Đây là những kinh nghiệm bản thân mình đã trải qua và tìm hiểu được, đầy đủ cay đắng ngọt bùi, muốn kể lại để các em rút kinh nghiệm tránh bị lừa và có những lựa chọn sáng suốt trong việc tìm kiếm một công việc phù hợp với bản thân.





Trước hết mình muốn nói đến việc “sinh viên năm nhất có nên đi làm thêm không”.Câu trả lời theo mình nghĩ luôn luôn là có. Khi rời mái trường phổ thông cũng là lúc chúng ta nên dời bỏ suy nghĩ nhiệm vụ của chúng ta chỉ là hoàn thành tốt việc học. Hơn nữa,Có suy nghĩ kiếm tiền càng sớm, tư duy, ý chí và khả năng làm giàu cũng sẽ càng sớm. Khi đã bước sang tuổi 18 chúng ta cần hiểu giá trị của đồng tiền không phải chỉ nằm vỏn vẹn ở những con số hay thứ mà chúng ta sở hữu được. Mà ở lứa tuổi này giá trị đồng tiền cần được hiểu bằng sự đánh đổi từ những nỗ lực cố gắng, bon chen kèn cựa, vất vả cực khổ, nhức não và đôi khi người ta còn đánh đổi cả tình người vì đồng tiền.



Trên tất cả, làm những công việc part-time cái chúng ta thu về được cho bản thân thì tiền là một khía cạnh rất nhỏ



Ngay khi vừa biết điểm báo đỗ đại học, mình đã hí hửng google search về thông tin việc làm bán thời gian cho sinh viên ở Hà Nội. Khá nhiều công việc ngon ăn, lương hậu hĩnh hiện ra, mình note lại những cái mà mình thấy thích hợp nhất vào một tờ giấy định sau này khi về Hà Nội sẽ đến thử việc. Mình nhớ rõ nhất vài cái công việc là:


- Bán vé ở rạp chiếu phim180k/3h


- Nhặt bóng tennis 180k/ca 2h


- Bán vé máy bay (không nhớ rõ lương lắm nhưng cũng cao ngất ngưởng)


(sau này mới biết lừa đảo cả)



Ngày đấy, mình vẫn có tư tưởng về một part-time huy hoàng đủ để trang trải học phí rồi còn tha hồ ăn chơi nữa chứ. Lại thêm cái ý nghĩ kiếm tiền cũng dễ mà. Suy nghĩ mình như vậy cũng dễ hiểu vì mình là con cả lại không quen biết nhiều nên không có ai cảnh báo rằng ở Hà Nội việc làm cho sinh viên có rất nhiều cạm bẫy. Có một điều mà mình thấy rất may là cái tờ giấy mình note lại các số điện thoại, địa chỉ ấy đã mất tích trong quá trình dọn đồ đoàn của mình về Hà Nội nhập học. Sau này định search tìm lại thì ngại nghĩ phố phường Hà Nội đầy dẫy các tờ rơi tuyển sinh viên, search làm gì mất công chi bằng xem số điện thoại liên hệ trực tiếp có phải hơn không.



Và đây là quả lừa đầu tiên mình dính. Mình có nhặt được tờ rơi dán ở điểm dừng xe buýt có cái công việc gấp phong bì làm tại nhà 800đ/cái nghĩ cũng nhàn chả phải đi đâu thế là hùng hục đạp xe ra phố Cự Lộc ở Nguyễn Trãi mình nhớ rất rõ đó là nhà số 27, văn phòng công ty có 1 cái bàn và 2 chị nhân viên tiếp mình một người đưa cho mình cái hợp đồng dài ngoằng bào mình đọc và ký, rồi một người viết hồ sơ cho mình bảo mình nộp 250k gọi là phí gì gì í đại khái là vào công ty thì làm hồ sơ mất ngần ấy tiền. Hôm ấy mình không mang tiền nên bỏ về. Đi được nửa đường chả biết ma xui quỷ khiến thế nào quay lại nộp cho chúng nó 100k rồi bảo hôm sau em nộp tiếp. Thế là về nhà mặc dù ngại đi lắm nhưng vì tiếc 100k đã nộp nên hôm sau đến nộp nốt 150k nữa. Làm hồ sơ xong cái chị tiếp mình bảo mình đến một trụ sở khác để lấy đồ về làm. Cái trụ sở này nằm ở phố Thái Thịnh, ngõ rẽ vào viện mắt. Cái này nhìn sáng loáng hơn, có 3 cái bàn đúng một văn phòng công ty, một bà nhìn mặt như sát thủ phấn son lòe loẹt và 2 ông. 1 ông đeo kính ngồi gõ máy tính, một ông tiếp mình rất đẹp trai kêu mình đặt 240k tiền vật liệu làm, tiếc lắm nhưng đã nộp ở kia rồi còn bỏ về thì thôi lại nộp nốt, tổng thiệt hại 490k. Ông này đưa cho mình một cái kéo, 1 lọ hồ, một xấp giấy A4, một thước kẻ, hướng dẫn mình làm cái phong bì. Rồi mình về nhà làm được 3,4 lần đến nộp sản phẩm ông ấy đều nói chưa đạt. Nhiều lần như vậy mình nản. Ngồi search trên mạng mình thấy danh sách mấy địa chỉ lừa đảo thấy có cái ở ngõ Cự Lộc, biết bị lừa cay lắm nhưng cũng ngậm ngùi để đấy. Xót xa đồng tiền bố mẹ gửi về lắm. Mình lại quyết tâm đi kiếm việc tiếp.



