Con hẻm ngoằn ngoèo lầy lội dẫn nó đến căn nhà mà với nó đã trở thành thân thuộc “Lớp học tình thương”. Giờ học chưa tới, nó ngồi lên thềm cửa ngắm lá rơi xào xạc. Nó bỗng nhớ tới ngày xưa nó hay chọi đá lên mái chọc mấy đứa nhỏ lang thang như nó đang học. Nhiều lần anh đang giảng cũng phải chạy ra. Có điều là anh chẳng bao giờ mắng mỏ nó. Riết rồi nó không muốn chọc anh nữa. Nó lại đứng bên thềm nhìn tụi nhỏ học. Nó không biết chữ. Nhiều lúc nó thèm được anh đứng lớp chỉ nó viết tên mình nhưng nó lại sợ anh còn nhớ chuyện cũ, nó chợt thấy buồn… Một chiếc lá rơi vào túi nó làm nó giật mình. Hôm nay nó được nhiều tiền, cộng với mấy đồng của thằng em làm rửa chén ngoài quán nữa thì tối nay hai anh em nó được bữa no. Nó hơi rùng mình, cái lần nó bị tụi bụi đời xóm chợ giật mất đồ vẫn khiến nó hơi sờ sợ. Ba năm ở thị chưa dạy nó đủ về cuộc đời. Cũng may mà anh ấy thấy bao anh em nó một bữa nếu không thì không có gì ăn thằng em nó lại kêu. Lúc ấy nó định hỏi anh về chuyện dạy nó học nhưng cái rụt rè của tuổi mười ba khiến nó câm như hến chẳng nói được câu nào dù anh có hỏi nhiều. Bẵng đi vài hôm, nó không qua lớp nữa hay đúng hơn là nó ngại gặp anh. Lâu lâu, nó lại thấy anh đi qua khu gầm cầu hỏi thăm mấy người về nó. Nó chẳng biết để làm gì nhưng tự nhiên nó thấy mình có lỗi và tự tránh gặp anh. Rồi một ngày, nó bán hết hàng về sớm người ta cho nó hay thằng em nó phải đi bệnh viện, nghe nói xỉu giữa đường. Nó chạy tới, anh ở đó từ lúc nào“Em cậu trúng gió - anh nói - nhưng giờ không sao rồi”. Nó im lặng, trong lòng nó nhẹ hơn. Tối hôm đó anh hỏi nó đủ chuyện và nó không còn rụt rè như trước. Anh hỏi nó về ba má. Ngày trước mọi người gọi họ là ông bà Hai, anh em nó gọi bằng ba, bằng má chứ cũng chẳng nhớ họ tên gì. Nó chỉ nhớ họ đặt cho nó và em nó cái tên hay lắm nhưng dù gì thì họ cũng chẳng còn. Tai nạn giao thông cướp ba nó đi hồi nó lên 10. Rồi má nó cũng chẳng còn sau những cơn ho dài trong đêm lạnh. Anh lại hỏi nó về cuộc sống, nó tìm được chân giao báo, bán đồ vặt bữa đói bữa no. Anh lại hỏi nó muốn gì nhất. Nó chẳng cần suy nghĩ. Cái tên nó với em nó đẹp, nó chỉ muốn viết ra được đợi ngày về quê khoe nội. Chắc bà vui lắm. Cũng lâu rồi từ khi ba má đưa nó lên thành phố nó chẳng gặp bà… Giờ học bắt đầu rồi, ngày học đầu tiên của nó khiến nó nôn nao, cái viết, cuốn tập anh cho hôm bữa nó cất thiệt kỹ bây giờ mới lấy ra, mùi giấy trắng toả ra làm nó bồn chồn. Anh đứng trên bục. Mấy đứa bạn mới gọi ảnh bằng thầy. Nó cũng gọi, tiếng thầy có vẻ hay hay. Bữa nay, anh cho tụi nó tập đọc, tập viết. Nó ngồi nghe không. Nó thấy giống trường làng nó. Ba gian nhà cỏ lợp lá dừa quây thành lớp học. Nhà nó nghèo nên nó phải ở nhà phụ má, có lẽ bởi thế mà nó chẳng mấy ấn tượng với ngôi trường quê nọ. Giọng anh vừa to vừa rõ, nó nghe mê mẩn mặc dù chưa hiểu tẹo gì. Nó thấy mình bị tụt hẳn. Thằng bạn ngồi cạnh nó cho nó hay anh là sinh viên. Vốn từ nó chưa đủ để biết rõ hai chữ sinh viên nhưng chắc là giỏi lắm bởi anh biết làm tính, biết vẽ lại còn biết cách làm cho tụi nhóc ngang ngạnh như nó im re. Nó nhớ về ba nó, ông hay chỉ cho nó coi sao trời mỗi khi trăng sáng. Nó thích nằm cạnh ba nhìn trời rồi nói chuyện phiếm. Ông thường vuốt mái tóc đỏ hoe của nó rồi dặn nó sau này đừng như ông. Nó chẳng hiểu gì. Hết giờ học. Anh gọi riêng nó ở lại:



