Webtretho
Thịnh hành
Cộng đồng
Webtretho Awards 2025
Thông báo
Đánh dấu đã đọc
Loading...
Đăng nhập
Bài viết
Cộng đồng
Bình luận
Bộ Y tế cảnh báo về “amíp ăn não người”
PN - Sau khi Phụ Nữ đăng bài Việt Nam xuất hiện "amip ăn não người" (ngày 29/8), nhiều độc giả gửi thư về tòa soạn, thắc mắc trước luồng thông tin: bệnh này đã có từ lâu tại Việt Nam, loại amip ăn não có cả trong rau bẩn và rất hiếm khi gây tử vong.
Để rộng đường dư luận, Phụ Nữ đã phỏng vấn GS-BS Trần Vinh Hiển (ảnh) - cố vấn Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng, Đại học Y Dược TP.HCM về vấn đề này.
* Thưa ông, có ý kiến cho rằng “amip ăn não người” không chỉ có trong nước mà có cả trên rau nhiễm bẩn và nhiều người Việt Nam mắc phải?
GS Trần Vinh Hiển: Trong y văn thế giới có mô tả loại “amip ăn não người”, với tên khoa học Naegleria fowleri. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên tôi nghe Việt Nam phát hiện và báo cáo ca bệnh này. Thậm chí, thời gian tôi còn giảng dạy ở Pháp cũng chưa nghe thấy có ca tương tự. Điều đó cho thấy, ngay cả các nước trên thế giới cũng ít gặp ca bệnh này. Nguyên nhân hiếm gặp vì “amip ăn não người” chỉ hoạt động chủ yếu ở các ao, hồ, sông, suối với dòng nước nóng trên 350C hoặc các vùng nước có chất thải công nghiệp dơ bẩn.
* Phải chăng do hiếm gặp hay còn một số loại amip khác cũng tấn công não người nên một số người đã nhầm lẫn, chưa hiểu cặn kẽ về loại amip Naegleria fowleri?
- Amip còn được gọi là trùng chân giả. Có rất nhiều loại amip khác nhau và được chia thành hai nhóm: amip ký sinh và amip tự do. Amip ký sinh là những amip có quá trình sinh sản liên quan đến ký chủ (cơ thể người), nếu không có ký chủ, chúng sẽ không tồn tại. Tóm lại, một phần hoặc toàn bộ vòng đời của nó có liên quan đến cơ thể người. Trong nhóm amip ký sinh có thể kể đến: amip Entamoeba histolytica, Entamoeba coli, Entamoeba polecki, Entamoeba gingivalis… Các loại amip này thường không gây bệnh, ngoại trừ amip Entamoeba histolytica tồn tại ở đại tràng, tấn công vách ruột gây ra bệnh kiết lỵ. Nếu mắc kiết lỵ mà không điều trị thì amip này mới xâm nhập vào mạch máu lớn như động mạch, tĩnh mạch để đến gan, phổi gây áp-xe gan, áp-xe phổi và cũng có thể tấn công lên não nhưng rất hiếm xảy ra. Bệnh amip đường ruột này thuộc bệnh cổ điển và nhiều người Việt Nam mắc phải.
Riêng nhóm amip tự do dù được y khoa đặt vào nhóm ký sinh trùng nhưng chúng hoàn toàn không ký sinh, sinh sản ở người. Vì không phụ thuộc vào cơ thể người nên chúng vẫn tồn tại trong môi trường tự nhiên và ăn các loại vi khuẩn khác để sống. Chúng được phát hiện ở người là do lạc chỗ, nhưng để tồn tại buộc chúng phải ăn não. Hiện nay, amip tự do có ba loại là Naegleria fowleri, Acanthamoeba species, Balamuthia mandrillavis và chúng có hình dạng khác nhau. Nếu amip Naegleria fowleri tấn công não ở người khỏe mạnh thì hai loại amip còn lại chủ yếu tấn công não của người suy giảm miễn dịch.
* Như vậy, cơ chế gây bệnh ở hai nhóm amip này hoàn toàn khác nhau?
- Chính xác. Nếu amip Entamoeba histolytica (gây ra bệnh kiết lỵ, tiêu chảy nêu trên - PV) có trong phân, nước bẩn, các loại rau, thực phẩm, tấn công người qua đường tiêu hóa thì amip Naegleria fowleri (amip ăn não người) lại chui vào mũi để lên não sau khi bệnh nhân bị xộc nước nhiễm nguồn bệnh. Vì vậy, rất hiếm khi xảy ra tình trạng nhiễm amip này.