Đợt này mình vừa đi nộp hồ sơ ở cửa hàng lotteria ngay trên phố Xã Đàn vừa gọi điện đến 1 số điện thoại trên tờ rơi kiểu tuyển nhân viên kinh doanh part-time ưu tiên 92,93 làm 3h/ngày lương tháng 2-3 triệu. Đến trụ sở của một chị tên Hương này ở chỗ đường Láng nếu mình nhớ không nhầm thì là 255 đường Láng. Thoạt đầu vào chị ấy hỏi mình ngay là có muốn làm giàu này nọ không rồi còn kể về những anh tiền kiếm vài chục triệu 1 tháng, nghe xong mình cũng xuôi tai rồi đấy. Rồi chị ấy cho mình xem cuốn catalouge của hãng oriflame nhiều mỹ phẩm thích lắm. Nhưng ngay lúc ấy mình lại thấy mấy bạn kia hô hào khẩu hiệu hứng khởi quá mà tính mình lại không thích ồn ào cộng thêm chị ấy bảo nộp 90k tiền gì nữa mình lại sợ, nghĩ ngay lừa đảo. Thế nên mình bảo chị cho mình suy nghĩ thêm rồi quắp đuôi chạy vội. Về sau mới biết oriflame là hãng mỹ phẩm của Thụy Điển kinh doanh theo hình thức đa cấp và cũng là một trong hiếm hoi những hãng kinh doanh đa cấp chân chính ở Việt Nam. Sau này mình sẽ viết riêng hẳn một bài về kinh doanh đa cấp mà mình tìm hiểu được.



Bẵng đi khoảng 1 tháng cửa hàng lotteria ở Xã Đàn gọi điện cho mình đến phỏng vấn. Rồi mình học việc (training) khoảng 2 tuần họ bắt đầu chấm công cho mình.Công việc ở đây khá vất vả, và bị bóc lột nói chung cũng ác. Được cái học xong thì biết oder đồ ăn thức uống, biết pha chế vài loại nước cơ bản, và các loại kem. Làm ở đây được cái ăn uống thoải mái ngon lành. Tuy nhiên cái gì cũng có khó khăn của nó. Việc tranh dành ca làm việc giữa nhân viên với nhau thường xuyên xảy ra ngầm. Ma cũ bắt nạt ma mới là chuyện hiển nhiên. Ở đây các chị nhân viên lâu năm còn có uy hơn quản lý mới. Nếu các bạn được lòng các chị ý thì sẽ có những lời tốt đẹp đến quản lý và cửa hàng trưởng nếu mất lòng, các chị ấy sẽ bảo bạn chậm chạp, lười làm thế này thế nọ. Ca bạn được phân sẽ ít đi, ít được đi làm thì cũng ít tiền là đương nhiên. Nói chung mình thấy ở đây đúng một xã hội thu nhỏ dẫm đạp lên nhau mà sống. Có nhiều lúc mình tức phát khóc ra, nhưng vẫn phải nhẫn nhịn vì mình tuổi còn nhỏ không được cãi lại các chị lớn. Có mỗi cái mình thấy được ở các bà chị này là cứ mỗi lần có khách nước ngoài họ đều lảng tránh đẩy mình ra bán hàng vì họ không biết ngoại ngữ. Thế là mình có cơ hội được thực hành tiếng anh free. Nói chung mình làm ở đây không nhiều nhưng kéo ra một khoảng thời gian dài, ôm vào người cũng nhiều bực mình và uất ức.




