Theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới, tính đến ngày 21/5, đã có 92 ca bệnh đậu mùa khỉ được xác nhận và 28 ca nghi nhiễm được báo cáo ở 12 quốc gia.
Sau bệnh gan lạ xuất hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới thì lại có một bệnh hiếm là bệnh đậu mùa khỉ đã nhăm nhe có mặt. Hiện các cuộc điều tra dịch tễ vẫn đang được tiến hành để đánh giá tình hình dịch bệnh.
Vi rút gây bệnh đậu mùa khỉ (Ảnh Cổng thông tin Điện tử Bộ y tế)
Theo trang thông tin của Bộ Y tế, bệnh đậu mùa khỉ có thể nghiêm trọng ở một số người, chẳng hạn như trẻ em, phụ nữ có thai. Đại diện Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế cho biết: Hiện nay, các đơn vị chức năng trong nước vẫn đang giám sát chặt chẽ căn bệnh này để ngăn ngừa dịch bệnh xâm nhập.Đồng thời cơ quan này cũng phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới kịp thời cập nhật các thông tin về căn bệnh và các biện pháp ứng phó.Dưới đây là 8 câu hỏi về sự có mặt của bệnh mà bà bầu, mẹ có con nhỏ cần biết.
1. Virus đậu mùa khỉ là gì?
Theo CDC Hoa Kỳ, bệnh đậu mùa khi lần đầu được phát hiện vào năm 1958. Ca bệnh đầu tiên trên người được ghi nhận vào năm 1970 tại Congo. Từ đó, các ca mắc bệnh đậu mùa khỉ được ghi nhận trên người tại các quốc gia Trung và Tây Phi. Tổ chức Y tế thế giới dự đoán sẽ có nhiều trường hợp mắc bệnh đậu mùa khỉ được xác định do việc giám sát mở rộng ở các nước không có dịch bệnh. Các bằng chứng hiện có cho thấy những người có nguy cơ cao nhất là những người đã tiếp xúc thân thể gần gũi với người bị bệnh đậu mùa khỉ khi họ đang có triệu chứng.
2. Lịch sử của virus đậu mùa khỉ?
Đây là một loại virus DNA sợi đôi thuộc cùng họ poxvirus với virus đậu mùa, nhưng độc tính của nó yếu hơn nhiều so với bệnh đậu mùa. Virus này đã gây ra đợt bùng phát ở Hoa Kỳ vào đầu năm 2003, khi một nhóm sóc và chuột Gambia được vận chuyển từ Ghana, Châu Phi, đến Illinois của Hoa Kỳ mang theo virus, nhưng sự bùng phát đã nhanh chóng được kiểm soát.
Hiện tại, nguồn vi rút đậu mùa khỉ được xác định là ở động vật, còn phương thức lây truyền quan trọng hơn là lây nhiễm hoặc lây truyền qua loài gặm nhấm. Cho đến nay, chưa có báo cáo trường hợp nào liên quan ở nước ta, nhưng vi rút này thuộc về người, động vật. và lây truyền từ động vật. Đây là bệnh truyền nhiễm từ người sang người nên cần hết sức cảnh giác.
Theo NHS, bà bầu và trẻ em dưới 12 tuổi là đối tượng cần được bảo vệ trước bệnh đậu mùa khỉ (Ảnh NHS)
Bệnh đậu mùa khỉ có liên quan tới bệnh đậu mùa vốn đã được xóa sổ vào năm 1980. Bệnh đậu mùa khỉ khó lây hơn, triệu chứng nhẹ hơn và tỷ lệ không qua khỏi thấp hơn so với đậu mùa. Bệnh thường kéo dài từ 2-4 tuần và các triệu chứng có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể từ 5-21 ngày sau khi nhiễm virus.
3. Các phương thức lây truyền của vi rút đậu mùa khỉ là gì?
Các bằng chứng hiện có cho thấy phương thức lây truyền chính của bệnh đậu khỉ là lây truyền gần, bao gồm tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp, tổn thương da hoặc các vật dụng bị ô nhiễm của người bị nhiễm bệnh. Ngoài ra, vi rút đậu mùa khỉ cũng có thể lây truyền qua mẹ sang con và đường nam nữ.
4. Các triệu chứng của vi rút đậu mùa khỉ là gì? Tỷ lệ không qua khỏi là bao nhiêu?
Các triệu chứng ban đầu khi nhiễm bệnh đậu khỉ ở người bao gồm sốt, đau đầu, đau cơ, đau lưng, sưng hạch bạch huyết, v.v., sau đó phát triển thành phát ban lan rộng trên mặt và cơ thể. Khả năng gây bệnh của vi rút nhẹ hơn so với vi rút tương tự của nó, vi rút đậu mùa, nhưng nó vẫn có thể dẫn đến điều xấu nhất, với tỷ lệ không qua khỏi là 1% -10%. Cho đến nay, không có phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh.
5. Hình thức lây truyền vi rút đậu mùa khỉ hiện nay ở các quốc gia khác là gì?
Theo Global Times, đợt bùng phát virus đậu mùa khỉ này lần đầu tiên được phát hiện ở Anh vào ngày 7/5, và hiện đã lan sang Anh, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Australia, Đức, Pháp và nhiều nước phương Tây khác.