* Theo GS, “amip ăn não người” có khó điều trị không khi có ý kiến cho rằng, chỉ cần chẩn đoán đúng bệnh, nhập viện kịp thời thì sẽ điều trị dễ dàng?
- Nếu bị amip Entamoeba histolytica tấn công thì việc điều trị rất dễ dàng và khó tử vong. Ngay khi bị kiết lỵ do amip này gây ra, bác sĩ đã chủ động điều trị cho người bệnh và hiếm khi bệnh diễn tiến lên gan, phổi hay não. Và dù có lên não thì việc điều trị cũng không khó vì đây là bệnh cổ điển, có nhiều loại thuốc đặc hiệu. Nhưng nếu nhiễm phải “amip ăn não người” Naegleria fowleri thì tỷ lệ tử vong rất cao cho dù nhập viện sớm và hiện nay nguồn thuốc điều trị cũng rất ít.
Cận cảnh Amip đường ruột
Cận cảnh " Amip ăn não người"
* Vậy GS có thể đưa ra lời khuyên để tránh mắc các bệnh này?
- Loại “amip ăn não người” khó có thể tồn tại trong các hồ bơi vì nhiệt độ thường thấp hơn 350C, đồng thời các hồ bơi này luôn được sát khuẩn; nhưng chúng sẽ dễ có mặt ở các hồ nước tự nhiên, suối nước nóng. Do đó, khi tắm ở các ao hồ cần đeo các dụng cụ bảo hộ bơi lội.
* Xin cảm ơn GS!
08:39 SA 05/09/2012
Bệnh nguy hiểm lần đầu tiên xuất hiện tại việt...
PN - Sau khi Phụ Nữ đăng bài Việt Nam xuất hiện "amip ăn não người" (ngày 29/8), nhiều độc giả gửi thư về tòa soạn, thắc mắc trước luồng thông tin: bệnh này đã có từ lâu tại Việt Nam, loại amip ăn não có cả trong rau bẩn và rất hiếm khi gây tử vong.
Để rộng đường dư luận, Phụ Nữ đã phỏng vấn GS-BS Trần Vinh Hiển (ảnh) - cố vấn Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng, Đại học Y Dược TP.HCM về vấn đề này.
* Thưa ông, có ý kiến cho rằng “amip ăn não người” không chỉ có trong nước mà có cả trên rau nhiễm bẩn và nhiều người Việt Nam mắc phải?
GS Trần Vinh Hiển: Trong y văn thế giới có mô tả loại “amip ăn não người”, với tên khoa học Naegleria fowleri. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên tôi nghe Việt Nam phát hiện và báo cáo ca bệnh này. Thậm chí, thời gian tôi còn giảng dạy ở Pháp cũng chưa nghe thấy có ca tương tự. Điều đó cho thấy, ngay cả các nước trên thế giới cũng ít gặp ca bệnh này. Nguyên nhân hiếm gặp vì “amip ăn não người” chỉ hoạt động chủ yếu ở các ao, hồ, sông, suối với dòng nước nóng trên 350C hoặc các vùng nước có chất thải công nghiệp dơ bẩn.
* Phải chăng do hiếm gặp hay còn một số loại amip khác cũng tấn công não người nên một số người đã nhầm lẫn, chưa hiểu cặn kẽ về loại amip Naegleria fowleri?
- Amip còn được gọi là trùng chân giả. Có rất nhiều loại amip khác nhau và được chia thành hai nhóm: amip ký sinh và amip tự do. Amip ký sinh là những amip có quá trình sinh sản liên quan đến ký chủ (cơ thể người), nếu không có ký chủ, chúng sẽ không tồn tại. Tóm lại, một phần hoặc toàn bộ vòng đời của nó có liên quan đến cơ thể người. Trong nhóm amip ký sinh có thể kể đến: amip Entamoeba histolytica, Entamoeba coli, Entamoeba polecki, Entamoeba gingivalis… Các loại amip này thường không gây bệnh, ngoại trừ amip Entamoeba histolytica tồn tại ở đại tràng, tấn công vách ruột gây ra bệnh kiết lỵ. Nếu mắc kiết lỵ mà không điều trị thì amip này mới xâm nhập vào mạch máu lớn như động mạch, tĩnh mạch để đến gan, phổi gây áp-xe gan, áp-xe phổi và cũng có thể tấn công lên não nhưng rất hiếm xảy ra. Bệnh amip đường ruột này thuộc bệnh cổ điển và nhiều người Việt Nam mắc phải.