Trong khoảng thời gian vừa làm ở lotteria mình cũng đi làm khá nhiều việc vặt ở ngoài. Đa phần là đi phát tờ rơi thông qua một anh mình quen học trường mình (mình học kinh tế quốc dân). Mình phát đa số là đứng ở các cổng trường,các ngã tư, rồi còn phát cả ở những quán café nữa. Bạn nào muốn phát tờ rơi có thể liên hệ với mình mình đưa số điện thoại liên lạc cho. Các anh chị bên mình làm trả lương khá hậu hĩnh.



Có lần vừa đi học về thấy các bạn đứng phát ở cổng trường 1 tờ rơi có nội dung thế này. Đi phát sản phẩm khuyến mãi cho hãng Dove lương cao lắm. Thế là mình mang tờ rơi ấy đến địa chỉ người ta đề trong giấy. Sau mặt giấy ấy mình còn thấy có một chữ ký lúc đầu không hiểu nhưng về sau được biết đó là của các bạn bị lừa đi dụ thêm được càng nhiều người vào giống mình càng tốt. Mình đến trụ sở, lại cái kiểu văn phòng công ty gì mà ọp ẹp dễ sợ trên đường Trường Chinh. Khi vào phỏng vấn họ hỏi mình ở đâu mình kêu ở Hà Nội, rồi còn hỏi bố mẹ em làm gì? Mình thấy rất buồn cười chả thấy ở đâu phỏng vấn kiểu này. Mình kêu bố em là công an, mẹ em làm chánh án tòa án nhân dân. Xong các anh chị ấy kêu mình là đây là vòng phỏng vấn có gì các anh chị ấy liên lạc sau, đợi vài tháng sau cũng tịt luôn không thấy liên lạc gì. Sau quả này mình bắt đầu tinh tế hơn khi phát hiện bọn lừa đảo.



Tiếp sau đó mình cũng thử sức với nghề gia sư vì thấy các bạn đi gia sư nhiều. Mình đến ký hợp đồng với trung tâm gia sư ở Tạ Quang Bửu với hy vọng từ đây sẽ làm việc yên ổn. Ban đầu bao giờ cũng phải nộp 50% lương tháng đầu. Mình thấy tiếc nên chỉ nộp 1 nửa của 50% sau đó mình đặt chứng minh thư đợi khi nào có lương sẽ nộp đầy đủ. Họ phân mình dạy 1 thằng bé lớp 4 chuẩn bị thi vào Ams. Bọn này học khó lòi, mình làm bài tập của chúng nó nhiều khi cũng chật vật. Học được 4 buổi mẹ nó bảo nó bận đi học thêm nhà cô nên cho nghỉ, đưa tiền công dạy cho mình trừ đi số tiền mình đã nộp cho trung tâm mình lãi được 120k.



Lại tiếp tục công cuộc đi làm gia sư. Mình google search được một chỗ tự kêu là tuyển trực tiếp cho con họ học, lương hậu hĩnh mà không qua trung tâm. Nghe xuôi xuôi mình gọi điện, 1 giọng nam chỉ cho mình đường ra cái phố ở ngay đầu ngã tư sở cách đây 2 năm rồi nên cũng không nhớ rõ là phố gì nữa, đi vào lại là cái kiểu phòng có 1 cái bàn. Mình nghi ngay lập tức, hỏi ra lại phải nộp 200k làm hồ sơ. Mình nghĩ thầm chứ thế mà kêu thuê gia sư cho con. Mình bảo không mang tiền có gì chiều quay lại. Rồi mình cũng bye bye luôn.



Sau đó mình ngừng đi làm một thời gian vì đã qua quá nhiều sóng gió. Đến bây giờ mình bắt đầu đi làm lại nhưng có định hướng và tư duy hơn chứ không kiểu việc gì cũng làm miễn ra tiền như trước.



Qua những tháng ngày giông tố, mình ngẫm lại. Có lẽ ai cũng cần trải qua những vấp váp cuộc đời, bị lừa, bị chơi khăm. Như thế thái độ đối mặt với những tình huống tương tự xảy đến với mỗi chúng ta sau này cũng được chỉnh sửa dần khôn ngoan hơn đơn cử như các phi vụ đi qua lừa đảo của mình.



Đối mặt với nó sớm thì sau này ra đời chúng ta cũng đỡ shock hơn nếu có gặp những tình huống tương tự. Tóm lại là đi một ngày đàng học nhiều ngàn sàng khôn. Nên đi chứ đừng nên chỉ ở nhà cắm mặt vào sách vở. Tốt nhất nên tự trang bị cho mình cảm xúc, kỹ năng, khả năng ứng phó trước mọi tình huống từ mọi nguồn trong cuộc sống mà đi làm thêm là một nguồn cung cấp khá phong phú những điều đó.




Theo Blog Tầm Tay