_Hiểu không nhỏ? - Anh hỏi.



Nó khẽ gật đầu. Anh cười:



_Đừng gạt anh, ráng mấy hôm cho theo kịp bạn rồi mới viết tên mình được chứ!



Nó cười nhe hàm răng cháy sém. Lần đầu nó thấy vui thực sự kể từ khi ba nó mất. Ngày đó nó còn nhỏ chưa đủ hiểu hết nỗi đau… cho đến tận bây giờ. Nó chợt buồn:



_Anh à! Ba má anh đâu?



Anh dịu giọng nhưng hình như có gì khiến anh nghèn nghẹn:



_Ba anh ở quê còn má anh ở đây.



Vừa nói anh vừa chỉ vào túi áo trái. Nó ngẩn người, anh bảo nó đặt tay lên ngực. Nó cảm thấy tim mình đang đập. Anh bảo nó nghĩ về má nó. Nó nhớ những ngày má nó đi chợ làng về bao giờ cũng đem cho anh em nó vài cái bánh. Nó lại nhớ lời hát ru anh em nó. Nó chợt thèm ngồi trong lòng má cho má vuốt tóc, nghe má kể chuyện như ngày nào. Khoé mắt nó cay cay. Nó không thể diễn tả được cảm giác đó là gì, chỉ biết để mặc cho nước mắt cứ thế tuôn trào. Tim nó đập dồn dập hình như anh cũng vậy…



Hôm nay anh đưa nó về, con đường thành phố mùa thu lác đác lá rơi khiến nó bồi hồi. Nó nghĩ đến hình ảnh ba đang dắt anh em nó về nhà sau giờ tan lớp. Ba cầm trong tay chiếc bánh giòn nóng hổi đưa cho anh em nó. Má đợi nó ở nhà với bộ đồng phục mới. Bữa cơm gia đình với ánh đèn ấm cúng, có vậy ăn cơm lạt nó cũng thấy ngon. Anh đưa nó về quán đón thằng em rồi anh đưa hai anh em nó về phòng trọ của anh. Tối nay nó không phải ngủ ngoài đường. Phòng anh hơi hẹp nhưng không sao từ lâu nó quên mất cảm giác ở đưới một mái nhà. Nó nhìn quanh, phòng đầy sách vở. Nó thầm ước một ngày sẽ được như anh. Tối hôm đó, anh dạy tụi nó đọc, viết vài chữ. Đêm ấy nó đi ngủ sớm vậy mà nửa khuya nó vẫn tỉnh giấc, cái cảm giác lành lạnh dưới gầm cầu ăn sâu vào da thịt nó từ lâu rồi. Anh ngồi bên bàn chăm chú vào quyển tập. Chắc anh đang học bài, nó thầm nghĩ. Cánh cửa sổ bằng gỗ bị gió lay cọt kẹt, đêm nay trời như muốn có mưa. Anh kéo nhẹ chiếc ghế rồi khẽ chốt lại cánh cửa. Nó giả vờ ngủ nhưng nó cũng thấy khuôn mặt anh đang cười với nó… Thời gian cứ thế dần trôi. Mới đó mà hơn 6 tháng trời. Nó đọc viết ngon lành, hơn thế nó đã gửi về cho nội hàng chục lá thư. Nội già rồi, có thứ để đọc cũng đỡ buồn. Anh vẫn đi dạy nhưng ngày thi tới gần làm anh thức khuya hơn, khuôn mặt anh xanh hơn. Nó thấy thương anh mà không biết làm gì! Tụi nó biết đọc viết hết rồi nhưng anh còn dạy. Anh dạy tụi nó cách sống, cách làm người cách yêu thương bè bạn. Rồi anh kể về đất nước, về quê hương. Tự nhiên nó cảm thấy trong lòng trào dâng một cái gì đó lạ lắm mà lần đầu nó cảm thấy. Nó hỏi, anh bảo đó là lòng yêu nước. Anh nói về tình cha mẹ. Nó chẳng còn ai nhưng bây giờ nó lại muốn mình trở về lại ngày xưa, khoé mắt nó cay cay. Tại sao? Tại sao? Hàng ngàn câu hỏi khiến nó rối tung. Anh hay gọi riêng nó lại hỏi nó sau này thích làm gì. Nó ấp úng mãi mới dám nói là nó thích làm giống như anh ít ra nó sẽ giúp được nhiều người khác…



