Từ sự khác biệt giữa Go.vn và facebook nói về sự khác biệt giữa Việt Nam và Mỹ

Vì sao một mạng xã hội được quảng cáo rầm rộ, được rót vốn đầu tư hàng chục triệu USD lại có kết cục thê thảm như vậy? Có lẽ vì cư dân mạng không thích sự bắt chước thiếu tinh tế của Go.vn (và một số mạng xã hội made in Vietnam khác). Thử đăng ký một tài khoản của Go.vn để tìm hiểu, tôi thấy rõ điều này. Ví dụ, khi bạn đăng ký một tài khoản ở Go.vn, trang này không hỏi giới tính của bạn trong khi ở facebook điều này là bắt buộc. Có thể việc hỏi giới tính không quan trọng nhưng khi bạn chưa có một ảnh đại diện thì Go.vn mặc định ảnh đại diện tạm thời của bạn là một người nam, đây là một chi tiết cho thấy Go.vn hết sức thiếu tinh tế. Nữ giới sẽ cảm thấy thế nào khi hình của một người nam được áp đặt vào hồ sơ cá nhân của mình? Riêng tôi cảm thấy hết sức khó chịu về điều này. Hơn nữa nó còn thể hiện sự bất bình đẳng giới. Nếu Go.vn mặc định ảnh đại diện tạm thời là một người không rõ giới tinh, đơn giản là một hình tròn đặt lên trên một hình vuông để tượng trưng cho hình chân dung của một người thì nó đã không phản cảm đến thế.

Khi đăng ký một tài khoản ở Go.vn, bạn sẽ phải nghĩ một nickname thật độc để có thể đăng nhập, nếu không sẽ trùng với nickname của người khác trong khi ở facebook bạn chỉ cần khai báo tên thật của mình (và facebook sẽ kiểm tra xem đó có phải là tên thật không), nếu tên thật của bạn trùng với tên người khác cũng không sao vì địa chỉ email của bạn là độc nhất (tất nhiên) và bạn có thể dùng địa chỉ email để đăng nhập facebook chứ không cần phải vắt óc nhớ lại nickname mà mình đã tạo giống như Go.vn. Và các nhà sáng lập mạng Go.vn có biết tại sao facebook lại yêu cầu bạn khai báo tên thật không? Vì facebook tạo ra với mục đích giúp bạn tìm lại những người thật bạn đã từng gặp trong cuộc sống như bạn học, đồng nghiệp.... nếu bạn dùng một nickname thật độc, không đụng hàng với ai thì làm sao những người quen cũ nhận ra bạn được? Giúp mọi người liên kết với người thân, quen trong cuộc đời là chiếc chìa khóa giúp facebook thành công đến thế chứ nó không chỉ đơn thuần là một mạng giải trí với những trò game hay chat đơn thuần (dù các trò game trong facebook hết sức hay và sáng tạo, góp phần làm nên thành công của facebook).

Thêm nữa là việc kết bạn trên Go.vn, khi mới đăng nhập vào Go.vn, mạng này sẽ giới thiệu cho bạn một số thành viên của mạng nhưng đó là những người hoàn toàn xa lạ, vì không biết rõ mục đích của facebook là giúp bạn kết nối với người quen cũ nên Go.vn giới thiệu cho bạn những người lạ hoắc như vậy. Tại sao bạn lại phải làm quen với họ? Trong khi ở facebook, ngay sau khi đăng ký, facebook sẽ hướng dẫn bạn cách tìm người quen đang hiện diện trên facebook bằng cách rà soát trong sổ địa chỉ của email, còn Go.vn thì không, sau khi có được manh mối về một vài người quen của bạn đang sử dụng facebook, facebook sẽ lần theo danh sách bạn bè của những người bạn quen và giới thiệu cho bạn những người bạn có thể biết. Tôi rất vui mừng khi tìm lại được toàn bộ bạn bè lớp 12 của mình trên facebook thông qua cách này, những người mà tôi tưởng đã mất liên lạc từ lâu, vì trên facebook mọi người liên hệ với nhau thành một mạng lưới. Với facebook bạn có thể tìm lại những người mà bạn tưởng như đã mất liên lạc thông qua rất nhiều cách mà cách trên là cách phổ biến nhất, ngoài ra bạn có thể tìm thông qua trường họ đã từng học, công ty họ đang làm bằng cách lọc bằng cách lọc tên thật cùng với ảnh của họ, những hội nhóm cũng giúp bạn tìm được người quen và làm quen với những người lạ cùng sở thích. Đó chính là điều làm nên thành công của facebook, ngay trong cái tên của nó đã nói lên điều này, facebook có nghĩa là quyển sách có chứa những gương mặt bạn đã từng biết, còn Go.vn có nghĩa là gì?

