Chống thấm mái cũ thường phức tạp hơn mái mới vì bề mặt đã chịu tác động của thời tiết trong thời gian dài. Mái có thể bị nứt, đọng nước, bong lớp vữa, rêu mốc, phồng rộp lớp chống thấm cũ hoặc hư hỏng tại các vị trí cổ ống. Nếu không kiểm tra kỹ, việc sửa chữa dễ chỉ mang tính tạm thời và thấm dột sẽ quay lại sau vài trận mưa lớn.
Với mái cũ, điều quan trọng không phải là quét thêm một lớp chống thấm lên bề mặt, mà là tìm đúng đường nước đi vào công trình. Nước có thể thấm từ vết nứt trên mái, khe tiếp giáp tường, ron gạch, hộp kỹ thuật hoặc điểm thoát sàn. Vì vậy, cần khảo sát toàn diện trước khi quyết định phương án xử lý.
Dấu hiệu mái cũ đã mất khả năng chống thấm
Mái cũ thường không hư hỏng đột ngột mà xuống cấp từ từ. Nếu để ý, gia chủ có thể nhận ra nhiều dấu hiệu cảnh báo từ sớm.
Những dấu hiệu thường gặp gồm:
- Trần nhà có vệt ố vàng lan rộng sau mưa.
- Tường gần mái bị ẩm, mốc hoặc bong sơn.
- Sân thượng xuất hiện vết nứt chân chim.
- Gạch lát mái bị bộp, nứt hoặc bong ron.
- Nước đọng thành vũng sau mưa nhiều giờ.
- Lớp chống thấm cũ bị phồng rộp, nứt, bong mép.
- Cổ ống thoát nước có vết hở hoặc rêu bám.
- Trong nhà có mùi ẩm nặng vào mùa mưa.
Khi các dấu hiệu này xuất hiện, không nên chỉ sơn lại trần hoặc dùng keo trám bên trong nhà. Cách xử lý đó chỉ che được bề mặt, còn nguồn thấm phía trên vẫn tồn tại.
Nguyên nhân khiến mái cũ bị nứt và thấm
Mái cũ bị thấm thường do nhiều yếu tố tích tụ qua thời gian. Sau nhiều năm sử dụng, bê tông chịu co giãn nhiệt liên tục. Ban ngày nắng nóng, ban đêm giảm nhiệt, kết cấu mái giãn nở rồi co lại. Quá trình này tạo ra các vết nứt nhỏ trên bề mặt.
Ngoài ra, nước mưa đọng lâu cũng làm tăng áp lực thấm. Nếu phễu thu nước bị tắc, độ dốc mái kém hoặc bề mặt lún cục bộ, nước sẽ ngấm dần vào các khe hở. Những khu vực từng sửa chữa chắp vá cũng dễ trở thành điểm yếu.
Một nguyên nhân khác là lớp chống thấm cũ đã hết tuổi thọ. Vật liệu ngoài trời luôn phải chịu tia UV, nhiệt độ cao và nước mưa. Sau vài năm, lớp màng có thể giòn, nứt hoặc mất độ bám. Khi đó, cần bóc bỏ phần hư hỏng trước khi thi công mới.
Có nên chống thấm chồng lên lớp cũ?
Không phải lúc nào cũng nên chống thấm chồng lên lớp cũ. Nếu lớp cũ còn bám chắc, không phồng rộp, không bong tróc và chỉ cần gia cố thêm, có thể xử lý bề mặt rồi thi công lớp mới phù hợp. Tuy nhiên, nếu lớp cũ đã mục, nứt, rỗng hoặc bong từng mảng, bắt buộc phải loại bỏ.
Thi công chồng lên nền yếu sẽ làm lớp chống thấm mới không bám chắc. Sau một thời gian, toàn bộ lớp phủ có thể bong theo lớp cũ bên dưới. Đây là nguyên nhân khiến nhiều công trình sửa đi sửa lại vẫn bị thấm.
Nguyên tắc là: nền yếu phải được bóc bỏ, nền bẩn phải được làm sạch, nền nứt phải được xử lý trước khi phủ chống thấm.
Các phương án chống thấm mái cũ hiệu quả
Tùy mức độ hư hỏng, có thể chọn phương án sửa cục bộ hoặc chống thấm toàn bộ mái.
Xử lý vết nứt cục bộ
Phương án này phù hợp khi mái chỉ có một vài vết nứt rõ ràng, lớp nền còn tốt và chưa bị thấm lan rộng. Thợ sẽ đục mở vết nứt, vệ sinh sạch, trám bằng keo hoặc vữa chuyên dụng rồi phủ lớp chống thấm gia cường.
