Nhận biết sớm nguyên nhân và dấu hiệu trầm cảm khi mang thai sẽ giúp các mẹ bầu tránh được những hậu quả khó cứu vãn.
Do cơ thể có nhiều thay đổi khi bầu bí nên một số phụ nữ có thể mắc chứng trầm cảm khi mang thai. Lúc này, mẹ bầu cần được trị liệu và có người ở bên chăm sóc, để tránh gây ra những hành động tiêu cực.
Trầm cảm khi mang thai gây ảnh hưởng mẹ và con
1. Trầm cảm khi mang thai là gì?
Trầm cảm trước sinh hay còn gọi là trầm cảm khi mang thai, là một dạng rối loạn cảm xúc
Trầm cảm trước sinh hay còn gọi là trầm cảm khi mang thai, là một dạng rối loạn cảm xúc (mood disorder), giống với bệnh trầm cảm lâm sàng. Trầm cảm có thể khiến một người buồn bã dai dẳng và hạn chế tiếp xúc với người khác.
Tình trạng trầm cảm khi mang thai thường xuất hiện ở 3 tháng đầu thai kỳ. Một số mẹ bầu có thể gặp tình trạng này vào 3 tháng cuối.
2. Hậu quả của trầm cảm khi mang thai
- Ảnh hưởng thai nhi
Mẹ bầu trầm cảm có thể gây hại trực tiếp đến thai nhi, nghiêm trọng nhất là sảy thai, sinh non, phát triển không đầy đủ. Một số hậu quả khác thai nhi phải gánh chịu là kém phát triển cơ thể và trí tuệ.
Mẹ bị trầm cảm dễ sinh ra con nhẹ cân, khó thích ứng môi trường, dễ suy hô hấp, đau nhức cơ thể. Trẻ được sinh ra khi mẹ mắc chứng trầm cảm có thể hở hàm ếch, chậm phát triển, tự kỷ.
- Đối với mẹ
Bà bầu bị trầm cảm có thể hành động tiêu cực như tự làm đau mình hoặc từ bỏ thai nhi. Trầm cảm khi mang thai có thể dẫn đến trầm cảm sau sinh. Chứng trầm cảm này có thể khiến mẹ bầu tự xa lánh người thân, dễ xích mích với chồng, cha mẹ, bạn bè.
Nguyên nhân dẫn đến trầm cảm khi mang thai
1. Thay đổi hormone
Nguyên nhân gây nên trầm cảm khi mang thai là do sự thay đổi hormone trong cơ thể
Một trong những nguyên nhân gây nên trầm cảm khi mang thai là do sự thay đổi hormone trong cơ thể. Lúc này, mẹ bầu trở nên nhạy cảm hơn, dễ phản ứng mạnh với mọi thứ xảy ra. Mẹ bầu cũng trở nên dễ lo lắng, mệt mỏi, căng thẳng và thường xuyên xảy ra tranh cãi với người xung quanh.
2. Áp lực chuyện tiền nong
Nguyên nhân nữa dẫn đến trầm cảm khi mang thai là kinh tế gia đình bấp bênh, tài chính không ổn. Kèm theo lo lắng chi phí khi sinh con, nuôi con quá tốn kém dễ dẫn đến tâm lý phiền muộn, trầm cảm ở mẹ bầu.
3. Không được quan tâm
Tâm lý bà bầu nhạy cảm hơn, dễ mệt mỏi và kích động, cần được sự hỗ trợ, giúp đỡ và quan tâm nhiều hơn từ gia đình, người thân. Nếu giai đoạn mang thai, người mẹ chịu sự thờ ơ, vô tâm sẽ rất dễ tổn thương tinh thần, lâu dần chuyển sang trầm cảm.
4. Vỡ kế hoạch
Có thai ngoài ý muốn, bị vỡ kế hoạch sinh sản cũng có thể khiến tâm lý mẹ bầu bị ảnh hưởng nặng nề. Việc mang thai ngoài ý muốn dễ mang đến lo lắng, suy nghĩ tiêu cực do thiếu sự chuẩn bị hoặc chịu phán xét từ mọi người xung quanh.
5. Áp lực dư luận
Mẹ bầu phải chịu nhiều mệt mỏi từ gia đình, người thân, xã hội như bị dò hỏi quá nhiều về giới tính thai nhi, cân nặng, ngoại hình. Chưa kể nhiều người độc mồm độc miệng cũng khiến mẹ bầu rơi vào trầm cảm.
