Quan sát các gia đình trẻ bây giờ, hầu như chúng ta vẫn thường hay bắt gặp cảnh ông bà nghỉ hưu ở nhà chăm cháu, còn cha mẹ thì bận việc kiếm tiền, mưu sinh.

Về mặt đạo đức xã hội lẫn pháp luật thì trong trường hợp cha mẹ còn sống và có đủ khả năng thì phải có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con cái, còn ông bà thì không. Do vậy, việc chăm cháu thật ra là sự giúp đỡ, hỗ trợ con cái chứ họ hoàn toàn không có nghĩa vụ phải làm điều đó, nói thế để các mẹ hiểu mà có cách ứng xử phù hợp.

Mới đây, em đọc tin trên trang VnExpress, tại Trung Quốc xảy ra vụ việc hy hữu, nhưng mong là mẹ đọc xong rút ra kinh nghiệm cho mình nhé.

Nghe kể, hồi tháng 10/2010, Tô và Lý kết hôn, sinh con trai đầu lòng sau 4 năm. Vì công việc bận rộn nên đứa con được vợ chồng Lý nhờ mẹ vợ là bà Phương chăm sóc.

hình ảnh


Ảnh: Tại Trung Quốc, ông bà nội ngoại thường xuyên được con cái nhờ vả chăm cháu. Nguồn: VnExpress. 

Đến năm 2016, Lý đưa ‘giấy cam kết’ cho mẹ vợ với lời hứa sẽ trả 3.000 Nhân dân tệ/tháng (hơn 10 triệu đồng/tháng) trong suốt thời gian chăm cháu và cuối năm sẽ đưa tiền 1 lần.

Đến tháng 8/2019, vợ chồng Tô – Lý ly thân, con trai theo mẹ về sống cùng bà Phương. Sau đó không lâu thì Tô đã nộp đơn ly hôn. Cuối năm 2020 vừa qua, theo phán quyết của Tòa thì đứa con do người mẹ nuôi dưỡng.

Dù trong hoàn cảnh nào thì người chăm sóc đứa trẻ vẫn là bà Phương, thế nhưng cả con gái và con rể chưa từng thực hiện lời hứa trả tiền công chăm sóc cho bà. Vì thế, bà Phương đệ đơn kiện cả 2 ra Tòa, yêu cầu trả "phí chăm sóc cháu" cho bà với tổng số tiền hơn 200.000 Nhân dân tệ, tức hơn 700 triệu đồng.

Đến đầu tháng 10/2021 vừa qua, cả 3 người có mặt tại Tòa án nhân dân thành phố Nam Kinh. Con gái bà Phương đưa ra lý lẽ rằng, giấy cam kết này là do Lý đưa ra nên anh ta phải trả, còn chị không phải trả. Về phía Lý, anh ta từ chối chi trả vì gia đình sống cùng với cha mẹ vợ. 2 ông bà chăm sóc cháu thì Tô cũng chăm sóc lại 2 ông bà nên không cần trả tiền thêm.

Kết cục, Tòa phán quyết với nhận định rất thấm thía nè các mẹ, đó là nuôi dưỡng và giáo dục con cái là nghĩa vụ của cha mẹ. Tô và Lý đều có khả năng nuôi con, trong khi đó bà Phương không có nghĩa vụ nuôi cháu. Việc Tô và Lý nhờ bà Phương giúp chăm con, Lý dùng ‘giấy cam kết’ hứa hẹn trả công cho mẹ vợ thì phải thực hiện theo thỏa thuận. 

Được biết, ‘giấy cam kết’ được ký vào ngày 20/02/2016, trước thời điểm này, bà Phương chăm cháu là tự nguyện, không cần tiền, do đó mà chỉ tính tiền công từ ngày 20/02/2016 đến ngày 10/10/2020. ‘Giấy cam kết’ là do Lý đưa ra, nhưng đó là con chung của 2 vợ chồng nên Tô cũng phải cùng gánh vác chung.

Từ những nhận định trên, Tòa tuyên Tô và Lý có nghĩa vụ trả hơn 80.000 Nhân dân tệ (hơn 280 triệu đồng) cho bà Phương.

Thẩm phán cho rằng, các thành viên trong nhà nên kính già, yêu trẻ và giúp đỡ lẫn nhau. Ông bà giúp con cái chăm cháu là chuyện thường gặp nhưng cần phải hiểu rằng đó không phải là nghĩa vụ bắt buộc của ông bà, trừ khi cha mẹ đứa trẻ đã qua đời hoặc mất, hạn chế khả năng nhận thức… Nên nếu đã thỏa thuận rõ ràng về tiền công thì cần thực hiện đúng, còn không có thỏa thuận rõ ràng thì đó là hành động tình cảm, tự nguyện, không cần tiền. Vì thế mà con cái nên biết ơn cha mẹ đã giúp mình chăm con, không nên coi đây là việc đương nhiên, để có hành động thiết thực với họ.

hình ảnh


Ảnh minh họa. Nguồn: Pexels và báo Đầu tư. 

Tại Việt Nam, pháp luật về hôn nhân và gia đình cũng có quy định tương tự, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con cái là của cha mẹ. Chỉ trong trường hợp cháu không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục thì ông bà mới phải có nghĩa vụ thực hiện thôi. Đây được cho là quy định phù hợp với đạo đức và chuẩn mực chung của xã hội, do vậy, mẹ cần hiểu và có ứng xử phù hợp cho trọn đạo nghĩa và không trái với quy định của pháp luật nha.