5 thắc mắc của hầu hết bố mẹ về tiêm vắc xin cho trẻ 5 đến 11 tuổi: Tiến sĩ trả lời rõ ràng

Chúng ta đã có kế hoạch tiêm chủng cho trẻ trong độ tuổi từ 5 – 11 bắt đầu từ tháng 4 năm nay. Chỉ có điều, nhiều bậc phụ huynh vẫn còn lo lắng và bày tỏ sự lo ngại với việc tiêm chủng này. Điều đó cũng dễ hiểu thôi, vì đây là nhóm trẻ còn nhỏ. Trước đó, việc tiêm chủng cho nhóm lớn hơn cũng đã xảy ra các trường hợp không mong muốn.

Để giải quyết thắc mắc, lo lắng của phụ huynh, TS. Phạm Quang Thái (Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương) đã có những chia sẻ trên Sức khỏe & Đời sống. Thông tin cụ thể, mình chia sẻ ở bên dưới, mọi người cùng theo dõi nhé.

TS. Phạm Quang Thái. Ảnh: VNE

Sao việc tiêm vắc xin cho trẻ từ 5 – 11 tuổi lại quan trọng đến thế?

Theo ông Thái, dạo gần đây xuất hiện vấn đề là rất nhiều bé có thời gian dương lâu, khác hẳn với người lớn, nhất là người đã tiêm 3 mũi. Rất ít F0 là người lớn ‘hai vạch’ trên 10 ngày. Hầu như mọi người cũng có triệu chứng nhẹ nhàng, khỏi nhanh.

Ấy vậy mà trẻ em vốn được coi là nhóm bị nhẹ lại có nhiều bé sốt cao 39 – 40 độ, khò khè, thậm chí còn khó thở, SpO2 tụt, phải hỗ trọ hô hấp. Hơn nữa, thời gian đào thải virus cũng rất lâu, có trẻ 14 – 15 ngày rồi mà vẫn còn dương.

Lý giải về điều này, TS. Thái cho hay: Đó là vì cơ thể của các bé chưa được tập dượt với một ‘giả tác nhân’ như vắc xin. Vì thế, khi nhiễm thật, cơ thể bé sẽ có những phản ứng như sốt, ho và tình trạng đào thải cũng lâu hơn. Đây cũng chính là nguồn cơn của việc lây nhiễm trong cộng đồng.

Có những gia đình giữ gìn rất kỹ cho người lớn nhưng trẻ sang hàng xóm chơi thì bị lây rồi mang cô vít về cho cả nhà.

Mặt khác, có những bé sau khi âm tính cả tháng trời lại xuất hiện dấu hiệu liên quan hậu cô vít như: vấn đề về hô hấp, xương khớp, thần kinh, giảm khả năng nhớ, tập trung… Những tạp chí y khoa lớn như The Lancet, The Nature… cũng đã có các bài chuyên sâu nói về hậu quả của cô vít với trẻ nhỏ. Bởi vậy, dù khi nhiễm chúng ta thấy trẻ bị nhẹ nhưng không có nghĩa là sau này trẻ sẽ an toàn. Do đó, trẻ cần được tiêm vắc xin.

Hơn nữa, dù là người lớn hay trẻ em đã tiêm vắc xin thì vẫn có thể tái nhiễm nhưng biểu hiện lâm sàng hay hậu quả để lại sau nhiễm cô vít cũng nhẹ hơn rất nhiều so với nhóm không tiêm. Vì những người có vắc xin rồi thì miễn dịch sau đó mạnh mẽ hơn. Vì thế, có thể hạn chế tái nhiễm hoặc nếu tái thì cũng nhẹ nhàng hơn.

Trẻ nhiễm cô vít hiện tại không nặng nhưng nguy cơ sau này rất khó nói. Ảnh minh họa, nguồn: ifeng

Tại sao không tiêm cho trẻ từ 5 – 11 từ ngày trước mà chờ đến thời điểm này?

Trong các biên bản ghi nhớ tại cuộc họp của các chuyên gia thuộc WHO cũng như văn bản gần đây được đăng tải trên trang của tổ chức này, chuyên gia nhấn mạnh việc tiêm chủng cho trẻ nhóm này là điều hoàn toàn thích hợp. Đặc biệt là ở những quốc gia đã bao phủ vắc xin cho người từ 12 tuổi trở lên.

Trước đây, WHO không khuyến cáo tiêm chủng cho lứa tuổi 15 – 11 là vì người lớn, người có nguy cơ, người cao tuổi chưa được bao phủ vắc xin. Do vậy, nguồn lực vắc xin cần ưu tiên cho nhóm này hơn. Nhưng giờ, khi đã bao phủ được thì việc bao phủ tiếp vắc xin cho trẻ là hoàn toàn phù hợp.

