Câu chuyện đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy lẽ ra chỉ là việc đơn giản của con người trong xã hội công nghiệp và hiện đại. Nhưng vì sao đến thời điểm này, một việc nhỏ tất yếu như vậy mà vẫn phải đưa ra bàn luận nhiều chiều. Một cộng tác viên của Thư Hà Nội, sống nhiều năm ở nước ngoài, viết về chiếc "nồi cơm điện" với nhiều cảm nhận và đề nghị thú vị...


Các ông chồng đội mũ: Phái đẹp quyết định?



Tôi mua cái xe máy đầu tiên trong đời vào năm 1988. Đó là chiếc cup 81 “kim vàng giọt lệ”, loại second hand do một anh bạn đi Nhật mang về. Đời thanh niên chưa vợ có xe máy để vi vu cũng tạm ổn. Thời gian đó, tôi làm việc thường xuyên với một chuyên gia tin học đến từ Anh quốc. Ông ngạc nhiên thấy dân ta đầu trần phóng xe máy vù vù, đèo cả nhà lượn lách như xiếc. Mua tặng tôi cái mũ bảo hiểm có mặt nạ khá xịn của Thái, nửa đùa nửa thật ông dặn: “Nếu anh đi xe máy đầu trần đến văn phòng này, xin quay về lấy mũ trước khi vào gặp tôi. Người lập trình viên cần có cái đầu. Không may ngã xe khi tốc độ 30km/giờ, đập sọ lên đường nhựa là hết đời luôn”.


Thật lòng, tôi thấy cái mũ bảo hiểm ấy rất dễ chịu, hơi nóng về mùa hè một chút, nhưng về mùa thu, đông hay xuân lại rất tuyệt. Trời đổ mưa khoác áo nilông, chụp mũ lên tha hồ phóng xe. Mùa lạnh kéo cái mặt nạ xuống, rét đến 10oC cũng chẳng sợ. Trước kia không có, mỗi lần đi ra phố về, rửa mặt chậu nước đục ngầu, mắt đỏ và miệng khô đắng láp nháp cát. Tôi dám chắc trong đám bụi ấy có đủ loại rác rưởi ô uế. Đội mũ, kéo mặt nạ, hắt bùn cũng chẳng sợ.


Chuyện chẳng có gì đáng bàn vì chính bản thân tôi thấy cái mũ khá tiện dụng và tạo cảm giác an toàn khi đi xe máy. Tuy nhiên, đội mũ đến Viện Khoa học của tôi trên Nghĩa Đô (Hà Nội) thật phiền phức. Các anh các chị lớn tuổi với sự hóm hỉnh của các nhà khoa học hàn lâm rỗi việc gọi nó là “nồi cơm điện” và thi nhau trêu ghẹo vì trong văn phòng chỉ mình tôi đội mũ xe máy. Các cô gái trẻ bấm nhau cười gọi tôi là “ông ba mươi hâm hấp đội nồi”. Có cô còn đùa: “Anh có mang theo gạo để bọn em nấu cơm không?”.


Một lần đi liên hoan bánh tôm hồ Tây, tôi được giao trách nhiệm đèo cô Lan mà tôi đang có cảm tình. Thời đó, anh nào có xe máy cũng có giá lắm. Khi đã ngồi yên vị sau xe nhưng thấy tôi chụp mũ lên đầu, Lan có vẻ không vui và hỏi: "Nóng thế mà anh cũng đội à?”. Tôi bảo sự an toàn cũng quan trọng. Nghe thấy thế, Lan nhảy phắt xuống và nói: “Em đi xe đạp cũng được vì an toàn hơn”. Từ đấy, mỗi lần đi làm khi gần đến văn phòng, tôi dừng xe, gỡ mũ cho vào giỏ rồi mới đi tiếp ra vẻ ta đây khí phách đàn ông.


Lang thang mãi cũng tìm được một cô chấp nhận tôi “đội nồi” đến nhà chơi. Nhà tôi ở Cổ Nhuế, gia đình cô ấy bên Gia Lâm (Hà Nội). Bố mẹ làm giáo viên nên rất thông cảm chuyện đường xa, cần đội mũ đã động viên con gái: "Cậu này cẩn thận thế, sau này con được nhờ đấy”.