Mục đích của Go.vn là đánh bại facebook trong vòng 6 tháng, được thôi, Go.vn coi facebook là địch, mà muốn thắng địch phải hiểu rõ đich, Go.vn đã hiểu rõ facebook chưa? Muốn thắng địch thì phải nắm chính nghĩa trong tay, sao chép lại phương thức của facebook (một cách thiếu tinh tế do thiếu sự thấu cảm) liệu có là chính nghĩa??

Việc ra đời của mạng Go.vn làm tôi nhớ lại những điều đã trăn trở bấy lâu nay nhưng vì cơm áo gạo tiền mà tạm thời quên mất.

Đó là việc định hướng và đầu tư cho doanh nghiệp trẻ ở Việt Nam. Việc này ở Việt Nam khác ở Mỹ. Cách đây mấy năm nở ra một số cuộc thi cho những doanh nhân trẻ mà khẩu hiệu tôi nhớ mang máng là doanh nhân trẻ nắm rõ chuyên môn về kinh doanh thì phải? xin hãy đọc những dòng sau của ông Phạm Đình Đoàn, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam: "Việc tổ chức cuộc thi là hình thức, còn bản chất là làm sao giúp đỡ được các bạn trẻ để có cơ hội trở thành các CEO trong tương lai. Cuộc thi chia thành nhiều vòng khác nhau. Trong đó có các vòng lý thuyết và 1 vòng phỏng vấn trực tiếp bởi chủ các doanh nghiệp thành đạt." đây là trích đoạn nội dung bài phỏng vấn về cuộc thi thắp sáng tài năng kinh doanh trẻ Việt Nam 2010. Mục đích của cuộc thi là đi tìm CEO? vậy nên đổi tên cuộc thi là "cuộc thi thắp sáng tài năng làm CEO tương lai" thì đúng hơn. Cuộc thi có nhiều vòng, trong đó có 1 vòng phỏng vấn bởi chú các doanh nghiệp thành đạt, đồng ý! Nhưng tại sao lại có vòng lý thuyết? Lý thuyết gì? Nếu là lý thuyết chuyên sâu về kinh doanh thì cánh cửa đã khép lại với những bạn không học đại học kinh tế hoặc quản trị kinh doanh. Mà nắm được những kiến thức lý thuyết thì không cần nhiều khiếu kinh doanh, học thuộc lòng là ổn nhất. Có lẽ giống như các năm trước, cuộc thi năm 2010 sẽ trở thành một game show gay cấn, đòi hỏi thí sinh phải nhanh tay, nhanh mắt, biết cách xử lý nhanh mọi tình huống có thể xảy ra trong việc kinh doanh, điều đó sẽ giúp tìm ra một CEO giỏi. Nhưng cái chìa khóa để có một doanh nghiệp thành công không nằm ở điều đó, cái chìa khóa để giúp tăng GDP cho cả nước không nằm ở cách xử lý những tình huống mà ban giám khảo đưa ra. Theo tôi nó nằm ở phát minh! Phát minh ra một sản phẩm mới, phát minh ra một hình thức dịch vụ mới, hoặc cải tiến những sản phẩm, dịch vụ sẵn có sao cho tốt hơn. Mà thường những người có khả năng phát minh ra một sản phẩm mới mẻ lại không học đại học kinh tế, họ học đại học Bách Khoa, đại học Mỹ thuật Công nghiệp ..v..v.. đại loại như vậy. Đại học kinh tế không dạy sinh viên phát minh, muốn phát minh cũng không được vì không có chuyên môn về sản phẩm. Ví dụ như người phát minh ra nồi cơm điện, trước hết phải hiểu biết về điện tử, máy móc, kế đến mới cần đến khả năng kinh doanh. Đầu tư cho người có khả năng kinh doanh là đầu tư cho cái ngọn, đầu tư cho người có khả năng phát minh mới là gốc. Ở Việt Nam đôi khi người ta tách bạch kinh doanh và phát minh sáng chế, nghĩ về phát minh, sáng chế người ta nghĩ ngày đến một nhà khoa học nghèo áo blue, kính trắng, còn nghĩ đến kinh doanh thì người ta nghĩ đến một CEO (thực chất là một người đi làm thuê thành đạt), còn ở Mỹ, ngay khi lóe lên một ý tưởng về một sản phẩm hữu dụng, một phát minh mới, người ta sẽ reo lên, tôi giàu rồi, tôi sẽ vay vốn ở quỹ đầu tư mạo hiểm (tất nhiên là sau khi ý tưởng được thẩm định) và thuê một CEO để phát triển doanh nghiệp của tôi. Ở Mỹ đôi khi một nhà phát minh cũng đồng