6. Di truyền
Trầm cảm khi mang thai do rối loạn cảm xúc nhưng nguyên nhân có thể xuất phát từ yếu tố di truyền. Nghĩa là nếu bà bầu có mẹ ruột hoặc chị gái từng mắc trầm cảm khi mang thai thì sẽ có khả năng mắc cao hơn người khác.
7. Làm việc quá sức
Mẹ bầu không được nghỉ ngơi đầy đủ, phải làm việc quá nhiều, tình trạng mệt mỏi thể chất kéo dài cũng tác động trực tiếp lên tinh thần.
Dấu hiệu nhận biết bà bầu bị trầm cảm và biện pháp phòng ngừa
1. Dấu hiệu nhận biết trầm cảm khi mang thai
Ngại tiếp xúc với người khác, thường tự cô lập là dấu hiệu trầm cảm khi mang thai
Một số triệu chứng trầm cảm khi mang thai khá giống với ốm nghén, mệt mỏi thông thường nên dễ bị bỏ qua. Các mẹ bầu cần lưu ý kỹ hơn nếu bản thân phát sinh các dấu hiệu dưới đây.
- Tâm trạng buồn bã, mệt mỏi kéo dài, luôn cảm thấy chán nản.
- Khó kiểm soát cảm xúc, dễ cáu giận.
- Thường xuyên cảm thấy lo lắng, bồn chồn.
- Mẹ bầu dễ khóc, hay khóc.
- Không còn hứng thú với những điều từng thích.
- Chậm chạp, ù lì hơn hẳn so với bình thường.
- Khó ngủ hoặc mất ngủ trong thời gian dài.
- Ngại tiếp xúc với người khác, thường tự cô lập.
- Chống đối sự quan tâm của người khác và không chịu điều trị.
- Tìm đến những thứ độc hại để giải khuây.
- Choáng, ngất, nhịp tim nhanh hơn.
- Suy nghĩ tiêu cực, thậm chí muốn làm đau mình và thai nhi.
2. Biện pháp ngừa trầm cảm khi bầu bí
- Liệu pháp tâm lý
Khi gặp các triệu chứng trầm cảm khi mang thai, mẹ bầu cần áp dụng các liệu pháp tâm lý. Mẹ bầu sẽ tự tìm niềm vui như đi chơi, xem phim, nuông chiều bản thân, đi tâm sự với chồng, bạn bè để giải tỏa. Trường hợp nghiêm trọng, mẹ bầu cần đến gặp bác sĩ để được tư vấn, tháo gỡ rối loạn cảm xúc.
- Ngủ đủ giấc
Mệt mỏi, căng thẳng, thiếu ngủ sẽ khiến tinh thần mẹ bầu gặp vấn đề, tạo thành kẽ hở cho trầm cảm tấn công. Do đó, mẹ bầu cần được ngủ đủ giấc để giúp tinh thần phấn chấn, xua tan uể oải. Giấc ngủ sâu 7 – 8 tiếng ban đêm là điều cần thiết cho mẹ bầu.
- Ăn uống khoa học, lành mạnh
Mẹ bầu nên ưu tiên ăn các thực phẩm tốt cho não bộ chứa nhiều axit amin, axit béo để giúp tâm lý được khỏe mạnh.
- Tập thể dục thường xuyên
Vận động nhẹ nhàng, thư giãn gân cốt là cách để mẹ bầu cảm thấy thoải mái hơn, ngừa được trầm cảm khi mang thai. Việc vận động cơ thể giúp khí huyết lưu thông, đồng thời tránh được những suy nghĩ tiêu cực.
Vấn đề bất ổn tâm lý của mẹ bầu không thể xem nhẹ vì ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của thai nhi. Do đó, nếu phát hiện dấu hiệu trầm cảm khi mang thai, mẹ bầu cần có liệu pháp thư giãn hoặc đi gặp bác sĩ ngay.
Xem thêm bài nguồn tại:
https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/depression-during-pregnancy/art-20237875
https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/depression
https://www.marchofdimes.org/complications/depression-during-pregnancy.aspx
Xem thêm bài viết liên quan:
5 nhóm thực phẩm nuôi dưỡng nhau thai khỏe mạnh chỉ từ 3000 đồng
Bà bầu nên ăn gì để thai nhi tăng cân nhanh, trí não phát triển?
Khám thai ở đâu tốt: 25 địa chỉ các bác sĩ giỏi ở HCM, Hà Nội, Đà Nẵng