Chuyện đang tốt đẹp thì một lần đi dự sinh nhật bạn cô. Tôi diện giầy mô-ca bóng lộn, áo sơ mi trắng cổ cồn, quần là phẳng lỳ. Cô mặc váy ngắn xẻ cao, nện guốc cao gót chín phân, trông như catwalk. Khi chuẩn bị xuất phát, tôi đã định không đội mũ vì đèo một cô diện ngất trời mà mình đội “nồi” đen xì không hợp chút nào. Nhưng lại nghĩ nhỡ ai xô vào, vật đầu xuống đường thì sao. Chả biết trời xui thế nào, cơn hâm nổi lên hay theo thói quen, tôi lại chụp mũ lên. Cô bạn không vui lắm nhưng hình như đã quen hình ảnh chàng đội nồi đến nhà nên cũng cho qua.


Đi đường ai cũng tò mò nhìn. Chàng đội mũ bảo hiểm che kín mặt đèo nàng váy ngắn cũn cỡn như sắp vào Nhà hát Lớn biểu diễn, một đôi cọc cạch kiểu bác xe ôm Thạch Thất đèo ca sĩ Sài Gòn chạy sô. Đến dự tiệc, thay vì chuyện vui sinh nhật, các bạn cô quay sang giễu cái mũ và người đội “trông quê quê” hay “chọn được anh giàu quá, có xe máy lại cả nồi cơm điện giống cái bô”. Lúc về, cô ấy khóc thút thít ra tối hậu thư: "Hoặc anh đội mũ hoặc là em”. Tôi nghĩ thế là hết.


Tôi định vứt cái mũ đi cho bõ tức nhưng nhớ lời ông Tây dặn, mình là dân IT, làm việc bằng cái đầu, nhỡ ngã xe máy không có mũ bảo hiểm, chấn thương sọ não dễ sống thực vật lay lắt suốt đời, chẳng ai nuôi mãi, mẹ thì già, anh em ở xa, ai biết thân nấy, “kiến giả nhất phận” như các cụ dạy. Cuối cùng, tôi đành thỏa hiệp, bỏ mũ vài tháng cho đến khi cưới được vợ dù đèo cô ấy ngoài đường đầu trần cũng thấy hơi sờ sợ.


Gần đây, người ta tranh cãi đội mũ xe máy, tôi nhớ lại chuyện cũ thấy buồn cười cho số phận cái “nồi cơm điện” kia. Thật lạ đời, sau khi tôi lấy vợ, hai con lớn sắp vào đại học lại “hâm hấp” không muốn đội cái mũ khốn khổ đó nữa. Hình như đàn ông có vợ rồi thích chải chuốt và phong trần hơn. Mặc com lê, đeo ca-ra-vat, chả lẽ đội nồi. Quần soóc, vai đeo vợt, đội mũ vải tennis trông vẫn oai và trẻ hơn. Tuy nhiên, cô vợ tôi rất khôn khéo. Mỗi khi tôi dắt xe máy ra, cô ấy dặn vẻ ân cần: "Anh nhớ đội mũ nhé”. Một phần lo “trụ cột gia đình nhỡ có làm sao ba mẹ con bấu víu vào đâu” và một phần cô ấy biết “lão ấy đội mũ kín mặt, ma cũng chẳng thèm nhìn”. Cô ấy không biết là tôi đội mũ, kéo mặt nạ, ngắm trộm các em mặc váy ngắn đi ngược chiều không bị phát hiện.


Tôi nghĩ chuyện đội mũ bảo hiểm xe máy của cánh đàn ông do phái đẹp quyết định thì phải. Có lẽ các bà hiểu cái nồi cơm điện trong bếp hơn ai hết. Họ thích kiểu gì cánh nam giới sẽ nghe theo. Bạn tưởng tượng, một em xinh như mộng, chân dài, mặc váy *********y hay một chị mặc áo dài tha thướt ra lệnh cho chàng bỏ cái “nồi” thì dù anh ấy rất sợ tai nạn cũng phải vứt nó vào giỏ xe. Nếu nàng dặn trước lúc chia tay: “Mai đến đón em, anh nhớ đội mũ. Đi đường đông xe cộ, em lo lắm” thì cái mũ có đắt như vàng và nóng chết người, chàng vẫn phải nhẫn nhịn, thậm chí mua thêm một cái để tặng người yêu vào dịp sinh nhật. Nàng đội thì chàng ngồi cầm lái dám để đầu trần?