Cách này tiết kiệm chi phí nhưng chỉ nên áp dụng khi nguyên nhân thấm đã được xác định chính xác. Nếu mái có nhiều vết nứt nhỏ hoặc nước đọng rộng, xử lý cục bộ thường không đủ bền.
Chống thấm lại toàn bộ bề mặt mái
Đây là phương án nên chọn khi mái đã xuống cấp nhiều, thấm nhiều vị trí hoặc lớp chống thấm cũ không còn hiệu quả. Bề mặt mái sẽ được vệ sinh, bóc lớp yếu, xử lý nứt, xử lý cổ ống và phủ hệ chống thấm mới.
Phương án này chi phí cao hơn nhưng hiệu quả ổn định hơn, đặc biệt với mái bê tông, sân thượng, mái bằng sử dụng lâu năm.
Chống thấm kết hợp lát gạch bảo vệ
Nếu sân thượng thường xuyên đi lại, đặt máy giặt, trồng cây hoặc phơi đồ, sau khi chống thấm có thể cán lớp bảo vệ và lát gạch. Lớp gạch giúp bảo vệ màng chống thấm khỏi nắng trực tiếp và va chạm cơ học.
Tuy nhiên, cần chọn gạch phù hợp ngoài trời, xử lý ron kỹ và đảm bảo độ dốc thoát nước. Nếu lát gạch sai kỹ thuật, nước có thể đọng dưới lớp gạch và gây thấm ngược.
Quy trình xử lý mái cũ bị thấm
Một quy trình thi công thực tế thường gồm:
Khảo sát và khoanh vùng thấm
Cần kiểm tra cả phía trên mái và phía dưới trần. Vết thấm trên trần không phải lúc nào cũng nằm đúng dưới điểm nước vào, vì nước có thể di chuyển theo khe bê tông rồi mới chảy xuống.
Đục bỏ phần hư hỏng
Những khu vực vữa yếu, gạch bong, lớp chống thấm cũ phồng rộp cần được loại bỏ. Nếu không xử lý, lớp mới sẽ không có nền bám chắc.
Vệ sinh bề mặt
Bề mặt phải sạch bụi, sạch rêu, không còn dầu mỡ và tạp chất. Với mái cũ nhiều rong rêu, nên chà rửa kỹ rồi để khô đạt yêu cầu trước khi thi công.
Sửa nứt và tạo dốc
Các vết nứt cần được trám kín. Khu vực đọng nước cần cán tạo dốc về phễu thu nước. Đây là bước quan trọng vì chống thấm tốt đến đâu cũng không nên để nước đọng lâu ngày trên mái.
Thi công lớp chống thấm
Có thể dùng màng khò nóng, màng tự dính, polyurethane, sơn chống thấm đàn hồi hoặc vữa chống thấm tùy hiện trạng. Với mái cũ, nên ưu tiên hệ vật liệu có độ bám tốt và chịu thời tiết.
Thử nước
Sau khi thi công xong, cần thử nước trước khi bàn giao hoặc hoàn thiện. Đây là bước kiểm tra thực tế để biết hệ chống thấm có hoạt động hiệu quả không.
Lưu ý khi sửa mái cũ bị thấm
Gia chủ không nên chỉ chọn đơn vị báo giá rẻ nhất. Mái cũ cần kinh nghiệm khảo sát, vì nếu đánh giá sai nguyên nhân, vật liệu tốt cũng không giải quyết triệt để.
Một số lưu ý quan trọng:
- Không thi công khi mái còn ẩm ướt sau mưa.
- Không phủ vật liệu mới lên lớp cũ đã bong.
- Không bỏ qua cổ ống, chân tường và khe tiếp giáp.
- Không để nước đọng lâu trên mái sau khi sửa.
- Không lát gạch ngay khi lớp chống thấm chưa khô đủ.
- Nên bảo trì phễu thoát nước định kỳ.
Chống thấm mái cũ cần làm kỹ hơn mái mới vì bề mặt đã xuống cấp và có thể tồn tại nhiều điểm thấm ẩn. Muốn xử lý bền, cần khảo sát đúng nguyên nhân, bóc bỏ lớp hư hỏng, trám nứt, tạo dốc và thi công hệ chống thấm phù hợp. Không nên chỉ quét phủ tạm thời lên bề mặt cũ vì cách này dễ thấm lại. Làm đúng quy trình sẽ giúp mái hết dột, trần nhà khô ráo và giảm chi phí sửa chữa về sau.
Bài 4
