Lẫy lừng cá bống sông Trà

Dưới cái nhìn của Cao Bá Quát, sông Trà hiện lên bằng một vẻ đẹp quặn thắt: “Sa hồi giang tự sầu trường khúc” (Bãi cát uốn quanh, khúc sông trông như khúc ruột quặn đau).

Chính chỗ “quặn đau” ấy đã để lại những dải “sa hồi”, vô tình trở thành “ngôi nhà” cho loài cá bống trú ngụ. Thân bằng đầu đũa, màu vàng như cát, chỉ sống ở nước trong nên trông chúng rất bắt mắt. Mùa lũ, cá bống thường lánh nạn trên những khe nước trong để khi nước rút xuống, chúng lại trở về với ngôi nhà bằng cát tinh khôi của mình. Nguồn thức ăn của cá bống chủ yếu là rong tảo từ thượng nguồn trôi xuống, tuyệt nhiên không ăn tạp. Có lẽ vì thế mà thân con cá bống sông Trà chỉ bằng đầu đũa chăng?

Có thể vì thế mà thịt của con cá bống sông Trà thơm ngon và lành tính. Ngày xưa, chỉ có những bà đẻ mới được ăn loài cá này. Cá ướp gia vị xong, cho vào trã đất, lá gừng lót bên dưới, đặt cá lên trên, kho liu riu lửa đến khi nào con cá bống khô cong là đạt.

Nhà văn Nguyễn Trung Chính, quê Quảng Ngãi, tả cái ngon của cá bống bằng một câu chuyện: Những người đàn bà đi chợ sớm, nghe trong ngôi nhà tranh ven đường tỏa ra mùi thơm của trã cá bống đang kho, họ muốn quăng gánh mà nhảy bổ vào, đẻ một phát để được ăn cá bống. Đẻ thì đau biết chừng nào nhưng cá bống nó ngon đến mức quên cả đau luôn! Trong các quán ăn ở TP.Quảng Ngãi hiện nay, hầu như quán nào cũng bán cá bống đựng trong hũ nhựa. Đắt kinh khủng!