Đưa con đi chúc Tết để được nghe con chào hỏi, nở mày nở mặt. Nào ngờ con lại gằm mặt, im bặt. Liệu trẻ không thích chào có vô lễ?

Dịp Tết bố mẹ thường đưa con gặp gỡ nhiều người. Nào là họ hàng, người quen, nào là đồng nghiệp, bạn bè… toàn những mối quan hệ thân thuộc. Lường trước tình huống khó xử, bố Minh dặn con:

- Đến nhà ai chúc Tết, con nhớ khoanh tay, cúi người chào hỏi cho lễ phép. Có như vậy, người ta mới đánh giá gia đình giáo dục tốt. Cha mẹ cũng nở mày nở mặt vì con, nhớ chưa!

Bé Minh nghe bố dặn, dạ vâng lia lịa. Thấy thái độ hợp tác, bố an tâm.

Vậy mà đến Tết, đưa con qua nhà ông bạn chơi, nhắc khéo, nhắc gằm mặt kiểu gì con cũng không chịu chào hỏi người lớn. Thế là vừa đi về đến nhà, chân trước chân sau bố vào bếp toang lấy roi cho một trận. May sao còn sợ Tết nhất la rầy xui, nên thành ra chỉ gọi con lại dạy bảo chứ không làm lớn chuyện.

Từ lâu, nhiều gia đình Việt đã xem cái khoanh tay thưa hỏi là một lễ nghi không thể thiếu trong văn hóa chào hỏi. Trẻ nhỏ biết thưa hỏi người lớn là đứa trẻ có giáo dục, đáng khen ngợi. Ngược lại sẽ bị coi là ngỗ ngược, bất kính, vô lễ. Nhưng bố mẹ có bao giờ chịu hỏi con xem vì sao con lại không thích chào hỏi?

Thực tế, ngay từ khi còn nhỏ, một số trẻ đã ý thức về bản ngã của chính mình. Trẻ sẽ chỉ cảm thấy ngượng ngùng khi phải vì một lời nhắc nhở của ai đó để làm theo việc gì đó mà không xuất phát từ sự tự nguyện của bản thân. Thế nên chớ khoan vội đánh giá con vô lễ khi trẻ không chịu lễ phép chào hỏi mà hãy tìm cách để trẻ tự nguyện thực hiện hành vi tốt:

Đừng vội mắng trẻ

hình ảnh

Bị mất mặt trước người khác vì con không chịu chào hỏi người lớn, hẳn bố mẹ ngay lập tức sẽ buộc tội con “đồ cứng đầu”, “con cái khó dạy”, “cái thứ vô lễ”. Nhưng sự buộc tội thực tế chỉ khiến con thêm bực bội và cảm nhận rõ nhất cảm giác bị sỉ nhục. Dưới sự soi mói của bao ánh mắt đổ dồn và những lời khiển trách của bố mẹ, sự tự tin vốn có trong trẻ sẽ như cây non héo rũ. Sau này bé sẽ trở nên “nhút nhát”, thu mình hơn và ngày càng tỏ ra ương ngạnh, rất có tiếp cận.

Dặn dò trước và khuyến khích sau

hình ảnh

Nếu bố mẹ có ý định đưa con đi chúc Tết ở nhà một người bạn từ lâu không gặp hoặc người thân ít có dịp qua lại nên gọi con lại và giải thích qua cho con hiểu về mối quan hệ đó. Việc biết trước người mình gặp là ai, có mối quan hệ thế nào với bố mẹ sẽ giúp con chủ động hơn khi gặp gỡ họ. Nhiều trẻ đến tuổi ngại ngùng, khi gặp người lạ tất yếu sẽ khó mở miệng hỏi thưa. Nếu bố mẹ không hiểu được điều này để hành xử thì xem như đã chậm một bước, khó trách được hành vi vô lễ của con.

Nếu trẻ nhanh miệng thưa hỏi, hãy nhớ sau đó dành cho trẻ một lời khen ngợi. Dù chỉ một câu nói nhưng nó sẽ khuyến khích trẻ lặp lại hành vi tốt ở lần sau.

Có thể thấy, dặn dò trước giúp trẻ chuẩn bị tâm lý, còn động viên kịp thời sau đó sẽ khiến trẻ nhận ra được hành vi tử tế và khẳng định mình. Bằng cách tự nhiên trẻ sẽ dần dần nhiệt tình hơn trong việc chào hỏi.

Quyền tự chủ của trẻ em cần được tôn trọng

hình ảnh

Khi trẻ lớn hơn, khả năng tự nhận thức của các bé sẽ trở nên mạnh mẽ hơn và trẻ sẵn sàng đưa ra quyết định của riêng mình. Đó là lý do tại sao những việc cha mẹ yêu cầu con làm, con có xu hướng chống đối, không làm. Ngược lại những gì cha mẹ không cho con làm, con lại càng thích làm hơn và bất kể cha mẹ làm gì, trẻ luôn phải làm ngược lại.

Với trẻ độ tuổi này, có thể bố mẹ không yêu cầu theo kiểu bắt buộc thì trẻ sẽ chủ động làm để khẳng định giá trị của mình. Không chỉ vậy, trẻ còn sẵn sàng chủ động làm điều tương tự khi chúng được yêu cầu làm.

Lời chào có thực sự quan trọng như vậy không?

Nhiều bậc cha mẹ rất vui khi thấy con mình chủ động chào hỏi người khác vì đây là biểu hiện của sự khiêm tốn và lễ phép. Đó còn là lúc phô trương nền giáo dục tử tế trong gia đình và là dịp phô diễn bộ mặt của bố mẹ. Nhưng trẻ con thì không dễ dụ như người lớn vẫn nghĩ. Việc con không chịu chào hỏi có thể khiến bố mẹ cảm thấy bị mất mặt, rất bất mãn với con nhưng chỉ riêng hành vi không chào hỏi không có nghĩa con là đứa trẻ vô lễ, thiếu giáo dục.

Sự thật là bởi cha mẹ chưa bao giờ nghĩ rằng một đứa trẻ suy cho cùng chỉ là một đứa trẻ. Chúng không suy nghĩ được nhiều như người lớn. Chúng dễ xúc động, làm theo cảm tính và dễ mắc sai lầm. Hơn nữa, không chào hỏi cũng không nói lên hết tính cách tương lai của đứa trẻ. Một số cha mẹ lại không coi chào hỏi như một phần thể hiện của giá trị giáo dục mà chỉ đơn giản là thích khoe cho thấy những gì bên ngoài, mang tính hình thức. Hãy nhớ rằng trẻ nhỏ cần có dành thời gian để học cách thích nghi và trưởng thành. Đừng vì sĩ diện của bố mẹ mà ép trẻ phải trưởng thành trong chốc lát. Dạy dỗ là cả một quá trình, cứ từ từ rồi sẽ có được quả ngọt.