Mấy ngày gần đây rất đông người dân kéo đến các cơ quan BHXH để làm thủ tục rút BHXH một lần, khiến các cơ quan này trong tình trạng quá tải.  

Theo trang VnExpress đưa tin, chỉ tính 3 tháng đầu năm nay, theo thống kê của BHXH Việt Nam, đã có gần 209.000 người lao động chọn rút BHXH một lần. So với cùng kỳ năm ngoái, số lượng người lao động chọn rút BHXH một lần tăng lên đáng kể. Đây là thực trạng đáng lo ngại, tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và làm ảnh hưởng an sinh khi dân số Việt Nam đang bắt đầu già hóa.

hình ảnhẢnh: Người dân chờ đợi làm hồ sơ nhận BHXH một lần tại BHXH Q.Bình Thạnh, TP.HCM. Nguồn: Báo Thanh Niên.

Kể từ năm 2016 đến năm 2020, theo quan sát, trung bình mỗi năm có gần 750.000 người rời khỏi hệ thống BHXH, cứ 2 người mới tham gia vào hệ thống BHXH thì có 1 người rời khỏi hệ thống và xu hướng này chưa có dấu hiệu dừng lại. Nhìn chung, đa số những người chọn rút BHXH là các lao động sau 1 năm nghỉ việc không đóng BHXH, người rút chủ yếu là những lao động nữ còn trẻ tuổi, làm việc tại các công ty tư nhân.

Khi được hỏi vì sao lại rút BHXH một lần vào thời điểm này, mỗi người mỗi lý do khác nhau:

Một số bạn trẻ bộc bạch rằng vì ảnh hưởng của dịch bệnh khiến công ăn việc làm trở nên khó khăn hơn, buộc họ phải ra ngoài tự chủ làm ăn kinh doanh, do đó không cần tham gia BHXH nữa.

Số khác lại chia sẻ rằng tham gia BHXH không có lợi, vì phải chờ thời gian rất dài, trong khi sức khỏe hiện tại không cho phép, tuổi nghỉ hưu thì mỗi ngày một tăng, khiến họ cảm thấy khó đảm bảo đạt đủ điều kiện để nhận lương hưu.

Trong khi theo quy định của pháp luật về BHXH hiện hành chỉ trả lương hưu với những ai đến tuổi nghỉ hưu và đã đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên. Đối với họ để thực hiện được điều này là quá khó, phải mất một thời gian rất dài mới đạt được, nhưng trong bối cảnh hiện nay, mọi thứ công việc ngày càng thay đổi khó có thể duy trì được như trước.

Đặc biệt, có người còn ý kiến rằng nếu không có sự thay đổi nào theo hướng có lợi cho người lao động, chắc chắn số người rời khỏi hệ thống BHXH sẽ tiếp tục tăng nữa.

Thời gian qua, nhiều chuyên gia đề xuất với các nhà chức trách rằng cần sớm thay đổi quy định pháp luật về BHXH bằng cách rút ngắn yêu cầu về thời gian đã đóng BHXH xuống còn 15 năm hoặc 10 năm thay vì là 20 năm như hiện tại, có như vậy người dân mới không cảm thấy ngán khi thực hiện.

Hiện vấn đề này vẫn đang được nghiên cứu cân nhắc trước khi có thông báo điều chỉnh chính thức. Tuy nhiên, trước mắt khi chưa có sự điều chỉnh này, mọi người cần phải hiểu rằng rút BHXH một lần hoàn toàn không có lợi, bà con sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi, cụ thể như sau:

- Nhận số tiền ít hơn so với số tiền đã đóng vào Quỹ BHXH.

- Không có lương hưu – một nguồn thu nhập ổn định, hữu ích khi về già.

- Không được cấp thẻ BHYT miễn phí khi hết tuổi lao động.

- Thân nhân đủ điều kiện sẽ không được nhận chế độ mai táng và chế độ tuất trong trường hợp bà con lao động qua đời.

Đồng thời, cơ quan BHXH khuyến nghị bà con nếu chưa đủ điều kiện nhận lương hưu thì nên bảo lưu thời gian đã đóng BHXH hoặc tham gia BHXH tự nguyện cho đủ yêu cầu để được nhận lương hưu cùng thẻ BHYT với mức hưởng 95% khi đi khám chữa bệnh.

hình ảnhẢnh trái: Lao động mệt mỏi vì phải xếp hàng từ rạng sáng chờ nộp hồ sơ rút BHXH một lần tại cơ quan BHXH TP Thủ Đức, TP HCM, tháng 4/2022. Nguồn: VnExpress. Ảnh phải: BHXH Q.Bình Tân cùng một số cơ quan BHXH địa phương ở các tỉnh giáp ranh đang gặp áp lực lớn vì lượng hồ sơ rút BHXH một lần. Nguồn: Báo Thanh Niên. 

Em biết là thời gian này bà con ai cũng gặp khó khăn về kinh tế vì ảnh hưởng sau dịch, có người vì không thể trụ nổi ở thành phố phải về quê ‘cắm câu’, không có nhu cầu tham gia BHXH nữa nên rời khỏi hệ thống.

Tuy nhiên, chúng ta cần phải hiểu rõ rằng việc tham gia BHXH là vì lợi ích lâu dài để cuộc sống khi về hưu được đảm bảo, không nên vì chút khó khăn hiện tại trước mắt mà nản lòng. Cố gắng lên nhé, hãy cân nhắc thiệt hơn trước khi quyết định nha. Bởi một khi bà con đã rút BHXH một lần, mọi thứ trở về số 0, khi muốn nhận lương hưu trở lại, bà con buộc phải tham gia BHXH lại từ đầu, phải tích lũy lại từ đầu nên tốn rất nhiều thời gian. Hy vọng bà con sẽ có quyết định sáng suốt trước khi rút BHXH một lần nha.