Trong các môn thi xét tuyển lớp 10 thì có lẽ môn Ngữ Văn khiến nhiều em học sinh lo lắng nhất.

Chỉ còn khoảng 1 tháng nữa các em học sinh lớp 9 sẽ bước vào kỳ thi xét tuyển lớp 10 cam go với tỉ lệ chọi không hề thấp. Trong các môn thi thì ngữ văn là nỗi sợ của nhiều em học sinh. Môn này hơi bị phiêu, ngoài phân tích thì còn phải tính đến cách diễn đạt. không như toán đúng là đúng, sai là sai.

Văn thì cách chấm điểm hơi khác hơn, có thể phụ thuộc một phần vào tâm lý, suy nghĩ của thầy cô chấm bài nữa. Nhiều em nghĩ văn là viết theo cảm xúc, viết dài thì có điểm.

Tuy nhiên, văn cũng sẽ có thang điểm chuẩn để các thầy cô dựa vào đó chấm bài. Thay vì lan man dài dòng, các em phân tích đúng ý, đủ ý thì dù viết ngắn gọn, súc tích điểm vẫn sẽ cao. Chia sẻ trên Người Lao Động, ông Trần Tiến Thành, chuyên viên môn Ngữ văn, Sở GDĐT TP HCM, gợi ý cách để đạt điểm cao môn văn thi tuyển sinh lớp 10 sắp tới.

Em thấy hay nên chia sẻ ngắn gọn lại cho các em học sinh và phụ huynh không có thời gian hoặc vẫn chưa kịp thấy thông tin này.

hình ảnh

Đề thi môn Ngữ văn kỳ thi lớp 10 THPT công lập ở TPHCM năm 2020. Ảnh: Vietnamnet

Năm nay cấu trúc đề môn văn thi tuyển lớp 10 cơ bản vẫn giống các năm trước đó mọi người. Thời gian vẫn là 120 phút, sẽ gồm 3 phần là đọc hiểu 3 điểm, nghị luận xã hội 3 điểm, nghị luận văn học 4 điểm. Với cấu trúc này yêu cầu các em phải phân bổ thời gian phù hợp. Tránh sa đà vào một phần quá lâu khiến các phần khác bị dang dở.

Một bài thi văn muốn có điểm trước hết các em phải hoàn thành trọn vẹn từng phần trước đã. Ở phần nghị luận xã hội và nghị luận văn học các em sẽ viết thành một bài văn hoàn chỉnh. Do đó, bắt buộc các em dù viết ngắn hay dài cũng phải đủ 3 phần mở, thân, kết của một bài văn. Bài văn bị khuyết thiếu, viết chưa xong sẽ ảnh hưởng rất lớn đến điểm số phần đó.

Đây là kinh nghiệm của riêng em, còn dưới đây là hướng dẫn từ ông Tiến Thành, chuyên viên môn văn của Sở. Các em học sinh nhớ đọc thật kỹ, thông tin này rất có lợi cho các em đó.

1. Đọc hiểu văn bản

Phần này chiếm 3 điểm, vì là câu đầu tiên nên nhiều em dễ sa đà vào nó hơi lâu hơn, dẫn đến thiếu thời gian làm những câu sau. Tuy nhiên, câu trả lời ở phần đọc hiểu chỉ cần ngắn gọn, rõ ràng, đi thẳng vào yêu cầu, tránh dài dòng.

Để có điểm ở phần này, các em cần luyện kỹ năng đọc hiểu, nhận biết nội dung, giải mã từ khó, hình ảnh ẩn dụ. Các em cần biết cách tóm tắt văn bản, nhìn ra được ý của văn bản, kết nối với các văn bản khác, đặc biệt cần biết kết nối với sự kiện thời sự, tình hình xã hội.

2. Nghị luận xã hội

Giờ đi thi văn cũng phải chịu khó đọc tin tức, theo dõi các sự kiện thời sự, cuộc sống xung quanh nha các em. Đây là một phần thi rất hay, các em có thể phóng bút thể hiện suy nghĩ độc đáo của bản thân về cuộc sống đấy. Tuy nhiên, như đã nói thì dù là một bài văn ngắn cũng phải đảm bảo mở bài, thân bài, kết bài.

Mở bài nêu được vấn đề. Thân bài triển khai vấn đề, luận điểm, phân tích, lập luận, chứng minh, bình luận, đưa ra lý lẽ dẫn chứng, rút ra bài học nhận thức, hành động. Kết bài là kết luận vấn đề.

Cần tránh thiếu thao tác lập luận, thiếu phân tích dẫn chứng để làm rõ vấn đề hoặc chưa rút ra được bài học cho bản thân. Các ý bàn luận chưa phong phú, chưa sâu sắc, sơ sài cũng khiến bài văn bị thấp điểm.

3. Nghị luận văn học

Đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận, cũng phải viết đầy đủ 3 phần mở, thân, kết nha các em. Quan trọng nhất là phải xác định đúng vấn đề cần nghị luận, ở phần này các em chịu khó đọc thật kỹ đề bài. Có một cách để các em không bị sót ý khi triển khai vấn đề là viết ra giấy nháp những luận điểm chính thành những gạch đầu dòng.

Bài nghị luận văn học cần thao tác lập luận kỹ, chuẩn, chặt chẽ giữa lý lẽ, dẫn chứng. Mà để có dẫn chứng mới lạ, phong phú thì các em phải chịu khó đọc thêm nhiều tác phẩm. Thuộc một số đoạn văn, thơ mấu chốt trong chương trình để làm dẫn chứng.

Đa phần các em dễ mất điểm là do viết lan man nhưng không đi vào trọng tâm vấn đề. Hoặc chia thời gian không hợp lý, cứ lo phân tích quá kỹ, tham dẫn chứng, cuối cùng chưa xong phần thân, chưa kịp viết kết luận đã hết giờ. Kiểu bài dang dở này khiến thầy cô chấm thi rất dễ bị tụt cảm xúc, mất hứng.

hình ảnh

Các em học sinh thảo luận sau kỳ thi lớp 10 năm học 2021 - 2022. Ảnh: Báo Khánh Hòa điện tử

Ngoài ra, còn một số điều các em cần tránh nếu không muốn điểm thi văn thấp lẹt đẹt:

- Học vẹt, chép văn mẫu, thiếu cảm xúc, diễn xuôi lại tác phẩm.

- Đọc đề không kỹ, trả lời không đúng trọng tâm.

- Trả lời dài dòng, thừa ý, viết nhiều viết sai lúc nào không biết.

- Trình bày, viết chữ cẩu thả, khó đọc.

- Bài làm không hoàn chỉnh, kết bài sơ sài.

Các em có thể tham khảo cấu trúc và giải thử các đề tuyển sinh 3 năm gần nhất để lấy thêm kinh nghiệm khi đi thi. Để đạt điểm cao môn văn, các em không nên học tủ kẻo tủ đè. Cũng đừng cố chấp giải đề khó, vì nghe bảo năm nay đề mở, học sinh tự do trình bày cảm nhận về tác phẩm văn học.

Tự tạo tâm trạng áp lực, căng thẳng, đồng thời mặc định môn văn khó sẽ khiến bản thân các em gặp trở ngại tâm lý khi làm bài. Cứ bình tĩnh, thoải mái sẽ viết văn tốt hơn đó các em.

*Bài viết có thể hiện góc nhìn cá nhân, thông tin tham khảo Người Lao Động