhiều người ủng hộ việc đưa trẻ đến đồn cảnh sát? Người ta 3 tuổi chứ không phải 13 tuổi, liệu con người ta có biết tất cả mọi thứ khi 3 tuổi? Cha mẹ hãy nói cho con biết cách hành xử của mình sai chỗ nào, thay vì đưa con đến đồn công an. Giáo dục gia đình không trông chờ vào sự hướng dẫn của công an, vậy cha mẹ phải làm gì? Mặc dù bà nội chỉ dọa cháu trai, nhưng rất có thể đứa trẻ sẽ hiểu sai và sợ cảnh sát. Trong cuộc sống, nhiều bậc cha mẹ thích dùng điều này như một chiêu bài để huấn luyện, sửa sai cho con cái.
"Nếu con không nghe lời và làm điều gì đó sai trái, con là một đứa trẻ hư và sẽ bị cảnh sát bắt đi."
Ảnh QQ
Trẻ không chỉ ngày càng sợ hãi cảnh sát mà còn khắc sâu nhận thức “Tôi không tốt, tôi xấu” trong tâm trí, thậm chí hình thành nhãn nhận thức tiêu cực này. Sau đó, khi thực sự gặp nguy hiểm, trẻ có thể không dám cầu cứu vì sợ cảnh sát.
Điều này chẳng phải đẩy đứa trẻ vào những tình huống nguy hiểm hơn sao?
Tiến thêm một bước nữa, phương pháp giáo dục này không được khuyến khích kể cả với những trẻ trên 5 tuổi có hành vi tương tự.
Trên thực tế, trẻ em ăn cắp, thực chất xuất phát từ cảm giác thiếu thốn, trực tiếp nhất là thiếu thốn vật chất.
Cách đây không lâu, một người mẹ phát hiện con gái đã lấy trộm một vài món đồ chơi nhỏ khi đi mua sắm cùng mẹ, nhưng nó không chịu thừa nhận khi bị nhân viên phát hiện.
Trong cơn tuyệt vọng, người mẹ đã gọi cảnh sát.
Đối mặt với cảnh sát, cuối cùng bé gái cũng thú nhận, biết điều kiện ở nhà không tốt, không dám xin mẹ nên đã lấy trộm đồ chơi.
Trên thực tế, từ lời của cô bé có thể phỏng đoán đại khái rằng người mẹ luôn từ chối nhu cầu của trẻ vì lý do kinh tế, dẫn đến cảm giác thiếu thốn lâu dài của đứa trẻ không được thỏa mãn.
Đứa trẻ không chỉ muốn món đồ chơi này, mà còn không muốn tăng thêm gánh nặng cho người mẹ, vì vậy đây là biện pháp cuối cùng.
Ngoài vật chất, tình cảm khan hiếm cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng. Một người mẹ cho biết cách đây một thời gian, cô nhận thấy rằng tiền mặt trong ví của mình thỉnh thoảng lại mất 10 ngàn, 20 ngàn. Chị xác nhận lại với chồng thì biết anh không lấy nên nghi con trai.
Người mẹ bắt đầu chú ý đặc biệt đến hành động của đứa trẻ, và chỉ trong vòng hai ngày, đứa con trai đã bị tóm gọn. Cô không thể tin được rằng đứa con trai đang học mẫu giáo của mình lại có một vấn đề đạo đức nghiêm trọng đến mức "ăn trộm tiền".
Cô vô cùng thất vọng và mắng nhiếc đứa trẻ. Kết quả là lời nói của đứa trẻ khiến cô sững sờ tại chỗ:
"Mẹ chỉ quan tâm đến việc kiếm tiền, không quan tâm gì tới con”
Đứa trẻ không thực sự muốn ăn cắp tiền, nó chỉ khao khát tình yêu và sự bầu bạn của cha mẹ.
Ảnh QQ
Có một câu nói rằng khi con cái mắc lỗi, cha mẹ hãy tự soi lại mình.
Trước khi đổ lỗi cho con cái, cha mẹ nên suy nghĩ. Về cơ bản chúng ta đã đáp ứng được các nhu cầu về thể chất và tình cảm của con mình chưa?
Ngoài ra, trừng phạt không phải là cách tốt nhất để bắt trẻ sửa chữa lỗi lầm. Lý do rất đơn giản, trừng phạt con cái không gì khác chính là hành vi của những bậc cha mẹ lười, không chịu dành thời gian hướng dẫn giáo dục mà dùng quyền lực của cha mẹ để ép con cái phục tùng.
Ai cũng mắc sai lầm, người lớn còn không tránh được, huống chi trẻ con? Hậu quả của việc hoang tưởng “một lần, mãi mãi” là trẻ có thể tạm thời kiềm chế hành vi của mình, nhưng về mặt tình cảm ngày càng xa lánh cha mẹ.
Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ không nhận ra: Làm cho trẻ sợ hãi không chỉ không làm cho trẻ nhận thức được các vấn đề, mà còn làm mất đi cảm giác tin tưởng giữa cha mẹ và con cái. Và với kiểu giáo dục thiếu lòng tin, trẻ sẽ chỉ chịu khuất phục tạm thời trước sức mạnh, nhưng sức tàn phá của nó sẽ dần bộc lộ khi trẻ trưởng thành.
Tâm lý học tội phạm có quan điểm: Những đứa trẻ thường bị cha mẹ đối xử khắc nghiệt sẽ dễ vào khám hơn khi trưởng thành. Bởi vì tiều này tạo ra một xung lực không thể kìm nén bên trong đứa trẻ. Cách giáo dục này chỉ làm cho tâm trí đứa trẻ trở nên mỏng manh hơn, hoặc khuyến khích nó tiếp tục làm điều không tốt.
