Mình biết là có nhiều trường hợp ‘mang tiếng’ hộ khẩu ở đây nhưng thực tế thì không phải vậy. Vì nhiều lý do nhưng quan trọng nhất vẫn là quan niệm ‘hộ khẩu thành phố’.
Sắp tới đây, khi Luật cư trú năm 2020 có hiệu lực (từ ngày 01/7/2021) thì rào cản cũng như sự phân biệt điều kiện để nhập hộ khẩu thành phố được xóa bỏ, thay vào đó, ở bất cứ nơi đâu trên đất nước mình, điều kiện nhập hộ khẩu là như nhau.
Có người sẽ thắc mắc “Ủa sao nói bỏ hộ khẩu giấy?”, mình giải đáp luôn “Đúng là sẽ bỏ, và trong thời gian tới họ sẽ thay cách quản lý cư trú bằng hệ thống dữ liệu điện tử. Việc thay đổi này với mong muốn tạo thuận lợi cho người dân đỡ mắc công phải lưu trữ và mang theo nhiều giấy tờ khi giao dịch”.
Cũng từ đây, nhằm giải quyết tình trạng đăng ký cư trú ảo, Luật mới sẽ có những quy định mà với nhiều người đánh giá rằng ‘có phần hà khắc hơn’, và nhiệm vụ của người dân là cần phải chấp hành đúng. Sinh sống và làm việc thường xuyên ở đâu thì đăng ký thường trú ở đó, đúng với bản chất của quy định, và tương tự với tạm trú.
Luật mới này cũng nghiêm cấm trường hợp đồng ý cho người khác đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú vào chỗ ở của mình vì mục đích vụ lợi hoặc trong thực tế là người đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú không sinh sống tại chỗ ở đó.
Thực tế trước đây cũng có quy định nhưng không rõ như Luật mới đề cập đến vấn đề đăng ký thường trú hoặc tạm trú.
Theo quy định hiện hành tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự an toàn xã hội thì hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú… sẽ bị phạt tiền từ 100 ngàn đồng đến 300 ngàn đồng.
Ngoài ra, Luật mới cấm thêm các hành vi sau đây:
- Không tiếp nhận, trì hoãn việc tiếp nhận hồ sơ, giấy tờ, tài liệu, thông tin đăng ký cư trú hoặc có hành vi nhũng nhiễu khác; không thực hiện, thực hiện không đúng thời hạn đăng ký cư trú cho công dân khi hồ sơ đủ điều kiện đăng ký cư trú; xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú trái với quy định của pháp luật.
Người vi phạm tùy mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật đối với trường hợp vi phạm điều này.
- Truy nhập, khai thác, hủy hoại, làm cản trở, gián đoạn hoạt động, thay đổi, xóa, phát tán, cung cấp trái phép thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Đối với trường hợp này còn xem xét hậu quả xảy ra để xác định sẽ là phạt hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường thiệt hại.