Vắc xin cô vít có ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, nội tiết, di truyền sau này của trẻ không?

Theo ông Thái, cô vít có thể tích hợp vào hệ gen của người. Trong quá trình nhiễm vào cơ thể có quá trình tương tác với hệ thống gen người. Điều đó nguy hiểm hơn rất nhiều so với việc tiêm vắc xin. Bởi, virus thật khi tấn công vào cơ thể sẽ để lại những tàn tích còn sót lại ở các cơ quan, tế bào nhiễm. Điều đó khiến hệ miễn dịch tạo ra cuộc tấn công không cần thiết. Từ đó dẫn tới các tổn thương lâu dài về sau.

Với vắc xin thì khác, các loại vắc xin hiện nay đều có cơ chế đưa vật liệu di truyền của cô vít vào sản xuất ra gai của nó. Từ đó mà tạo nên gai miễn dịch. Quá trình này xảy ra trong thời gian ngắn với lượng vật liệu cố định. Vì thế, cơ thể không bị quá tải. Sau khi hoàn thành nhiệm cụ, chúng sẽ tự tiêu hủy và hoàn toàn không tích hợp với hệ gen của người. Do đó, nó không để lại những di chứng lâu dài.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra biểu hiện lâm sàng hay biến cố bất lợi liên quan vắc xin thấp hơn so với nhiễm tự nhiên. Chẳng hạn như với viêm cơ tim. Việc nhiễm cô vít khiến nguy cơ bị viêm cơ tim cao gấp hàng ngàn lần so với tiêm vắc xin. Điều này cũng xảy ra tương tự với chuyện tổn thương đa cơ quan đa phủ tạng.

Thế thì chúng ta chẳng có lý do gì để sợ hãi một sản phẩm vắc xin như vậy. Trong khi chúng ta biết rằng nếu để nhiễm tự nhiên thì còn nguy hại hơn.

Campuchia đã tiến hành tiêm cho trẻ từ 5 - 11 tuổi từ hồi tháng 2. Ảnh minh họa, nguồn: TTXVN

Nhiều quốc gia đã triển khai tiêm chủng, vậy phản ứng thế nào? Liều lượng của vắc xin giảm thì có ảnh hưởng tới hiệu quả không?

Thực tế ghi nhận từ các quốc gia đã triển khai tiêm vắc xin cho thấy: Tỷ lệ phản ứng thông thường như sốt, sưng đau tại chỗ khi trẻ tiêm rất thấp, chưa nói đến phản ứng nặng. Thậm chí, tỷ lệ này còn thấp hơn so với nhiều loại vắc xin đang dùng như cúm, sởi – quai bị - rubella.

Với viieejc giảm liều tiêm chủng, ông Thái nhận định: Thực tế, tiêm vắc xin sẽ giúp cơ thể có sự tập luyện để nếu không may nhiễm thật thì cơ thể sẽ nhanh chóng đào thải cô vít ra bên ngoài. Chẳng hạn, một người chưa tiêm có thể tiếp tục đào thải tới 14 ngày vẫn chưa âm. Song, nếu tiêm rồi thì trẻ chỉ còn dương trong 5 – 7 ngày, tối đa 10 ngày mà thôi.

Tiêm phòng cho trẻ từ 5 – 11 tuổi, phụ huynh cần chú ý gì?

‘Chúng tôi cũng là những ông bố bà mẹ có con trong độ tuổi phải tiêm vắc xin, chúng tôi sẽ phải tìm phương án tốt nhất cho con em của mình. Tiêm vắc xin giúp giảm đi gánh nặng bệnh tật liên quan tới cô vít ở hiện tại và cả sau này’, ông nhắn nhủ.

Do đó, ông Thái khuyên các bậc phụ huynh nên cân nhắc, lắng nghe theo luồng thông tin chính thống để thấy việc tiêm vắc xin là bảo vệ cho tương lai con em chúng ta.

Với những trẻ có phản ứng nặng hơn trong lần tiêm các loại vắc xin khác thì cần căn cứ tình huống cụ thể. Song, về cơ bản, bản chất của vắc xin này khác với vắc xin đang dùng trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Chỉ có điều, nếu trẻ có phản ứng với mũi Pfizer đầu thì cán bộ y tế sẽ cân nhắc.

Tuy nhiên, khi đưa bé đi tiêm, bố mẹ hãy thông báo đầy đủ với thầy thuốc về tiền sử tiêm chủng của bé.

Đây là những thông tin liên quan mà chuyên gia đã chia sẻ với báo chí chính thống. Các mẹ có con trong độ tuổi này nên tham khảo để biết thêm rồi đưa ra quyết định nên tiêm cho con hay không nha. Thấy lợi ích nhiều phết nè.

Nguồn: Tổng hợp