Theo Daily Express, tại Anh đã có một trẻ em phải theo dõi đặc biệt sau khi mắc đậu mùa khỉ (Ảnh DE)
Theo báo cáo từ The Guardian và các phương tiện truyền thông địa phương ở Anh vào ngày 22, Cơ quan Y tế và An toàn Vương quốc Anh đã khuyến cáo bất kỳ ai tiếp xúc gần hoặc sống chung với một trường hợp được xác nhận mắc bệnh đậu mùa khỉ nên tự cách ly trong 21 ngày.
6. Sự lây truyền vi rút đậu mùa khỉ từ người sang người có nghĩa là gì?
Việc lây truyền từ người sang người xảy ra có nghĩa là chúng ta phải cảnh giác với dịch đậu mùa khỉ, và một khi đã phát hiện ra ca bệnh, chúng ta phải quyết định kiểm soát theo đúng các biện pháp cách ly bệnh truyền nhiễm có liên quan.
7. Hiện tại chưa có vắc xin phòng bệnh đậu mùa khỉ, có thể thực hiện những biện pháp phòng ngừa nào cho trẻ em và bầ bầu?
Theo Washington Post, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) chỉ ra rằng Hoa Kỳ đã phê duyệt hai loại vắc xin để ngăn ngừa bệnh đậu mùa, một trong số đó là đặc hiệu đối với bệnh đậu mùa ở khỉ. Ngoài ra chuyên gia dịch tễ học hàng đầu Bắc Kinh Lin Minggui chỉ ra rằng vắc xin đậu mùa có ít nhất 80% hiệu quả chống lại bệnh đậu mùa khỉ.
Theo trang web "Joongang Daily" của Hàn Quốc, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc vào ngày 22/5 đã tuyên bố rằng không có trường hợp nhiễm vi rút đậu mùa khỉ nào được phát hiện ở Hàn Quốc, nhưng một hệ thống kiểm tra vi rút đã được thiết lập. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc cho biết, 35 triệu bản vắc-xin đậu mùa đã được dự trữ, nhưng vẫn cần nghiên cứu ý kiến của các chuyên gia trước khi quyết định có sử dụng rộng rãi hay không
8. Ngoài vắc-xin, chúng ta có thể làm gì khác để ngăn ngừa bệnh đậu mùa ở khỉ ở bà bầu và trẻ em?
Mỗi ngườo phải có vốn kiến thức nhất định về loại virus này, đồng thời phải phát triển các phương pháp xét nghiệm và vắc xin tương ứng. Nhiều nước phương Tây đã có ca bệnh, và đã được khẳng định rằng chúng có thể lây truyền từ người này sang người khác, vì vậy có thể tiến hành các xét nghiệm liên quan đối với những người nhập.
Theo Trang thông tin Bộ Y tế nước ta, ngành y tế đang theo dõi diễn biến về bệnh này trên những kênh thông tin chính thức từ WHO, CDC Hoa Kỳ… Vì là dịch bệnh có nguy cơ xâm nhập nên công tác giám sát các triệu chứng nghi bệnh của người nhập cảnh tại các cửa khẩu tiếp tục được tăng cường. WHO cũng đã đưa ra một số lời khuyên nhằm phòng ngừa và kiểm soát bệnh đậu mùa khỉ bao gồm:
-Tránh tiếp xúc trực tiếp với người bệnh bao gồm tránh tiếp xúc da với da hoặc mặt đối mặt với bất kỳ ai có triệu chứng, thực hiện các biện pháp quan hệ tình dục an toàn, giữ tay sạch bằng nước và xà phòng hoặc dung dịch rửa tay có cồn. Đồng thời cần duy trì các biện pháp phòng ngừa lây truyền qua đường hô hấp.
- Bất kỳ ai có các biểu hiện nghi ngờ như phát ban không rõ nguyên nhân, sốt, nổi hạch, suy nhược, … cần liên hệ với cở sở y tế để được chẩn đoán xác định bệnh. Trong trường hợp nghi ngờ hoặc được xác nhận là mắc bệnh đậu mùa khỉ, người bệnh nên được cách ly cho đến khi các tổn thương của người bệnh đóng vảy và vảy bong ra. Trong giai đoạn này, bệnh nhân có thể được điều trị hỗ trợ để giảm bớt các triệu chứng bệnh đậu mùa khỉ. Bên cạnh đó, bất kỳ ai chăm sóc một người bị bệnh đậu mùa khỉ nên sử dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân thích hợp bao gồm đeo khẩu trang, lau chùi các đồ vật và bề mặt mà người bệnh đã chạm vào.
- Bất kỳ các trường hợp nghi ngờ như phát ban liên quan đến du lịch phải được báo cáo ngay cho chuyên gia y tế, bao gồm thông tin về tất cả các chuyến du lịch gần đây, tiền sử qua lại và tiền sử chủng ngừa bệnh đậu mùa.
Ở nước ta chưa có ca đậu mùa khỉ nào được báo cáo. Nhưng khi bệnh đã xuất hiện ở 12 quốc gia thì các đơn vị chức năng trong nước vẫn đang giám sát chặt chẽ căn bệnh này để ngăn ngừa dịch bệnh xâm nhập. Mong các mẹ đừng lo lắng nhưng cũng đừng chủ quan nhé.
Nguồn WHO, SN, TG, TN…