thời là một CEO, điều đó càng tốt. Ví dụ như người phát minh ra bút xóa, một phát minh cực đơn giản nhưng lại cực hữu dụng vào thời còn viết tay và dùng máy đánh chữ. Một cô nhân viên đánh máy đã chán nản với việc phải gõ lại một trang dài khi sơ ý gõ sai một chữ đã nghĩ ra cách trộn bột trắng với keo và quết lên chữ đánh lỗi và đánh đè chữ khác lên, tiết kiệm thời gian và công sức. Cô ấy không cần kiến thức về kinh doanh mà cô ấy thuê một CEO để quản lý doanh nghiệp, sản phẩm bán chạy là do nó hữu dụng. Còn ở Việt Nam thì sao, khi một ông nông dân phát minh ra máy cắt cỏ giá rẻ, ông ấy không có kiến thức về kinh doanh, không có vốn (không có ngân hàng nào cho vay chỉ dựa trên mức độ hữu dụng của sản phẩm cả), không có định hướng, phát minh chỉ mang tính nhỏ lẻ, tự cung tự cấp, cùng lắm là ông ấy sản xuất là vài chục cái để bán cho hàng xóm. Cái ông ấy cần là gì? Bước 1: đăng ký độc quyền sản phẩm ở VCCI, bước 2: trình bày ý tưởng khả thi của mình cho hội đồng của ngân hàng để xin vôn mở doanh nghiệp, bước 3: thuê một công ty tư vấn hoặc một CEO để quản lý và phát triển doanh nghiệp. Nhưng ở Việt Nam thì ai có thể vạch ra cho ông nông dân ấy cách làm như vậy, và quan trọng là ai dám cho ông ấy vay vốn? Ở Việt Nam, một nhà phát minh muốn làm kinh doanh phải trải qua 10 năm lăn lộn thương trường, nhiều người thất bại cay đắng thì sản phẩm của họ mới được phổ biến trên thị trường do họ không có kinh nghiệm, chuyên môn về kinh doanh. Tại sao nhà nước không giúp họ rút ngắn thời gian đó lại, cung cấp cho họ một số vốn, một CEO? thời gian 10 năm đó sẽ rút lại chỉ còn 1 năm giống như ở Mỹ. Quay trở lại với Go.vn và facebook. Mark Elliot Zuckerberg có một phát minh, một niềm đam mê và phương thức làm kinh doanh kiểu Mỹ đã giúp anh ấy thành công với facebook chỉ trong thời gian ngắn, Go.vn không có phát minh nào cả và cũng không có đam mê, nó đã thất bại. Go.vn và facebook giống như những đứa con ở hai gia đình khác nhau. Một gia đình nuôi nấng và cung cấp những điều kiện tốt nhất để đứa con ấy trưởng thành, phát triển hết khả năng của nó, đứa con ấy làm việc bằng niềm đam mê và tài năng, nó tạo ra một thành quả lớn lao mà gia đình đó không biết trước được khi cung cấp điều kiện, tài chính cho nó. Một gia đình thì cung cấp một số tiền khổng lồ cho con cái và yêu cầu nó đạt được thành quả khổng lồ mà gia đình kỷ vọng vào nó bất chấp nó có tài năng hay không, kết quả đó có phù hợp với đam mê của nó hay không. Tại sao Mark Zuckerberg lại thành công với facebook, không phải vì anh là một nhà quản lý giỏi hay một con buôn lọc lõi, đó là vì anh có chỉ số EQ (chỉ số xúc cảm) cao và khả năng về tin học, công ty facebook là tập hợp của những người có chỉ số EQ cao nên họ thích hợp với việc phát triển mạng xã hội, sản phẩm của họ phù hợp với tâm lý của con người, được mọi người đón nhận. Tập hợp những người làm nên Go.vn có thể là những kỹ sư giỏi nhưng chỉ số EQ của họ không cao mà mạng xã hội lại đỏi hỏi người tạo ra nó có chỉ số EQ cao, tiếc là VTC không biết điều đó.

Và cũng thật đáng tiếc cho những nhà phát minh nghèo khổ của Việt Nam, nhiều người phải bán nhà làm vốn lăn lộn thương trường để sản phẩm của họ đến tay người tiêu dùng, giá mà nhà nước có một chính sách đúng đắn để định hướng và giúp đỡ họ. Nước ta tạo ra GDP ngày càng lớn hơn đó là do những doanh nhân Việt Nam đã phải trả cái giá quá đắt! (nguồn từ facebook của Phùng Thị Thùy Linh)