Những ngày nông nổi tuổi mới lớn của nó cứ thế dần trôi. Anh tốt nghiệp sư phạm. Thoáng cái nó đã thấy mình lớn, mười sáu rồi còn gì nó lại nghĩ đến khi anh không còn dạy nó nữa nó sợ mình sẽ như xưa. Trước khi ra trường anh nói chuyện với nó rất nhiều. Và rồi anh em nó được giới thiệu học nghề. Nó nhớ ngày chia tay:



_Anh về ha nhỏ!- anh vẫy tay với nó.



_Anh định đi đâu?- nó hỏi bâng quơ.



_Về quê, anh xin về đó dạy rồi. Lâu không về, quê a chắc thay đổi nhiều lắm- Giọng anh khác đi.



Nó ngập ngừng:



_Còn lớp học tình thương. Bộ anh không ở đó nữa hả?



_Có người khác lo rồi thôi em vào với tụi bạn mới đi ở đây tốt cho em hơn.



Nó gật đầu:



_Anh về có qua quê em nhắn với bà em là em vẫn khoẻ. À mà em còn gặp lại anh không?



Anh nhìn nó thật lâu rồi khẽ lắc đầu. Nó tiễn anh một đoạn, con đường đất ngoằn ngoèo phủ lớp bụi mịt mù. Đợi bóng anh khuất xa nó mới quay trở lại. Ngôi trường mới khang trang hơn lớp cũ nhưng nó vẫn thấy thiếu gì đó. Nắng tháng năm như màu trang sách cũ ngày nào. Gió thổi hiu hiu gợi trong lòng nó nỗi nhớ xa xăm. Trên cao, một cánh phượng rơi xuôi từ cành cây thắm đỏ dâng trào sức sống…



Trưa hôm ấy, trên chuyến xe đò về Miền Tây có một người khách lạ, người thanh niên còn rất trẻ cứ khư khư ôm trong lòng chiếc ba lô đã cũ kỹ bạc màu, khóe mắt anh rưng rưng, đôi dòng nước mắt cứ chực lăn trên gò má cao, gầy. Chiếc ba lô trong lòng anh nặng trĩu. Nặng vì đó là lời nói dối đầu tiên và cũng là duy nhất của anh đối với nó. Chiếc ba lô chứa đầy những bức thư được đóng dấu trả về của bưu điện. Mục người nhận trên bì thư chỉ vỏn vẹn hai dòng "Bà nội - Quê ở ***"…



***



Bài này viết cách đây hơn 10 năm rồi (khoảng thời gian này năm 2002) nên không có số điện thoại cũng chưa có FB. Nếu như có những thứ ấy chắc chắn câu chuyện đã khác đi!!! Mừng ngày 20 - 11, mừng cho những thầy giáo cô giáo đang đứng trên bục giảng và cả những anh chị "đã từng" dạy học.