Năm 2022: Cảnh báo khó khăn sắp đến, bà con cần có kế hoạch chi tiêu hợp lý

Tình hình là sắp hết năm 2021, chuẩn bị bước sang năm 2022, bà con hẳn vẫn mong mỏi dịch bệnh sớm được ngăn chặn và kiểm soát để còn yên tâm làm việc, phát triển kinh tế nữa.

Nhìn lại thời gian đã qua mới thấy dịch bệnh không chỉ để lại nỗi mất mát, đau thương cho người dân mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế khi phải kéo dài lệnh giãn cách xã hội.

Tưởng đâu khó khăn chỉ dừng lại ở đó, mới đây nhất, em đọc tin trên trang Vietnamnet, dự báo về năm 2022 không mấy sáng sủa gì. Việc phân tích tình hình cần phải được tính toán và thực hiện kỹ lưỡng, nếu không dễ dàng dẫn đến rủi ro lạm phát.

Yếu tố cơ bản quyết định đến giá cả tiêu dùng và rủi ro lạm phát đó là giá xăng dầu và lãi suất ngân hàng.

Thứ nhất, về giá xăng dầu.

Theo chuyên gia phân tích, giá xăng dầu ảnh hưởng rất lớn đến giá cả tiêu dùng và lạm phát. Sau đợt giảm vào năm 2020 thì nay đã leo dốc lên gần 25.000 đồng/lít đối với loại xăng RON95. Đây là mức cao nhất trong vòng 7 năm qua.

Lý giải nguyên nhân này, giám đốc của một doanh nghiệp xăng dầu đầu mối lớn cho biết, vào những tháng giãn cách xã hội tại TP.HCM, tiêu thụ xăng dầu giảm đến 70% và việc sử dụng chỉ chủ yếu phục vụ lực lượng phòng chống dịch. Bởi lẽ đó khiến giá xăng dầu tăng sốc nhưng chưa phản ánh được hết vào giá cả hàng hóa, dịch vụ. Mới tăng nhiêu đó thôi mà ‘sức nóng’ đã phả hầm hập vào đời sống và các hoạt động sản xuất, kinh doanh của bà con và doanh nghiệp.

Tất nhiên, khi giá cả mọi thứ leo thang thì việc đầu tiên mọi người nghĩ đến, đó chính là thắt chặt chi tiêu. Điều này dẫn đến doanh thu bán lẻ và các dịch vụ tiêu dùng giảm kỷ lục.

Trong khi đó, các nước trên thế giới đang cố gắng hồi phục kinh tế khi vắc-xin được bao phủ, giá cả hàng hóa có xu hướng tăng và các chỉ số của giá nhiều mặt hàng như xăng dầu đã tăng 55% so với tuần trước. Ở một số nước phát triển, lạm phát đã tăng lên mức cao nhất trong lịch sử. Đặc biệt nhất là tại Mỹ đã tăng lên đến 5,3%.

Việt Nam là nước được biết đến có nền kinh tế ảnh hưởng lớn bởi hoạt động xuất nhập khẩu nên áp lực rủi ro lạm phát nhập khẩu là rất lớn.

Hiện tại, các chuyên gia vẫn đang cố gắng phân tích và lượng hóa ảnh hưởng của giá dầu. Vì nó lan tỏa đến tất cả các ngành. Đồng thời, đánh giá rằng vấn đề kiểm soát lạm phát này là quan trọng, kéo dài đến hết năm 2022 và bình ổn hơn vào năm 2023. Nếu không đánh giá toàn diện thì chúng ta phải đối mặt với tình trạng lạm phát cao vào quý II và III năm 2022.

Vì những lý lẽ trên, chuyên gia đề xuất nhà chức trách cần có động thái giảm thuế xăng để góp phần giảm giá xăng, giúp kiểm soát và ổn định được lạm phát.

Thứ hai, về lãi suất ngân hàng.

Tính đến thời điểm này, nợ xấu tại các tổ chức tín dụng đang gia tăng. Cứ thử nghĩ trường hợp đơn giản rằng, khi giãn cách kéo dài, nhiều cơ sở kinh doanh thua lỗ, buộc trả lại mặt bằng cho chủ thuê nhà. Nhiều chủ thuê nhà thường dùng tiền cho thuê để trả lãi vay ngân hàng và như thế ảnh hưởng dây chuyền. Hoặc như trường hợp vay tiền để trả góp mua căn hộ, khi mất việc làm do giãn cách kéo dài thì bà con cũng khó có nguồn thu nhập để trả vay ngân hàng… Và còn rất nhiều trường hợp khác nữa.

Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước có ban hành chính sách giảm lãi suất vay. Tuy nhiên việc thực hiện là tùy nghi bằng chính nguồn lực tài chính của họ chứ không phải từ tiền ngân sách, nên khi nợ xấu tăng thì chắc chắn ngân hàng phải dùng nguồn lực tự có để xử lý. Chưa hết, nếu thực hiện hạ lãi suất tiền gửi quá mức lại ảnh hưởng đến việc huy động tiền gửi.

Nếu ‘sức khỏe tài chính’ của các tổ chức tín dụng suy giảm thì sẽ ảnh hưởng đến khả năng chi trả và an toàn của cả hệ thống tài chính.

Đây là bài học kinh nghiệm lớn từ thời gian, trước khi tăng trưởng tín dụng cao, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ lãi suất năm 2008, nếu không tính kỹ dễ dẫn đến rủi ro lạm phát trở lại như vào năm 2011, có thời điểm lên tới 18%.

Để kiểm soát lạm phát, không còn cách nào khác là phải tăng lãi suất. Nhưng nếu làm thế thì doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, nợ xấu phát sinh, hệ thống tài chính suy yếu. Vì thế khi ban hành chính sách phục hồi, tăng cung tiền thời gian tới để hỗ trợ doanh nghiệp lẫn người dân dù rất cần thiết nhưng phải cân nhắc ở mức hợp lý để không gây tác dụng phụ.

Hai vấn đề cơ bản nêu trên vẫn đang được bàn thảo, cân nhắc để điều chỉnh phù hợp nhằm kiểm soát tình hình. Mặc dù vậy, những phân tích trên cho thấy, cảnh báo vào năm 2022 sẽ rất khó khăn về mặt kinh tế, giá cả sẽ đè nặng lên đôi vai người tiêu dùng. Bà con xem để có kế hoạch chi tiêu phù hợp nha.