Hãy nhớ rằng, cha mẹ đối xử với con cái thế nào thì đứa trẻ có thể đối xử với những người xung quanh trong tương lai y như vậy.
Ảnh QQ
Như vậy, nếu trẻ ăn cắp vặt, cha mẹ nên hướng dẫn như thế nào?
Một chuyên gia tâm lý cho biết khi phát hiện ra cậu con trai 6 tuổi của mình đã ăn trộm thứ gì đó trong cửa hàng, thay vì buộc tội và sỉ nhục đứa trẻ, cô tìm một nơi không có ai quấy rầy và nói chuyện rất lâu với đứa trẻ.
Khi bắt đầu trò chuyện, cô không gài bẫy để trẻ “sa lưới” mà cắt và chỉ thẳng vấn đề của trẻ.
"Mẹ nghe nói con lấy một hộp kẹo cao su bong bóng ở cửa hàng tiện lợi?"
Đứa trẻ không trả lời, như thể từ chối giao tiếp.
Rốt cuộc, sai lầm cũng được phơi bày, tất yếu nảy sinh tâm lý phòng thủ và cảnh giác.
Sau đó, bà mẹ nói về kinh nghiệm của chính mình. Cô cho biết khi học lớp 5, cô đã lấy trộm một cục tẩy ở cửa hàng, cô biết nó không phù hợp và cảm thấy vô cùng tội lỗi, điều đó không đáng.
Cô đã dùng chính câu chuyện của mình để bày tỏ sự hiểu biết của mình với con. Đứa trẻ cũng cảm thấy rằng người mẹ đã không giáo dục mình bằng quyền làm cha mẹ, và tất cả chúng ta đều đã trải qua những "sai lầm" tương tự.
Tuy nhiên, cũng khó để trẻ thực sự nhận ra điều gì sai nếu chỉ nói với trẻ "điều này là sai".
Không, người mẹ cũng bày tỏ sự nghi ngờ của mình: "Dù sao thì trong cửa hàng cũng có rất nhiều kẹo cao su".
Hóa ra đứa trẻ lấy trộm kẹo cao su vì cảm thấy cửa hàng có rất nhiều, lấy đi một hộp chắc cũng không sao.
Vì vậy, mẹ quyết định bắt đầu từ hai điểm này để giúp trẻ xây dựng sự đồng cảm và hướng dẫn trẻ tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Cô bắt đầu thảo luận với con trai mình rằng chủ tiệm sẽ cần bán bao nhiêu viên kẹo cao su bong bóng để kiếm đủ tiền trả tiền thuê nhà, tiền lương và hỗ trợ gia đình.
Đứa trẻ choáng váng, choáng ngợp trước lượng kẹo cao su khổng lồ mà chủ tiệm phải bán. Nó bắt đầu cảm thấy tội lỗi và nhận ra rằng hành động của mình đã ảnh hưởng tiêu cực đến người khác.
Sau đó, người mẹ hỏi con trai mình có thích người khác lấy đồ của mình không.
Cậu bé lắc đầu.
Sự đồng cảm của mẹ khiến cậu bé hiểu rằng việc lấy đồ của người khác làm riêng không chỉ làm tổn thương tình cảm của đối phương mà còn gây tổn thất cho người khác. Dù muốn dù không, trước tiên cũng phải xin phép người khác.
Cuối cùng, đứa trẻ tuyên bố chắc nịch rằng nó không bao giờ muốn lấy thứ gì mà không trả tiền nữa, và đi đến cửa hàng tiện lợi để trả lại thanh kẹo bị đánh cắp.
Mẹ bày tỏ sự ủng hộ về mặt đạo đức: "Mẹ có thể đi cùng con, nhưng con có thể trả bằng tiền túi của mình".
Dưới sự hướng dẫn kiên nhẫn của mẹ, cậu bénhận ra lỗi lầm từ tận đáy lòng, bù đắp những mất mát và biết được rằng mọi người phải trả giá cho những hành vi sai trái của mình. Phương pháp giáo dục này có thể được tóm tắt như sau:
Chỉ ra sai lầm - giao tiếp bình đẳng - sử dụng sự đồng cảm - hướng dẫn con sửa sai.
Logic vòng kín như vậy là một cách giáo dục thực sự lành mạnh và hiệu quả. Sai lầm là điều không ai có thể tránh khỏi. Hơn nữa, “đi sai đường” cũng là một cách để trẻ phát triển bản thân.
Khi trẻ mắc lỗi, nguyên tắc hành động của chúng ta là phải để trẻ cảm thấy vẫn được yêu thương chứ không phải ghét bỏ vì phạm lỗi; việc đầu tiên chúng ta nên làm là tìm hiểu nguyên nhân đằng sau hành vi đó, chứ không nên sửa theo kiểu “một lần cho chừa”.
Luôn nhớ rằng mục đích của chúng ta là giải quyết các vấn đề của trẻ. Tất nhiên, việc kiểm soát cảm xúc và dồn sự tập trung vào con không phải là điều bậc cha mẹ có thể làm trong một sớm một chiều. Tuy nhiên, nhận thức có ý thức về bản thân có thể giúp chúng ta điều chỉnh và cải thiện hành vi của mình từng chút một. Thế giới nội tâm của trẻ chỉ có thể được bồi đắp từng chút một bằng cách không ngừng hấp thụ dưỡng chất của tình yêu thương.
Điều trẻ cần không phải là kỷ luật, mà là sự kiên nhẫn và cảm thông. Hướng dẫn trẻ cách giáo dục chấp nhận và tôn trọng, để trẻ có thêm năng lượng để suy nghĩ về điều đúng và điều sai, thiết lập các giá trị đúng đắn, đối xử tử tế và bình tĩnh hơn với người khác và thế giới.
