Theo kế hoạch, Luật bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ được đưa ra bàn thảo sửa đổi một số nội dung vào tháng 12/2022, thông qua vào tháng 5/2023 và có hiệu lực áp dụng từ ngày 01/01/2024.
Nhắc đến chính sách BHXH, điều mà nhiều người quan tâm nhất vẫn là chế độ hưu trí sau đó đến các chế độ thai sản, bảo hiểm thất nghiệp... Làm việc vất vả thời gian dài, ai cũng mong về già mình có cuộc sống an yên, sung túc, không còn nỗi lo cơm áo gạo tiền bủa vây. Muốn thế thì phải tích lũy mỗi ngày một chút kể từ lúc đi làm tới lúc nghỉ hưu. Nhưng cuộc sống mà, có những chuyện xảy ra khiến chúng ta không thể lường trước được, buộc phải thay đổi kế hoạch. Dịch bệnh trong thời gian vừa qua là ví dụ điển hình.
Tại cuộc tọa đàm về định hướng chính sách BHXH đến năm 2030 và dự kiến sửa đổi Luật BHXH vào ngày hôm qua 21/12/2021, Vụ phó BHXH, Bộ Lao động Thương binh Xã hội cho biết sắp tới sẽ sửa đổi luật theo hướng mở rộng diện bao phủ người đóng, hạn chế rút BHXH một lần. Cụ thể như sau:
#1. Bổ sung quy định trợ cấp hưu trí xã hội.
Đối với nhóm người lao động đã đóng BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu, nếu không nhận BHXH một lần sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sớm hơn và mức trợ cấp hằng tháng cao hơn.
Được biết, hiện tại để được nhận lương hưu, bà con đi làm phải đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo luật định. Tuổi nghỉ hưu sẽ tăng theo lộ trình, như sang năm 2022, lao động nam phải đủ 60 tuổi 06 tháng và lao động nữ phải đủ 55 tuổi 08 tháng.
Còn để được nhận BHXH một lần, chỉ cần sau khi nghỉ làm được 1 năm, bà con không có nhu cầu tham gia BHXH nữa, có thể làm thủ tục nhận.
#2. Thêm nhiều đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc.
Dự kiến Luật sẽ sửa đổi theo hướng bổ sung đối tượng là chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp và người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng lương, lao động thời vụ vào nhóm bắt buộc đóng BHXH. Ngoài ra, sẽ tăng mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước đối với một số đối tượng.
#3. Bổ sung chế độ thai sản để thu hút người dân tham gia BHXH tự nguyện.
Tính đến thời điểm này, để được hưởng chế độ thai sản, bà con phải thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, còn đối với nhóm tham gia BHXH tự nguyện thì không. Trong thời gian tới, khi Luật sửa đổi, dự kiến sẽ bổ sung chế độ thai sản trong trường hợp bà con tham gia BHXH tự nguyện.
Chế độ thai sản dành cho lao động nữ sinh con hiện tại không hề ít, được nhận tới 6 tháng lương. Trong khi điều kiện chỉ cần đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con là được.
#4. Giảm điều kiện số năm đóng BHXH tối thiểu để được nhận lương hưu.
Để được nhận lương hưu, điều kiện cần là bà con phải đóng BHXH từ đủ 20 năm. Với nhiều người thời gian này là quá dài khiến họ nản lòng, muốn bỏ cuộc. Dự kiến thời gian tới sẽ rút ngắn thời gian tối thiểu này từ 20 năm xuống còn 15 năm và tiến tới 10 năm. Việc điều chỉnh này sẽ tạo điều kiện cho người lao động tham gia BHXH muộn, đóng BHXH trong thời gian ngắn mà vẫn được nhận lương hưu.
Chính sách mới sẽ bổ sung quy định nhằm giảm dần tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội phù hợp với khả năng ngân sách.
Đối với BHXH một lần, bà con có thể rút nếu có nhu cầu nhưng sẽ có thêm nhiều điều khoản khuyến khích để bà con tiếp tục đóng góp nhằm hưởng lương hưu thay vì rút về một cục.
Thời gian qua, nhiều bà con ồ ạt đi rút BHXH một lần, nguyên nhân không hẳn xuất phát từ tồn tại của chính sách mà là do cuộc sống quá khó khăn vì ảnh hưởng của dịch bệnh. Theo nhà chức trách, việc tuyên truyền tốt cũng cần đi đôi với chính sách phù hợp vì nếu không thì có nói cỡ nào, bà con cũng vẫn sẽ đi rút BHXH một lần.
#5. Thắt chặt quản lý thu nộp BHXH.
Với mục đích ngăn chặn vấn nạn gian lận, trốn đóng, chậm đóng BHXH và đa dạng hóa các hình thức đầu tư Quỹ BHXH theo nguyên tắc an toàn, bền vững, hiệu quả. Đảm bảo phối hợp việc quản lý cùng với cơ quan thuế, doanh nghiệp có đóng thuế thì phải đóng BHXH cho người lao động.
#6. Hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Đồng thời, bỏ mức tiền đóng tối thiểu vì quy định này có thể khiến lao động phi chính thức nghèo hóa đi, đóng xong thì không còn tiền để đảm bảo mức sống tối thiểu.
Về lâu dài, cần phải đẩy mạnh chuyển dịch nhóm này sang nhóm lao động chính thức, có hợp đồng ngắn hạn và tham gia BHXH bắt buộc.
Thêm nữa, đối với các gia đình có con đi học hoặc người phụ thuộc như bố mẹ già, một số quốc gia áp dụng chính sách miễn giảm học phí cho con cái, thay vào đó, người lao động phải tham gia BHXH.
Chẳng hạn như ở Trung Quốc, Nhà nước hỗ trợ tiền cho bố mẹ già, đổi lại những người con đi làm phải đóng BHXH đầy đủ... Đây là những cách mà chúng ta nên tham khảo để sửa đổi quy định BHXH và các luật liên quan.
Chỉ mong sao các chính sách BHXH thay đổi một cách hợp lý và ổn định để cho bà con ai cũng có thể tiếp cận việc đóng, hưởng và tạo tâm lý yên tâm cho bà con khi tham gia BHXH.
Tìm tới
Trang bình luận
/ 1