Trong gia đình, nếu các bà nhắc ông xã về chuyện “đội mũ” chắc họ không hé răng. Theo thống kê, nam giới gây tai nạn giao thông gấp đôi phụ nữ thường do tính "sĩ" của nam nhi. Ở Úc người ta giễu các chàng lái xe ẩu bằng hình ảnh cô gái giơ ngón tay út bé tý hơi quặp lên, ám chỉ “phóng nhanh thế chắc gì cái… kia đã mạnh?”. Vì thế, các chị chỉ cần khéo nhắc các anh một chút, tôi chắc phần trăm tai nạn sẽ giảm nhiều. Đàn ông độc thân do cô người yêu hay bạn gái quyết. Ông chồng do các bà xã xử lý theo cảm tính riêng của phụ nữ. Chỉ có trời mới biết được vì sao. Khi họ đã quyết, Thiên Lôi cũng không thay đổi được.


Nhà nước ta bàn quy định đội mũ bảo hiểm, dọa phạt tiền hay tạm giữ xe. Nhưng nhiều gia đình nhỏ của chúng ta không thấy hết được tác dụng và cả vẻ đẹp của cái mũ thì còn khá lâu mới thực hiện được qui ước đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Chúng ta nên ngừng đùa vui chế giễu những điều lẽ ra rất tốt đẹp như đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy.


Đám thanh niên trẻ từ 16 đến 25 gây tai nạn nhiều nhất, chiếm tới 30-40% các vụ. Tâm lý sợ bạn cùng lứa cười nhạo làm cho mọi qui định hay cố gắng thuyết phục về cái mũ hết tác dụng. Dân ta chưa có hiểu biết nhiều hoặc coi nhẹ pháp luật, nhất là luật giao thông. Nên chăng tuyên truyền cần bắt đầu từ gia đình “đóng cửa bảo nhau” trước rồi mới đến cộng đồng và xa hơn nữa. Chỉ cần có tâm lý đi xe máy ra đường, quên không đội mũ lại tự nhủ “nhỡ mình ngã thì sao?”, mọi tranh cãi về chiếc mũ sẽ chấm hết.


Mong ước của tôi: Lãnh đạo nên làm gương.


Người đầu bếp nấu món ăn nên nếm trước. Nếu chính ông ta thấy được thì hãy mời người khác thưởng thức. Thủ đô Washington DC có hệ thống metro rất hiện đại. Rất đông nhân viên đến sở dùng hệ thống này vì đi ô tô hay bị tắc đường. Khách hàng không ngừng đòi hỏi hoàn thiện hệ thống tàu điện ngầm và các dịch vụ đi kèm. Để đảm bảo việc đó được thực hiện một cách chu đáo, một qui định bắt buộc, ông giám đốc hệ thống metro của DC hàng ngày phải đi làm bằng tàu điện ngầm để biết được những bất cập trong dịch vụ và hệ thống, qua đó nhằm cải tiến cho tốt hơn.


Ông Putin muốn cho nước Nga biết Tổng thống năng động và làm gương cho lính như thế nào đã tự lái máy bay phản lực đi chiến trường Chesnia.


Có lần Tổng thống Bush lái xe đi trong trang trại ở Texas quên không thắt dây an toàn, bị cánh nhà báo chụp được và đưa lên CNN làm ầm ỹ. Nhà Trắng phải giải thích đại ý là ông ấy đi trong khu đất riêng, tốc độ quá chậm để phải thắt dây. Qui định ở Mỹ đi ô tô phải thắt dây an toàn, Tổng thống sơ ý một chút lập tức bị chế nhạo.


Vì thế, tôi mong các vị lãnh đạo hãy làm gương cho dân chúng. Ông giám đốc phụ trách xe bus nên dùng xe công cộng vài lần mỗi tuần để hiểu tại sao dân ít dùng loại phương tiện này. Ông giám đốc sở giao thông dùng xe máy đến cơ quan để biết rõ hệ thống giao thông hiện nay và đưa ra các qui định cho sát với đời thường. Ngài Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải hay trưởng phòng Cảnh sát giao thông, thay dùng ô tô, mỗi quý một lần đi xe máy, đội mũ bảo hiểm từ nhà đến chỗ làm việc, mời ti-vi quay trực tiếp cho dân noi theo. Hình ảnh các vị đến dự hội nghị, một tay cắp cặp, tay kia xách “nồi cơm điện” để trên bục phát biểu sẽ tác dụng hàng trăm lần so với những bài viết kêu gọi trên báo hay mấy ông cảnh sát lăm le phạt tiền.


Theo VietNamNet