Trước khi mất nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng rõ ràng thì người ở lại đâu phải khốn khổ, nhưng mà trên đời này đâu phải lúc nào mọi chuyện cũng xảy ra như ý nguyện mỗi người.

Hôm qua có cô em nọ gọi cho mình hỏi chuyện chia căn nhà của ông nội. Số là nào giờ cả nhà em, ba thế hệ sống chung trong căn nhà ở một quận trung tâm TP.HCM. Ông nội là chủ sở hữu căn nhà, cũng là đứng tên trong Sổ hộ khẩu.

Ông nội mất đi, không có để lại di chúc gì hết, bây giờ mấy anh chị em, dâu rể rồi con cháu bắt đầu muốn bán đi căn nhà đó, nhưng đâu phải ai cũng đồng ý, người muốn người không, giờ không biết làm sao?

Rồi em hỏi mình giờ mà căn nhà đó bán đi, mẹ con em có phần không, vì mẹ con em cũng có tên trong Sổ hộ khẩu. À đây, mình hiểu tâm trạng cũng như thắc mắc của nhiều người, nên sẵn câu chuyện này mình giải đáp luôn.

hình ảnh


Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. 

Ông nội đứng tên chủ sở hữu căn nhà cũng là chủ hộ trong Sổ hộ khẩu. Hiện tại, bà nội em vẫn còn sống và ông nội có 4 người con, trong đó người con đầu đã mất trước ông nội và người này đã có 2 con.

Về nguyên tắc, theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 thì việc chia thừa kế phần tài sản do người mất để lại sẽ ưu tiên chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi. Tất nhiên với những trường hợp cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi đều phải có giấy xác nhận về mặt pháp lý.

Rồi, vậy là bà nội, 3 người con còn sống và 2 đứa cháu (con của người đã mất) được nhận thừa kế căn nhà ông nội để lại. Những người này có thể còn được hưởng phần tài sản khác do ông nội để lại để lại ngoài căn nhà (nếu có).

Bởi theo quy định của Bộ luật dân sự có một trường hợp đặc biệt đó là thừa kế thế vị, nghĩa là người nhận thừa kế qua đời thì con của người này được nhận, nếu con của người này mất thì cháu được nhận.

Như vậy có thể hiểu, căn nhà được chia thành 5 phần, gồm:

- 1 phần của bà nội.

- 3 người con còn sống mỗi người 1 phần.

- 1 phần cho 2 con của người đã mất.

Những người ở hàng thừa kế thứ hai sẽ chỉ được hưởng khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm chết trước, không có quyền hưởng thừa kế hoặc bị truất quyền hưởng thừa kế.

Việc của những người còn sống là phải kê khai di sản thừa kế, nghĩa là kê khai tất cả những tài sản mà ông nội để lại. Đồng thời, kê khai những người có mối quan hệ trong hàng thừa kế thứ nhất, đồng thời chứng minh mối quan hệ thông qua các giấy tờ xác nhận, ví dụ như Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy khai sinh,… Lưu ý rằng, Sổ hộ khẩu không phải là tất cả để chứng minh cho mối quan hệ với vợ, con và cháu nhe, rất nhiều người nhầm lẫn chỗ này dẫn đến lo lắng, hoang mang, thậm chí còn sợ phải chia của.

hình ảnh


Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. 

Sau khi tiến hành kê khai di sản thừa kế, thì thủ tục kế tiếp đó là sang tên sổ hồng (là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất). Khi đã chính thức đứng tên trên sổ thì những người thừa kế mới có quyền quyết định bán căn nhà. Việc bán căn nhà có thể không được diễn ra nếu như một trong những người cùng đứng tên chủ sở hữu không đồng ý.

Một trong những cách giải quyết mà một số gia đình lựa chọn mang tính “dĩ hòa vi quý” thuận lợi giữa đôi bên, là người không muốn bán căn nhà sẽ ở lại nhà đó, đồng thời, phải đưa số tiền tương ứng với phần giá trị căn nhà mà những người thừa kế muốn bán đáng lẽ được hưởng, đổi lại việc sang tên chỉ để cho người còn lại ở căn nhà đó.

Thêm một vấn đề phát sinh rằng, những người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp nhưng sau đó quyền sở hữu chỗ ở đó đã chuyển cho người khác mà sau 12 tháng kể từ ngày chuyển quyền sở hữu vẫn chưa đăng ký thường trú ở chỗ mới sẽ bị xóa tên trong Sổ hộ khẩu, trừ trường hợp người sở hữu hiện tại đồng ý, hoặc tiếp tục được cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ, theo quy định mới áp dụng kể từ ngày 01/7/2021 tại Luật cư trú năm 2020.

Mẹ nắm rõ nguyên tắc rồi thì cứ thẳng tiến làm theo đúng luật thôi, đừng mắc công cãi mấy chuyện đâu đâu mà không giải quyết được vấn đề.