Khi có con ở độ tuổi lên ba, không ít cha mẹ than phiền không hiểu sao trẻ bỗng trở nên ngang bướng, thích làm theo ý mình, hay đòi hỏi, mè nheo, khóc lóc, ăn vạ, làm ngược ý người lớn, thậm chí là ném đồ đạc, nói tục, có khi còn đánh lại người lớn... Tuy nhiên, nếu hiểu được tâm lý của trẻ cùng với sự "khủng hoảng" ở tuổi này, bố mẹ sẽ không quá lo lắng, không vội vàng "dán nhãn" con hư.
Vì đâu trẻ bướng bỉnh? Thật ra, sự bướng bỉnh của trẻ không hoàn toàn là xấu. Khi bắt đầu nhận thức được về bản thân và thế giới xung quanh, trẻ sẽ tìm cách đối phó với những nguyên tắc và luật lệ của người lớn, để bảo vệ suy nghĩ của mình. Trẻ sẽ không thể khôn lớn nếu không có ý kiến, suy nghĩ, nhu cầu hay mong ước, nhờ đó trẻ mới có thể thoát ra khỏi cuộc sống phụ thuộc và rèn tính tự lập. Tuy nhiên, nếu những hành vi này vượt quá những giới hạn cho phép và vi phạm những quy tắc đạo đức, thì rất cần sự định hướng và uốn nắn kịp thời. Để biết được giai đoạn khủng hoảng ở trẻ như thế nào ba mẹ cần phải biết được những biểu hiệ sau đây:
-Phản ứng tiêu cực: Trẻ thường có biểu hiện không chịu phục tùng một số yêu cầu của người lớn.
- Ngoan cố: Trẻ kiên quyết nghiêng về phía sự thỏa mãn đòi hỏi của bản thân, sự quyết định của mình. Nhiều khi bé đòi làm cho bằng được, không phải vì thật sự thích, mà là muốn bố mẹ phải chịu thua.
- Ngang ngạnh: Gần như sự ngoan cố và tiêu cực, nhưng nó có đặc điểm đặc trưng của ngang ngạnh là cố tình công khai và thiếu cá tính hơn.
- Vô lễ với người lớn: Trẻ có biểu nói trống không hoặc nói hỗn với người lớn như giơ tay đánh, cấu véo, hét to…
Vậy cha mẹ cần làm gì để giúp con vượt qua được giai đoạn khủng hoảng nay?
1 .Chia sẻ cảm xúc cùng con
Do bị khủng hoảng tâm lý, tuổi lên 3 sẽ khiến trẻ ít nhiều khó chịu. Vì vậy mà việc đầu tiên bố mẹ nên làm là luôn thấu hiểu, chia sẻ cảm xúc mà con phải chịu đựng. Để làm được điều này bố mẹ phải thật sự kiên nhẫn “ Xân nhập” vào thế giới ước mơ nhỏ bé của con, tìm hiểu những điều con thích và không thích, sau đó tìm dịp thuận lợi để biến ước mơ đó thành hiện thực.
2. Giúp con kiềm chế các cơn giận.
“Thắng được sự nóng giận, đó là chiến thắng được kẻ thù lớn nhất”.Khi con nóng giận, thay vì tranh cãi, mắng nhiếc hay đánh đập trẻ, cha mẹ cần phải bình tĩnh và tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới những cơn giận giữ này để có cách giải quyết phù hợp. Khi ở nhà, ba mẹ có thể mua thêm cho con những món đồ chơi phù hợp hoặc cho bé chơi trò đóng vai. Ví dụ, bé thích làm người lớn thì khi mẹ đang nấu cơm thật, có thể cho bé giả vờ nấu cơm bằng đồ chơi hay ba hướng dẫn bé trò chơi sửa đồ đạc. Hoặc ba mẹ đưa bé đi chơi công viên, sở thú…
Tạo điều kiện cho bé phát huy khả năng “ tự lập”, Đối với những trường hợp bé muốn được làm việc gì đó nhưng ngoài khả năng của mình, ba mẹ có thể chỉ bảo, hướng dẫn, làm mẫu để bé học hỏi, noi theo. Chẳng hạn cho bé làm những việc trong khả năng như: chọn quần áo, cất giày dép, tự dọn đồ chơi..
3. Tôn trọng con như một người lớn.
Quan trọng hơn hết, trong bất kỳ tình huống nào bố mẹ cũng cần thật bình tĩnh, đừng bị kích động bởi những biểu hiện của bé. Lúc nào bạn cũng nên tỏ thái độ tôn trọng, đối xử với bé như một người lớn. Chẳng hạn, khi bạn yêu cầu bé làm một việc gì đó, thay vì ra lệnh, tỏ thái độ bắt ép hay ra lệnh bạn nên nhẹ nhàng nói với con về điều đó một cách cụ thể về những việc cần làm, trong lúc nói bạn nên xem biểu hiện của con như thế nào để có cách xử trí tiếp theo tránh cho con bị kích động.
Khủng hoảng tuổi lên 3 là một hiện tượng phát triển tâm lý rất bình thường ở trẻ, nó có tính tạm thời, chuyển tiếp và những biểu hiện ấy có thể dần mất đi khi trẻ lớn. Vì thế mà các bậc phụ huyng không nên lo lắng sợ trẻ hư, hay sợ con bị bệnh mà cho trẻ đi khám. Thay vào đó, chỉ cần hiểu rõ về trẻ, có cách ứng xử khéo léo thì bố mẹ và con cái sẽ vượt qua được giai đoạn khó khăn này.