Khó tiêu chức năng là một tình trạng rối loạn đường tiêu hóa trên rất phổ biến. Điểm đặc trưng của hội chứng này là người bệnh thường xuyên cảm thấy đau rát, đầy trướng hay ấm ạch vùng thượng vị, nhưng khi tiến hành thăm khám hoặc nội soi lại không tìm thấy bất kỳ tổn thương thực thể nào (như viêm loét dạ dày, ung thư hay tổn thương cấu trúc).
👉 Xem ngay: https://www.acare.abbott.vn/kho-tieu-chuc-nang-nguyen-nhan-va-giai-phap-dieu-tri/
1. Nguyên nhân gây khó tiêu chức năng
Mặc dù chưa xác định được một nguyên nhân duy nhất, khó tiêu chức năng thường là hậu quả của sự phối hợp từ nhiều yếu tố:
Rối loạn nhu động dạ dày: Quá trình làm rỗng dạ dày bị chậm trễ khiến thức ăn ứ đọng lâu, hoặc dạ dày co bóp kém linh hoạt để giãn nở chứa đựng thức ăn sau khi ăn.
Tăng nhạy cảm nội tạng: Niêm mạc dạ dày trở nên quá nhạy cảm với sự căng giãn bình thường hoặc với nồng độ axit dịch vị, dẫn đến cảm giác đau rát dù lượng axit không quá cao.
Yếu tố tâm lý và căng thẳng: Trục脑 - ruột (não - ruột) bị xáo trộn do stress, lo âu kéo dài hoặc trầm cảm có thể làm nghiêm trọng thêm các triệu chứng tiêu hóa.
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori): Vi khuẩn H. pylori làm thay đổi môi trường dạ dày và tăng phản ứng viêm nhẹ, góp phần kích phát khó tiêu.
Lối sống và chế độ ăn uống: Thói quen ăn uống thất thường, sử dụng nhiều đồ ăn dầu mỡ, cay nóng, rượu bia, cà phê hoặc hút thuốc lá.
2. Triệu chứng nhận biết điển hình
Người mắc khó tiêu chức năng thường gặp các biểu hiện kéo dài dai dẳng:
Cảm giác nóng rát hoặc đau tức vùng thượng vị (trên rốn).
Đầy bụng, chướng hơi ngay trong hoặc sau bữa ăn.
Nhanh no (cảm giác no sớm dù chỉ mới ăn một lượng nhỏ thức ăn).
Thường xuyên ợ hơi, buồn nôn hoặc cảm giác chán ăn.
3. Giải pháp điều trị và kiểm soát bệnh
Điều trị khó tiêu chức năng đòi hỏi sự kết hợp giữa thay đổi lối sống và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ:
Chỉnh sửa chế độ ăn uống:
Chia nhỏ bữa ăn thành $4 - 5\text{ bữa/ngày}$ để giảm tải áp lực cho dạ dày.
Hạn chế thực phẩm nhiều mỡ, đồ cay nóng, thức ăn nhanh, nước uống có ga và chất kích thích.
Ăn chậm, nhai kỹ và không nằm ngay sau khi ăn.
Sử dụng thuốc theo chỉ định y khoa:
Thuốc giảm tiết axit dạ dày: Nhóm ức chế bơm proton (PPI) hoặc kháng H2 giúp giảm cảm giác đau rát thượng vị.
Thuốc điều hòa nhu động ruột (Prokinetics): Hỗ trợ đẩy nhanh tốc độ làm rỗng dạ dày, giảm chướng bụng và buồn nôn.
Điều trị diệt vi khuẩn H. pylori: Áp dụng phác đồ kháng sinh nếu xét nghiệm có nhiễm H. pylori.
Quản lý căng thẳng: Dành thời gian nghỉ ngơi, tập thể dục nhẹ nhàng (yoga, đi bộ), thiền định để giữ tinh thần thoải mái, cải thiện tín hiệu trục não - ruột.
Lời khuyên: Đừng gánh chịu cảm giác khó chịu âm ỉ từ chứng khó tiêu chức năng. Hãy chủ động thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất!