Riêng nhóm amip tự do dù được y khoa đặt vào nhóm ký sinh trùng nhưng chúng hoàn toàn không ký sinh, sinh sản ở người. Vì không phụ thuộc vào cơ thể người nên chúng vẫn tồn tại trong môi trường tự nhiên và ăn các loại vi khuẩn khác để sống. Chúng được phát hiện ở người là do lạc chỗ, nhưng để tồn tại buộc chúng phải ăn não. Hiện nay, amip tự do có ba loại là Naegleria fowleri, Acanthamoeba species, Balamuthia mandrillavis và chúng có hình dạng khác nhau. Nếu amip Naegleria fowleri tấn công não ở người khỏe mạnh thì hai loại amip còn lại chủ yếu tấn công não của người suy giảm miễn dịch.
* Như vậy, cơ chế gây bệnh ở hai nhóm amip này hoàn toàn khác nhau?
- Chính xác. Nếu amip Entamoeba histolytica (gây ra bệnh kiết lỵ, tiêu chảy nêu trên - PV) có trong phân, nước bẩn, các loại rau, thực phẩm, tấn công người qua đường tiêu hóa thì amip Naegleria fowleri (amip ăn não người) lại chui vào mũi để lên não sau khi bệnh nhân bị xộc nước nhiễm nguồn bệnh. Vì vậy, rất hiếm khi xảy ra tình trạng nhiễm amip này.
* Theo GS, “amip ăn não người” có khó điều trị không khi có ý kiến cho rằng, chỉ cần chẩn đoán đúng bệnh, nhập viện kịp thời thì sẽ điều trị dễ dàng?
- Nếu bị amip Entamoeba histolytica tấn công thì việc điều trị rất dễ dàng và khó tử vong. Ngay khi bị kiết lỵ do amip này gây ra, bác sĩ đã chủ động điều trị cho người bệnh và hiếm khi bệnh diễn tiến lên gan, phổi hay não. Và dù có lên não thì việc điều trị cũng không khó vì đây là bệnh cổ điển, có nhiều loại thuốc đặc hiệu. Nhưng nếu nhiễm phải “amip ăn não người” Naegleria fowleri thì tỷ lệ tử vong rất cao cho dù nhập viện sớm và hiện nay nguồn thuốc điều trị cũng rất ít.
Cận cảnh Amip đường ruột
Cận cảnh " Amip ăn não người"
* Vậy GS có thể đưa ra lời khuyên để tránh mắc các bệnh này?
- Loại “amip ăn não người” khó có thể tồn tại trong các hồ bơi vì nhiệt độ thường thấp hơn 350C, đồng thời các hồ bơi này luôn được sát khuẩn; nhưng chúng sẽ dễ có mặt ở các hồ nước tự nhiên, suối nước nóng. Do đó, khi tắm ở các ao hồ cần đeo các dụng cụ bảo hộ bơi lội.
* Xin cảm ơn GS!
08:37 SA 05/09/2012
Bệnh nguy hiểm lần đầu tiên xuất hiện tại việt...
* Vậy GS có thể đưa ra lời khuyên để tránh mắc các bệnh này?
- Loại “amip ăn não người” khó có thể tồn tại trong các hồ bơi vì nhiệt độ thường thấp hơn 350C, đồng thời các hồ bơi này luôn được sát khuẩn; nhưng chúng sẽ dễ có mặt ở các hồ nước tự nhiên, suối nước nóng. Do đó, khi tắm ở các ao hồ cần đeo các dụng cụ bảo hộ bơi lội.
Các mẹ cứ yên tâm ^^
08:36 SA 05/09/2012
Cảnh báo "amip ăn não người" từ nước muối nhỏ mũi...
Mọi người nên đến những hồ bơi đạt tiêu chuẩn nhà thi đấu ấy , đừng đi đến những hồ bơi nhỏ ; tư nhân ..vì lợi nhuận nên họ đặt chất lượng rất thấp . Đừng quá lo lắng , bơi xong nhớ nhỏ mắt ; nhỏ mũi đầy đủ là được , đồng thời kẹp mũi trong khi bơi .
08:24 SA 05/09/2012
Hòa hãn linh - có ai dùng chưa?
Các mẹ ở SG thì mua hoà hãn linh ở đâu vậy ạ ????:-?
01:14 CH 31/08/2012
Hụt hẫng từ bệnh viện trở về !
e cảm ơn mẹ audible nhiều lắm ....:((
12:41 CH 31/08/2012
Hụt hẫng từ bệnh viện trở về !
không mẹ nào giúp em hết à ..hhuhu
09:36 SA 31/08/2012
v
VoHoangYen
Hóng
469Điểm·1Bài viết
Báo cáo