Giãn cơ bàng quang là gì?
Bàng quang có một lớp cơ gọi là cơ detrusor (cơ bàng quang) giúp co bóp để tống nước tiểu ra ngoài. Khi cơ này bị kéo giãn lâu ngày hoặc hoạt động bất thường, bàng quang có thể:
- Chứa quá nhiều nước tiểu nhưng co bóp kém
- Tiểu không hết, bí tiểu
- Tiểu són hoặc rỉ nước tiểu
- Đi tiểu khó, tia tiểu yếu, phải rặn mới ra
Vì sao cơ bàng quang bị giãn?
Nguyên nhân thường gặp gồm:
Tắc nghẽn đường tiểu kéo dài
- Nam giới: phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo
- Sỏi tiết niệu, khối u, chèn ép vùng chậu
Khi nước tiểu không thoát được, bàng quang phải căng lâu ngày → cơ bị giãn và yếu dần.
Rối loạn thần kinh (bàng quang thần kinh)
Các bệnh hoặc tổn thương thần kinh có thể làm mất phối hợp co–giãn của bàng quang:
- Đột quỵ
- Tổn thương tủy sống
- Bệnh thần kinh do đái tháo đường
- Parkinson, thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh…
Lúc này bàng quang có thể không co bóp đủ mạnh hoặc co bóp sai thời điểm.
Nhịn tiểu kéo dài, bí tiểu tái diễn
Thói quen nhịn tiểu nhiều giờ hoặc bí tiểu sau phẫu thuật/gây mê đôi khi khiến cơ bàng quang bị giãn quá mức.
Thuốc hoặc bệnh lý khác
Một số thuốc có thể làm bí tiểu hoặc giảm co bóp bàng quang; viêm nhiễm, táo bón nặng, bệnh chuyển hóa cũng có thể góp phần.
Dấu hiệu nghi ngờ giãn cơ bàng quang
- Tiểu khó, phải rặn
- Dòng tiểu yếu hoặc ngắt quãng
- Tiểu nhiều lần nhưng không hết
- Căng tức bụng dưới
- Bí tiểu hoặc rỉ nước tiểu từng ít một (tiểu són do tràn đầy)
Giãn cơ bàng quang có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm nếu kéo dài và không điều trị.
Biến chứng gồm:
- Ứ đọng nước tiểu
- Nhiễm trùng tiết niệu tái diễn
- Sỏi bàng quang
- Trào ngược nước tiểu lên thận
- Ứ nước thận
- Suy giảm chức năng thận
Chẩn đoán bằng cách nào?
Bác sĩ thường đánh giá bằng:
- Khai thác triệu chứng và khám lâm sàng
- Siêu âm hệ tiết niệu để xem bàng quang giãn và lượng nước tiểu tồn dư
- Xét nghiệm nước tiểu
- Đo niệu dòng đồ
- Đo áp lực bàng quang (urodynamic) trong một số trường hợp
- Nội soi hoặc chụp đường tiểu nếu nghi ngờ tắc nghẽn
Điều trị giãn cơ bàn quang như thế nào?
Điều trị phụ thuộc nguyên nhân, không phải chỉ “làm giãn cơ” hay “co cơ” đơn thuần.
Nếu do tắc nghẽn:
Nếu do bàng quang thần kinh hoặc cơ bàng quang yếu:
Nếu bàng quang tăng hoạt/co thắt bất thường:

